Người bệnh, bác sỹ mong mỏi thuốc mới sớm được bảo hiểm y tế chi trả

Người dân kỳ vọng các chính sách chi trả bảo hiểm y tế sẽ ngày càng kịp thời hơn, phù hợp hơn với nhu cầu điều trị thực tế, nhằm giảm gánh nặng chi trả trực tiếp từ tiền túi.

VietnamPlus•03/06/2026

Sau 8 năm chờ đợi (kể từ 2018, theo Thông tư số 30/2018/TT-BYT), thông tin Danh mục thuốc bảo hiểm y tế dự kiến được cập nhật tổng thể trong quý 2/2026 đang tạo ra nhiều kỳ vọng tích cực từ người bệnh, người chăm sóc và nhân viên y tế.

Đây được xem là tín hiệu tích cực cho thấy nỗ lực từng bước cải thiện khả năng tiếp cận điều trị cho người bệnh, góp phần từng bước thực hiện giảm tỷ lệ chi trả trực tiếp của người tham gia bảo hiểm y tế và đáp ứng tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng gia tăng của người dân.

Mong mỏi làm sao vơi bớt gánh nặng chi phí điều trị

Bà N.T.K. 72 tuổi (ở Hà Nội) đang điều trị ung thư phổi tại Bệnh viện Hữu nghị với loại thuốc miễn dịch thế hệ mới có chi phí chi trả 55 triệu/1 đợt điều trị 21 ngày. Bà K. đã điều trị 5 đợt và tiếp tục dùng thuốc những đợt tiếp theo.

Người nhà của bà K. cho hay, do thuốc này chưa được bảo hiểm y tế chi trả nên gia đình phải “gánh” toàn bộ chi phí điều trị khá lớn. Tuy nhiên thuốc lại phù hợp với thể trạng của người bệnh, vì vậy gia đình mong loại thuốc này sớm được bảo hiểm y tế đưa vào danh mục chi trả để gia đình sẽ vơi bớt gánh nặng chi phí và yên tâm điều trị lâu dài.

Người dân kỳ vọng các chính sách chi trả bảo hiểm y tế sẽ ngày càng kịp thời hơn, phù hợp hơn với nhu cầu điều trị thực tế. Những định hướng này cũng phù hợp với tinh thần của Nghị quyết số 72-NQ/TW.

Mỗi năm Việt Nam ghi nhận khoảng 180.000 ca ung thư mới và hơn 120.000 ca tử vong do ung thư. Bối cảnh già hóa dân số, đô thị hóa nhanh và thay đổi lối sống như hút thuốc, thừa cân-béo phì, ít vận động cũng được xem là những yếu tố góp phần làm tăng số ca mắc. Các dự báo cho thấy số ca ung thư mới tại Việt Nam có thể tăng 60-70% vào năm 2050, nhấn mạnh nhu cầu cấp thiết của các chiến lược phòng ngừa, phát hiện sớm và tối ưu hóa điều trị ở quy mô quốc gia.

Không chỉ bệnh nhân K. mà hiện nay có nhiều bệnh nhân mắc ung thư khác và các bệnh nhân mắc bệnh mạn tính khác cần phác đồ điều trị tiên tiến, hiệu quả đều chung một nỗi mong ngóng danh mục thuốc mới sớm được phê duyệt. Bởi việc danh mục thuốc bảo hiểm y tế mới được cập nhật, ban hành sớm giúp đảm bảo quyền lợi của người tham gia bảo hiểm y tế trong việc tiếp cận các phương pháp điều trị hiệu quả mới kịp thời, giảm áp lực về chi phí điều trị.

Trong hơn 8 năm qua chưa có đợt cập nhật tổng thể danh mục thuốc bảo hiểm y tế với quy mô lớn để bổ sung thêm nhiều thuốc điều trị mới cho người bệnh. (Ảnh: T.G/Vietnam+)

Người dân kỳ vọng các chính sách chi trả bảo hiểm y tế sẽ ngày càng kịp thời hơn, phù hợp hơn với nhu cầu điều trị thực tế. Đây cũng là cơ hội để thúc đẩy mục tiêu giảm gánh nặng chi trả trực tiếp từ tiền túi và tăng tính công bằng trong tiếp cận dịch vụ y tế của người dân. Những định hướng này cũng phù hợp với tinh thần của Nghị quyết số 72-NQ/TW về tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân.

Rút ngắn khoảng cách giữa tiến bộ y học và khả năng tiếp cận điều trị

Phó giáo sư Phạm Cẩm Phương - Giám đốc Trung Tâm Y Học Hạt Nhân và Ung bướu (Bệnh viện Bạch Mai) cho hay trong thời gian qua, y học thế giới đã có nhiều tiến bộ trong điều trị ung thư. Nhiều công trình nghiên cứu về điều trị đích và điều trị miễn dịch thậm chí đã được trao giải thưởng Nobel nhờ hiệu quả và ý nghĩa đột phá đối với người bệnh.

Trong 10 năm vừa qua, Việt Nam cũng đã cập nhật được các phương pháp điều trị đích, điều trị miễn dịch, trong đó, điều trị miễn dịch đã có nhiều loại thuốc thế hệ mới ở Việt Nam. Tuy nhiên, chi phí của các thuốc này rất đắt đỏ và người bệnh điều trị không phải ai cũng có chỉ định để điều trị các thuốc này.

Bác sỹ Phương phân tích, hiện nay, các phương pháp điều trị cho người bệnh ung thư gồm: phẫu thuật, xạ trị, hóa trị là những phương pháp điều trị cơ bản và gần đây là phương pháp điều trị đích và điều trị miễn dịch. Tuy nhiên, nhiều thuốc thế hệ mới nhất có chi phí rất cao và hiện chưa được bảo hiểm y tế chưa chi trả. Trước đây, một số thuốc điều trị đích đã được bảo hiểm y tế chi trả ở mức 30% hoặc 50%, nhưng nhiều thuốc mới hiện vẫn nằm ngoài danh mục thanh toán.

Trong thời gian qua, có nhiều thuốc thế hệ generic (bản sao của thuốc biệt dược gốc) đã được đưa vào sử dụng với chi phí thấp hơn. Vì vậy, trong đợt xét duyệt danh mục lần này, các bác sỹ lâm sàng kỳ vọng Vụ Bảo hiểm (Bộ Y tế) và Bảo hiểm xã hội Việt Nam sẽ xem xét nâng mức chi trả bảo hiểm đối với các thuốc này, từ đó giúp người bệnh sẽ có cơ hội tiếp cận điều trị với chi phí phù hợp hơn.

“Với các thuốc thế hệ mới trong điều trị ung thư xét duyệt trong đợt này, chúng tôi hy vọng rằng bảo hiểm sẽ chi trả từ 50% trở lên và một số thuốc có thể là mức 30-40 hoặc 50% tùy theo lộ trình,” bác sỹ Phương nhấn mạnh.

Phó giáo sư Phạm Cẩm Phương cũng phân tích, với các thuốc điều trị đích, điều trị miễn dịch, không phải người bệnh nào cũng có chỉ định để điều trị mà tùy thuộc vào tình trạng, giai đoạn bệnh, cũng như khả năng đáp ứng về tài chính của người bệnh mới có chỉ định để điều trị với các thuốc này. Tỷ lệ người bệnh có chỉ định sử dụng các phương pháp này có thể lên đến 20-30%, nhưng hiện chỉ khoảng 10-20% người bệnh tại Việt Nam có khả năng tiếp cận.

“Tuy nhiên, tỷ lệ người bệnh Việt Nam có thể tiếp cận được hiện nay chỉ khoảng 10 đến 20%. Chúng tôi hy vọng rằng nếu bảo hiểm y tế chi trả một phần nào đó, thì người bệnh tại Việt Nam sẽ có cơ hội tiếp cận nhiều hơn và từ đó sẽ kéo dài thời gian sống cho người bệnh cũng như nâng cao chất lượng cuộc sống của bệnh nhân.”

Trước đây, một số thuốc điều trị đích đã được bảo hiểm y tế chi trả ở mức 30% hoặc 50%, nhưng nhiều thuốc mới hiện vẫn nằm ngoài danh mục thanh toán.

Bác sỹ Phương cũng cho biết thêm, thời gian qua, bảo hiểm y tế đã hỗ trợ chi trả một phần cho một số thuốc điều trị đích dành cho bệnh nhân ung thư phổi giai đoạn muộn. Tuy nhiên, sau khoảng 1-3 năm điều trị, nhiều bệnh nhân xuất hiện tình trạng kháng thuốc do phát sinh đột biến mới, buộc phải chuyển sang các thuốc thế hệ tiếp theo hoặc các phương pháp điều trị toàn thân khác như hóa trị, miễn dịch trị liệu.

Việc tiếp cận được các thuốc thế hệ mới có thể giúp người bệnh duy trì tình trạng ổn định thêm 1-2 năm trước khi phải chuyển sang hóa trị. Tuy nhiên, các thuốc này hiện có chi phí cao và chưa được bảo hiểm y tế chi trả nên nhiều bệnh nhân khó tiếp cận. Vì vậy, các bác sỹ kỳ vọng trong đợt xét duyệt danh mục thuốc bảo hiểm y tế lần này, một số thuốc thế hệ mới sẽ được hỗ trợ thanh toán một phần để người bệnh có thêm cơ hội điều trị hiệu quả hơn.

“Trong hơn 8 năm qua chưa có đợt cập nhật tổng thể danh mục thuốc bảo hiểm y tế với quy mô lớn để bổ sung thêm nhiều thuốc điều trị mới cho người bệnh, đặc biệt là bệnh nhân ung thư. Đối với người làm công tác điều trị bệnh ung thư thì chúng tôi rất vui mừng khi đợt xét duyệt này sớm được thông qua,” bác sỹ Cẩm Phương nhấn mạnh.

Ông Nguyễn Trung Hiếu - Phó giám đốc Sở Y tế tỉnh Lào Cai. (Ảnh: T.G/Vietnam+)

Trao đổi về vấn đề này, ông Nguyễn Trung Hiếu - Phó giám đốc Sở Y tế tỉnh Lào Cai cho hay việc cập nhật danh mục thuốc bảo hiểm y tế chi trả không chỉ mang ý nghĩa bổ sung thêm lựa chọn điều trị, mà còn phản ánh nỗ lực hoàn thiện hệ thống an sinh y tế theo hướng lấy người bệnh làm trung tâm.

“Quá trình cập nhật thuốc mới này kéo dài thời gian khá lâu, mong muốn của chúng tôi cũng như người bệnh và người dân làm sao để tiến độ cần đẩy nhanh hơn nữa để có sự phê duyệt thông qua sớm. Bởi danh mục thuốc như chúng ta đã biết đã lâu và 8 năm qua chưa có đợt cập nhật đưa nhiều thuốc mới vào danh mục thuốc bảo hiểm y tế. Nhiều loại thuốc đã cũ cũng không còn thực tế, phù hợp với tình hình hiện tại và đặc biệt là thuốc đó đảm bảo cho người bệnh có bệnh hay không cần thiết”, Phó giám đốc Sở Y tế tỉnh Lào Cai nhấn mạnh.

Ông Nguyễn Trung Hiếu cho hay lần cập nhật này các đơn vị y tế và người dân rất mong về phía Bộ Y tế có nghĩa chỉ đạo sát sao hơn nữa để người dân được hưởng thuốc theo danh mục thuốc mới nhất và các đơn vị các bệnh viện cũng sẽ được hưởng từ việc có thuốc mới thì sẽ điều trị cho người bệnh tốt hơn, uy tín của bệnh viện cũng nâng lên. Tuy nhiên, để làm được việc này hiệu quả cũng đòi hỏi sự đồng bộ từ Trung ương cho đến địa phương.

Bà Trần Thị Trang - Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm y tế (Bộ Y tế) cho hay, trong tháng 6 sẽ ban hành Thông tư ban hành Danh mục thuốc hóa dược, sinh phẩm, thuốc phóng xạ, chất đánh dấu và việc thanh toán khí y tế sử dụng trong khám bệnh, chữa bệnh thuộc phạm vi được hưởng của người tham gia bảo hiểm y tế.

Bà Trần Thị Trang - Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm Y tế (Bộ Y tế). (Ảnh: T.G/Vietnam+)

Theo Thông tư này, nhiều thuốc bảo hiểm y tế sẽ được bổ sung, trong đó có nhiều thuốc điều trị ung thư, điều trị bệnh hiếm rất được người bệnh kỳ vọng. Hiện nay, Dự thảo đã được hội đồng chuyên môn chuẩn bị xong, đầu tháng 6 sẽ họp Ban soạn thảo, Tổ biên tập, sau đó Bộ Y tế sẽ thẩm định và trình ban hành trong tháng 6 và quý 3 sẽ có hiệu lực để triển khai.

Theo Dự thảo Thông tư ban hành Danh mục thuốc hóa dược, sinh phẩm, thuốc phóng xạ, chất đánh dấu và việc thanh toán khí y tế sử dụng trong khám bệnh, chữa bệnh thuộc phạm vi được hưởng của người tham gia bảo hiểm y tế mà Bộ Y tế dự định ban hành vào tháng 6, sẽ có 84 thuốc mới được bổ sung, trong đó có 30 thuốc điều trị ung thư (chiếm 35,7% số lượng thuốc bổ sung mới).

Đây là nhóm thuốc phát minh mới, bao gồm thuốc điều trị đích, kháng thể đơn dòng và thuốc miễn dịch. Việc bổ sung các thuốc này có ý nghĩa quan trọng bởi ung thư hiện là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu và cũng là căn bệnh khiến nhiều gia đình rơi vào khó khăn tài chính do chi phí điều trị lớn./.