Hoge, majestueuze bergen komen vaak voor in literatuur en kunst, zoals de "Geestelijke Bergen" van Gao Xingjian; de "Illusieberg" van Huangfu Yuxiang; "Op de Zwevende Wolkenpiek" van Fu Defang; en "Brokeback Mountain" (een Amerikaanse film die in 2006 een Oscar won, geregisseerd door Ang Lee)...
Keer de bron om naar zink.
Vanuit het stadje Trung Phuoc volgden we een smalle, geplaveide weg, in de schaduw van weelderige groene acaciabossen, en vervolgden onze weg over een onverhard pad naar de aanlegplaats van de veerboot. De motorboot voer stroomopwaarts richting Hiep Duc en iedereen was vol verwachting. De helderblauwe rivier stroomde door de glooiende heuvels. In de verte stak de Ca Tang-piek majestueus en mysterieus indigoblauw af tegen de hemel.
Mijn reisgenoot was de heer Nguyen Thanh Lai, een man van ongeveer 70 jaar. Hij vertelde dat dit gebied direct na de bevrijding verlaten was. De enige weg was zwaar beschadigd, met stukken asfalt en veel onverharde stukken. Als bankmedewerker in de provinciehoofdstad zei hij dat het ophalen van geld zwaar werk was, maar dat het niets was vergeleken met de angst om het geld van hier terug naar Tam Ky te brengen.
Vaak moesten we een beroep doen op lokale of districtsguerrilla's voor hulp, of wachten op voertuigen van militaire eenheden die ons een lift gaven… herinnerde Lai zich, en vervolgde: “Als jongeman voelde ik de ontberingen al, maar ik had vooral medelijden met de leraressen uit de laaglanden die hierheen kwamen. In dit afgelegen, diepe bos- en berggebied was de regen treurig, de zon treurig, en ze misten hun thuis zo erg dat hun ogen opzwollen van het huilen.”
Hon Kem Da Dung is zo beroemd dat er talloze verslagen over deze plek zijn geschreven. Kort gezegd heeft de naam een Vietnamese uitspraak, waarschijnlijk gegeven door Vietnamezen die het gebied bezochten. Hon Kem is een plaats met twee kliffen die in de rivier uitsteken. Het Vietnamese woordenboek van spelling en woordenschat van Le Ngoc Tru (uitgeverij Thanh Tan, eerste druk in 1959) legt uit: "Kem" betekent een smalle kloof of beek, met bergen aan beide zijden.
Er zijn twee mogelijke interpretaties van Đá Dừng (Stoprots). "Stop" kan een werkwoord zijn, zoals "stoppen", of het kan een zelfstandig naamwoord zijn, zoals in "muur" of "muurachtige structuur", verwijzend naar een muur. Het is onduidelijk wat de Ouden ermee bedoelden, maar beide interpretaties lijken plausibel. De natuur heeft deze torenhoge kliffen hier gevormd, alsof ze de stroom van de rivier wilde blokkeren.
Mijn vriend wees naar een klif en fluisterde: "Bij eb is er een rotsformatie met oude Cham-inscripties te zien." Ik wist dit al uit boeken. In BAVH (Bulletin des Amis du Vieux Huế - Vrienden van het oude Huế) schreef de Franse etnoloog Albert Sallet, die in Centraal-Vietnam werkte, over deze plek: "Een rotswand met inscripties, stroomopwaarts van de Thu Bon-rivier, die alleen bij eb zichtbaar is, de Thach Bich-klif, is een religieus object van verering voor de vissers..."
Later, in 1911, nam de Franse epigrafist Edouard Huber, hoogleraar aan de Franse School voor Oosterse Studies, de moeite om de plek te bezoeken en de inscriptie te ontcijferen door deze te latiniseren en in het Frans te vertalen. De inhoud van de inscriptie is beknopt: Cri Campecvaro vijayi mahipati Cri. Prakàcadharmmeti sthàpitavàn Amarecam iha. (Vertaling: Leve keizer Parkàcdharma, de glorieuze koning van Champa. De heer van dit land brengt dit offer aan de Heer Shiva).
Cà Tang, duizend jaar witte wolken
Als ik aan de Cham-inscripties denk, voelt het alsof mijn ziel stroomopwaarts drijft op de Thu Bon-rivier, mijn hart plotseling beroerd door een duizend jaar oud gevoel van nostalgie. Hoeveel rivieren hebben er wel niet gestroomd, hoeveel levens zijn er geboren en gestorven aan deze verre rivier en bergketen? Hoe lang hebben de Vietnamese en Cham-gemeenschappen samen geleefd, tot het punt dat hun bloedlijnen zich vermengden om een nieuwe gemeenschap te vormen aan de voet van de Ca Tang-berg?
Het was bijna middag en de top van de berg Ca Tang schitterde helder. Was het echt, of droomde ik? Plotseling herinnerde ik me dat de berg Ca Tang al duizend jaar zijn schaduw over de rivier de Thu wierp, samen met de mysteries die latere generaties hebben geprobeerd te ontcijferen.
Onlangs schreef de onafhankelijke Cham-onderzoeker Thach Trung Tue Nguyen over de oorlog tussen Angkor en Campa, die duurde vanaf de tijd van Yan Po Ku Sri Jaya Indravarmmadeva, en noemde daarbij de berg Ca Tang als volgt: "Volgens inscriptie K.227 (ontdekt in de Banteay Chmar-tempel in Cambodja) viel koning Sri Yasovarman II Campa aan en installeerde een Cambodjaanse prins als koning van het land. Koning Sri Jaya Indravarmmadeva organiseerde een tegenaanval en belegerde het leger van Yasovarman II op de berg Katang (mogelijk de berg Ca Tang, het huidige Quang Nam )."
Dankzij de heldhaftige veldslagen en offers van de krijgers met de titel Sanjak ontsnapte Yasovarma II. Volgens Thach Trung Tue Nguyen duurde de regeerperiode van Sri Jaya Indravarmmadeva, gebaseerd op drie inscripties in Po Ina Nagar (Nha Trang) en My Son (Quang Nam), ongeveer van 1163 tot 1183. Thach Trung Tue Nguyen stelde ook dat de plaatsnaam Katang voorkomt in inscriptie K.227, wat de oorsprong ervan in de oude Cham-taal bewijst. We kunnen de berg Katang (cek Katan) voorlopig beschouwen als Ca Tang… Op de berg Katang stond een fort gebouwd door Sri Jaya Indravarmmadeva; het is onbekend of er nog overblijfselen van zijn.
Al bijna duizend jaar drijven witte wolken boven de top van Ca Tang. Nieuwe ontdekkingen van onderzoeker Thach Trung Tue Nguyen hebben vele verhalen aan het licht gebracht die wachten om ontdekt te worden. Zijn er nog overblijfselen te vinden? Ik heb zelf nog nooit een voet op de top van Ca Tang gezet, ondanks mijn grote verlangen.
Opeens herinnerde ik me dat ik vrienden en jongere broers en zussen heb uit de heuvels, die een liefde voor literatuur en poëzie hebben en een artistieke ziel bezitten: Hoa Ngo Hanh, Tan Vu, Tran Que Son... Hoa Ngo Hanh heeft haar literaire dromen tijdelijk opzijgezet, maar haar korte verhalen hebben weerklank gevonden bij lezers, zoals 'Op zoek naar agarhout' en 'De eenvoudige legende van de Ca Tang-berg'... Tan Vu heeft ook talentvolle essays en memoires geschreven, zijn woorden doordrenkt van liefde voor het platteland, zoals 'Ca Tang - de berg als een warm thuis'.
Componist Tran Que Son koestert niet alleen zijn vaderland, maar durft ook ideeën uit de gedichten van de excentrieke dichter Bui Giang op muziek te zetten. In een gesprek vertelde Tran Que Son dat hij de poëzie van Bui Giang bewondert en er om vele redenen door ontroerd is, waaronder een passage uit het leven van de dichter als geitenherder aan de voet van de Ca Tang-berg – waar hij zijn eigen vreemde, geheime taal sprak: "Kijk naar mij, mijn liefste, Goud, Zwart en Wit / Begrijpen jullie de paarse en witte bloemen? / Til langzaam de armband op / Ik laat hem langzaam om jullie nek zakken, terwijl ik hem heen en weer beweeg…"
Een zacht briesje streek over de rivier en voerde de geur van boomgaarden mee vanuit het vredige dorp. Even keek ik omhoog naar de top van Ca Tang. De berg rees hoog op, vaag zichtbaar in de duisternis. Maar het licht dat weerkaatste op de Thu Bon-rivier was etherisch, genoeg om een legendarische heilige berg zijn schaduw te zien werpen. Het was alsof honderd jaar, duizend jaar, of zelfs langer, in een oogwenk eeuwigheid waren geworden.
Bron: https://baoquangnam.vn/linh-son-goi-bong-3148333.html
Reactie (0)