“Nghĩa địa cá voi” sâu nhất, lớn nhất lịch sử

ĐNO - “Nghĩa địa cá voi” sâu nhất và rộng lớn nhất từ trước đến nay vừa được phát hiện dưới đáy sâu hơn 7.000m của Ấn Độ Dương. Đây là một trong những khám phá kỳ lạ và kinh ngạc nhất của sinh học biển hiện đại.

Mẫu vật lớn nhất được ghi nhận là bộ xương dài khoảng 5m của một cá voi minke Nam Cực. Ảnh: Getty Images

“Kình ngư lạc, vạn vật sinh”

Theo nghiên cứu công bố trên tạp chí Nature, “nghĩa địa” này nằm trong vùng đứt gãy Diamantina ở đông nam Ấn Độ Dương, trải dài khoảng 1.200km dưới đáy biển với hơn 485 điểm hóa thạch cá voi, cùng nhiều xác cá voi hiện đại đang phân hủy.

Một số mẫu vật có niên đại hơn 5 triệu năm, tức là tồn tại từ thời Trái đất còn mang những điều kiện khí hậu và sinh thái hoàn toàn khác ngày nay. Tại một số điểm khảo sát, các nhà khoa học ghi nhận mật độ lên tới gần 800 bộ xương cá voi trên mỗi kilomet vuông. Quy mô và độ sâu của phát hiện khiến giới khoa học phải xem lại những hiểu biết vốn có về giới hạn của sự sống dưới đại dương.

“Kình ngư lạc, vạn vật sinh” là cách gọi giàu tính hình tượng của hiện tượng kình lạc, tức một cá voi sau khi chết chìm xuống đáy biển và trở thành nguồn vật chất hữu cơ khổng lồ nuôi dưỡng hệ sinh thái biển sâu trong nhiều thập kỷ.

Hiện tượng này chỉ xảy ra ở các vùng đại dương sâu, nơi xác cá voi không bị phân rã nhanh như trên bề mặt mà lắng xuống đáy biển, hòa vào đại dương hàng chục, thậm chí hàng trăm năm, rồi tạo thành nguồn dinh dưỡng tập trung, tương đương với hơn 400 tấn chất hữu cơ.

Một cá thể cá voi, sau khi kết thúc vòng đời, vẫn tiếp tục đóng góp vào chu trình sinh học dài hạn của biển sâu, trở thành mắt xích quan trọng trong mạng lưới sống ở những vùng sâu nhất của hành tinh, nơi ánh sáng không thể tiếp cận và nguồn năng lượng tự nhiên vô cùng hạn chế. Có thể nói đây là sự cống hiến to lớn cuối cùng mà một con cá voi có thể dành tặng cho đại dương.

Có thể bạn quan tâm

Phát hiện nghĩa địa cá voi sâu nhất thế giới ở Ấn Độ DươngVTV.vn - Các nhà khoa học mới phát hiện một nghĩa địa cá voi cổ đại ở đông nam Ấn Độ Dương, nơi nhiều xác cá voi trở thành môi trường sống cho sinh vật biển sâu.

Đảo quốc nhỏ tham gia cuộc chơi lớnVới việc bắt đầu các cuộc thương thảo với Anh và Úc về vấn đề thay thế hạm đội hải quân hiện tại, New Zealand không chỉ triển khai thực hiện cụ thể quyết sách liên quan hồi cuối năm ngoái về hiện đại hóa lực lượng hải quân mà còn đã quyết định chọn đối tác để hợp tác là 2 nước nói trên.

Nhà khoa học tuyên bố tìm ra xác máy bay MH370

Đáng chú ý là mức độ đa dạng sinh học ghi nhận tại “nghĩa địa” này. Ước tính, có ít nhất hơn 40 loài sinh vật và hàng chục nghìn cá thể khác nhau cùng tồn tại và phát triển dựa trên nguồn dinh dưỡng từ xác cá voi. Nhóm sinh vật này bao gồm giun ăn xương, động vật thân mềm, giáp xác, vi khuẩn phân hủy và nhiều loài thích nghi đặc biệt với môi trường áp suất cao, thiếu ánh sáng và giàu vật chất hữu cơ.

Tại Diamantina, hiện tượng này không mang tính rời rạc mà xuất hiện theo dạng chuỗi liên kết, tạo thành “hành lang sinh thái” kéo dài theo trục đứt gãy địa chất. Cấu trúc này gợi ý các dòng hải lưu, địa hình đáy biển và tuyến di cư của cá voi có thể đã tương tác trong thời gian dài để hình thành một hệ thống phân bố đặc biệt.

Mảnh xương cá voi còn sót lại rất nhiều dưới đáy biển vùng Diamantina ở Ấn Độ Dương. Ảnh: Popular Science

Những bí ẩn còn bỏ ngỏ

Phát hiện này khiến giới khoa học bất ngờ bởi mức độ bảo tồn đặc biệt của các bộ xương qua hàng triệu năm. Theo Euronews, có nhiều yếu tố góp phần vào sự bảo tồn này. Xương cá voi có mật độ cao, giúp chúng chống lại sự tấn công của các loài giun ăn xương.

Độ sâu lớn của khu vực nghiên cứu cũng hạn chế đáng kể việc các mẫu vật bị vùi lấp bởi trầm tích, qua đó duy trì trạng thái tiếp xúc ổn định với môi trường xung quanh. Ngoài ra, một lớp khoáng mỏng hình thành từ nước biển có thể đóng vai trò như “lớp phủ tự nhiên”, làm chậm quá trình xuống cấp của xương.

Tuy nhiên, một câu hỏi quan trọng vẫn chưa có lời giải: Vì sao số lượng lớn cá voi lại tập trung tại cùng một khu vực? Một giả thuyết cho rằng, đây có thể là vùng sinh sống và di cư tự nhiên của nhiều loài cá voi trong quá khứ. Một khả năng khác là một số cá thể đã bị ảnh hưởng bởi điều kiện môi trường khắc nghiệt liên quan đến hoạt động lặn sâu, dẫn đến việc chúng kết thúc hành trình tại khu vực này.

Ngoài ra, địa hình đáy biển dạng chữ V tại khu vực đứt gãy Diamantina cũng được xem là yếu tố có thể góp phần “tập trung” các xác cá voi qua thời gian địa chất dài, tạo nên cấu trúc phân bố đặc biệt như hiện nay.

Hoa Kỳ - Việt Nam: Đừng bỏ lỡ

Việt Nam khuyến khích doanh nghiệp Hoa Kỳ mở rộng đầu tư vào công nghệ caoSáng 26/6, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng tiếp ông Jeff Place, Giám đốc Chuỗi cung ứng của Tập đoàn Coherent (Hoa Kỳ). Tại buổi tiếp, Phó Thủ tướng khẳng định Việt Nam khuyến khích các doanh nghiệp Hoa Kỳ mở rộng đầu tư, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và công nghiệp bán dẫn.

Khuyến khích các doanh nghiệp Hoa Kỳ mở rộng đầu tư trong lĩnh vực công nghệ caoPhó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng cho biết Việt Nam hoan nghênh các doanh nghiệp Hoa Kỳ tiếp tục mở rộng hoạt động tại Việt Nam, nhất là trong các ngành công nghệ cao và lĩnh vực có giá trị gia tăng lớn.

Việt Nam - Hoa Kỳ tăng cường hợp tác khắc phục hậu quả chiến tranhVTV.vn - Ngày 22/6, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Quyền Bộ trưởng Bộ Hải quân Hoa Kỳ Hùng Cao.

Phát hiện mới nhất này còn cung cấp dữ liệu quan trọng về tiến hóa của các loài cá voi. Một số hóa thạch được xác định thuộc về các loài cổ như Pterocetus benguelae (khoảng 5,3 triệu năm tuổi) và một loài mới được đặt tên Pterocetus diamantinae.

Những phát hiện này giúp bổ sung bằng chứng về sự đa dạng của họ cá voi trong quá khứ, đồng thời cung cấp dữ liệu cho việc tái dựng lịch sử phân bố và di chuyển của các loài qua các giai đoạn địa chất.

Nguồn: https://baodanang.vn/nghia-dia-ca-voi-sau-nhat-lon-nhat-lich-su-3340250.html