'Ngũ phúc lâm môn'

Thầy đồ cho chữ tại đình Hàng Kênh. Ảnh: VŨ DŨNG

Lớn lên, tôi mới hiểu ý nghĩa của bốn chữ đó. “Ngũ phúc lâm môn” là năm điều phúc, gồm có phúc, lộc, thọ, khang, ninh. Theo quan niệm Á Đông, Phúc, Lộc, Thọ là ba ngôi sao tốt nhất trên bầu trời. Trong đó, Phúc là “ngũ phúc lâm môn”, Lộc là “cao quan hậu lộc”, Thọ là “trường mệnh bách tuế”. Đó là những ngôi sao cát tinh, tượng trưng cho ước nguyện hòa bình, hạnh phúc, giàu sang, phú quý và sống lâu. Hàn Phi Tử đã khái quát chữ Phúc trong sáu từ “Toàn thọ, phú quý, vị phúc”.

Nền văn hóa dù Đông hay Tây phương đều đặt chữ Phúc lên hàng đầu. Phúc là điều may mắn tốt lành, như phúc đức, phúc hậu… Lộc là của cải trời cho. Thọ là sống lâu. Người xưa chia tuổi già ra làm ba bậc: thượng thọ trên 100 tuổi trở lên, trung thọ 80 tuổi, hạ thọ 60 tuổi trở lên. Thọ là sống lâu nên mới có câu “Phúc như Đông Hải, Thọ tỉ Nam Sơn”. Các bậc vua chúa thời phong kiến muốn kéo dài tuổi thọ do đó mới có chuyện đi tìm thuốc trường sinh bất lão.

Khang có nghĩa là mạnh khỏe. Sức khỏe là không ốm đau, bệnh tật. Platon đã nói: “Sức khỏe là của cải thứ nhất, sắc đẹp đứng vào hàng thứ hai và thứ ba là giàu sang”.

Ninh là yên ổn, thảnh thơi, không phiền não, không vướng bận lo âu.

Tại Hội nghị toàn cầu về chăm sóc sức khỏe ban đầu diễn ra tại Alma-Ata, thành phố lớn nhất của Kazakhstan tháng 9/1978 với sự tham dự của 134 nước trong đó có Việt Nam công bố bản Tuyên ngôn Alma-Ata. Trong đó đưa ra khẳng định: “Sức khỏe, một trạng thái khỏe mạnh hoàn toàn cả về thể chất, tinh thần và xã hội, và không chỉ đơn thuần là sự vắng mặt của bệnh tật, là một quyền cơ bản của con người để đạt được trạng thái sức khỏe tốt nhất có thể được, là mục tiêu xã hội quan trọng nhất trên toàn thế giới đòi hỏi sự hành động của nhiều lĩnh vực kinh tế và xã hội khác, không chỉ một ngành y tế”. Tuyên ngôn Alma-Ata gồm 10 nội dung về chăm sóc sức khoẻ ban đầu, và kêu gọi chính phủ tất cả các nước, nhân viên y tế và cộng đồng trên toàn thế giới cùng bảo vệ và thúc đẩy sức khỏe cho mọi người.

Tầm quan trọng của sức khỏe cũng là nguyên do mọi người đều mong những điều phúc đức, đại cát, đại lợi đến với bản thân và gia đình. Như nguyện ước qua 4 chữ “Ngũ phúc lâm môn” được gửi gắm qua nhiều bức tranh chữ được các gia đình treo trong nhà mỗi khi Xuân đến. Các câu chữ trong mỗi bức tranh tượng trưng cho những mơ ước tốt lành như Tân Xuân vạn hạnh, Tân niên đại cát. Đó chính là quy luật muôn đời, từ xưa tới nay và mãi mãi về sau.

NGUYỄN HỮU PHÁCH

Nguồn: https://baohaiphong.vn/ngu-phuc-lam-mon-532920.html