- Điều gì đã thôi thúc nhạc sĩ sáng tác ca khúc “Người đại biểu nhân dân”?
- Hơn 10 năm trước, tôi đồng hành với tư cách là nhạc sĩ phối khí cho tác phẩm “Quốc hội ngời sáng niềm tin” của nhạc sĩ Vũ Đức Tạo - ca khúc đã đạt giải Nhất Cuộc vận động sáng tác ca khúc chào mừng kỷ niệm 70 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội Việt Nam (6/1/1946 - 6/1/2016). Vui cùng tác giả, trong tôi dâng lên một sự ngưỡng mộ và hướng về đề tài này.
Khi có cuộc vận động sáng tác mới vào đầu năm 2024, những ký ức và cảm xúc ấy lại ùa về. Là một nhạc sĩ quân đội, đồng thời là một cử tri luôn dõi theo từng kỳ họp Quốc hội, tôi thấy đây không chỉ là một cuộc thi, mà là một “mệnh lệnh từ trái tim”. Với tâm thế tự tin, sự thấu hiểu về đề tài và niềm tin mãnh liệt vào vai trò của Quốc hội, tôi đã quyết tâm bắt tay thực hiện tác phẩm này.
- Nhạc sĩ chia sẻ lý do hợp tác với luật sư Vũ Tuấn Anh trong phần viết lời cho ca khúc?
- Khi bắt tay viết “Người đại biểu nhân dân”, tôi chịu một áp lực nhất định từ âm hưởng hào hùng, tính khái quát và tầm vóc của tác phẩm mà mình từng phối khí cách đây 10 năm. Thay vì chọn góc nhìn bao quát, rộng lớn, tôi quyết định đi sâu vào con người cụ thể - đó là người đại biểu.
Tôi hợp tác với luật sư Vũ Tuấn Anh vì “Tin - Hiểu - Đồng điệu”. Để viết về đại biểu nhân dân mà không rơi vào sáo rỗng, tôi cần cái nhìn sắc sảo của một người làm luật. Luật sư Vũ Tuấn Anh mang đến “chất liệu sống” từ nghị trường, từ những trăn trở của người đại biểu. Anh rất hiểu luật và cực kỳ thận trọng trong ca từ. Chúng tôi cũng đã có nhiều năm chia sẻ những tâm đắc về âm nhạc và văn chương. Sự kết hợp này giống như xây dựng một ngôi nhà. Luật sư Vũ Tuấn Anh dựng lên bộ khung vững chắc, còn tôi thổi vào đó ánh sáng và hơi ấm, để biến những điều luật tưởng chừng khô khan thành tiếng lòng của nhân dân.
- Ca khúc mang sắc thái trữ tình nhưng vẫn có chất hào hùng. Nhạc sĩ làm thế nào để dung hòa hai yếu tố này?
- Đây thực sự là một bài toán khó về cấu trúc âm nhạc. Viết về Quốc hội mà chỉ có “hào hùng” thì dễ trở nên khô cứng, còn chỉ “trữ tình” thì lại thiếu đi sự uy nghiêm của cơ quan quyền lực cao nhất.
Tôi chọn phong cách chính ca làm nền chung. Nó giống như một sợi dây thừng bện chặt, trong đó sợi chỉ trữ tình mềm mại quấn quanh lõi thép hào hùng. Phần mở đầu mang màu sắc trữ tình, giàu sự thấu cảm. Tôi viết những quãng nhạc bình ổn, giai điệu thiên về tự sự. Lúc ấy, âm nhạc giống như tiếng lòng của cử tri, là niềm tin gửi gắm tới người đại biểu. Chất trữ tình ở đây chính là tính nhân văn.
Đến phần cao trào, âm nhạc chuyển sang sắc thái hào hùng và đầy khát vọng. Khi nhắc tới ca từ chủ đề “Người đại biểu nhân dân” và hình ảnh “nhịp cầu ý Đảng lòng dân”, tôi nâng giai điệu lên quãng 4, tiết tấu dồn dập và mạnh mẽ hơn. Chất hào hùng ở đây không phải tiếng kèn xung trận, mà là hào khí của trí tuệ và niềm tin chiến thắng của một dân tộc đang vươn mình. Trong cái hào hùng có sự rung cảm của trái tim người đại biểu và trong cái trữ tình lại chứa đựng tầm vóc lớn lao của đất nước. Khi một người đại biểu làm việc bằng cả trái tim và trí tuệ, họ chính là những “ngôi sao lấp lánh”.
- Cảm xúc của nhạc sĩ thế nào khi giành giải trong cuộc vận động sáng tác lần này?
- Khi tác phẩm đạt giải B, trong tôi đan xen giữa niềm vinh dự, tự hào và cả những suy ngẫm. Trước hết là niềm hạnh phúc vì “đứa con tinh thần” của tôi và luật sư Vũ Tuấn Anh đã được ghi nhận. Đây là phần thưởng ý nghĩa cho những đêm chúng tôi thức trắng tranh luận từng con chữ.
Điều khiến tôi suy nghĩ nhiều hơn chính là việc cuộc vận động không có giải A. Tôi không xem đó là thiếu sót, mà coi đó như một thông điệp. Quốc hội là biểu tượng của trí tuệ và ý chí toàn dân tộc suốt 80 năm qua. Viết một ca khúc xứng tầm với tầm vóc ấy là hành trình không có điểm dừng. Việc không có giải A giống như một khoảng trống đầy ý nghĩa, nhắc nhở những người nghệ sĩ rằng đề tài về nhân dân, về Quốc hội luôn đòi hỏi sự đào sâu và dấn thân nhiều hơn nữa. Giải B lần này tiếp thêm động lực để tôi tiếp tục hoàn thiện mình. Tôi vẫn thấy mình còn “nợ” cử tri, nợ những ngôi sao lấp lánh ấy những giai điệu hào sảng hơn và chắc chắn tôi sẽ còn tiếp tục viết.
- Theo nhạc sĩ, một ca khúc về đề tài chính trị - xã hội cần yếu tố gì để có thể chạm tới công chúng?
- Đây là trăn trở lớn của tôi khi đặt bút viết. Theo tôi, để một ca khúc chính trị - xã hội có thể “chạm” và “lan tỏa”, nó cần hội tụ ba yếu tố.
Thứ nhất là sự chân thực của hơi thở đời sống. Đừng viết về khẩu hiệu, hãy viết về con người. Thay vì ca ngợi Quốc hội bằng những mỹ từ trừu tượng, tôi chọn viết về sự thận trọng của người đại biểu, về những đêm họ trăn trở vì dân. Thứ hai là sự kết hợp giữa “chất thép” và “chất thơ”. Đề tài chính trị cần chất thép để khẳng định tầm vóc dân tộc, nhưng muốn lan tỏa thì phải có chất thơ - sự trữ tình của cảm xúc. Sau cùng là tính dự báo và trí tuệ. Một ca khúc về Quốc hội cần thể hiện tầm nhìn, những câu từ mang tính triết lý. Khi bài hát mang lại cho người nghe niềm tin vào tương lai, nó sẽ tự nhiên có sức lan tỏa.
Tóm lại, nhạc sĩ phải đưa chính trị về gần với trái tim. Khi “ý Đảng” được diễn đạt bằng ngôn ngữ của “lòng Dân” thông qua một giai điệu đẹp, ca khúc đó chắc chắn sẽ có sức sống lâu bền.
- Trân trọng cảm ơn nhạc sĩ!
Nguồn: https://hanoimoi.vn/nhac-si-doan-nguyen-hieu-viet-ve-dai-bieu-nhan-dan-la-mot-menh-lenh-tu-trai-tim-738723.html
Bình luận (0)