Thee is een eeuwenoude drank, nauw verbonden met het leven van Oost-Aziaten. In Vietnam is theedrinken wijdverspreid en wordt het beschouwd als een prachtig aspect van het culturele leven. Hoewel het drinken van thee als gewone drank op zich eenvoudig is, is het waarderen ervan een kunstvorm, die tot het niveau van de theeceremonie kan worden verheven...

De kunst van het thee-proeven vereist verschillende elementen: ten eerste, water; ten tweede, thee; ten derde, een kopje; ten vierde, een theepot; en ten vijfde, een bijeenkomst van kenners. - Foto: NB
Thee is al duizenden jaren aanwezig in Vietnam. Ooit werd het bijna uitsluitend aan de royalty en de elite geserveerd. In de loop der tijd werd thee echter eenvoudiger, toegankelijker en vertrouwder voor alle sociale klassen. Het drinken van thee is een gewoonte geworden in Vietnam, variërend van eenvoudige en alledaagse vormen van consumptie tot rituelen, ceremonies, sociale interacties en zelfs staats- en gemeenschapszaken.
Uit vele oude studies blijkt dat het drinken van thee op de juiste manier de dorst lest, de spijsvertering bevordert, slijm oplost, slaperigheid tegengaat, de nierfunctie stimuleert, het gezichtsvermogen verbetert, de mentale helderheid vergroot, vermoeidheid verdrijft en vet verbrandt.
Bovendien heeft de moderne wetenschap bewezen dat groene thee tot wel twaalf groepen actieve stoffen bevat, waaronder veel bekende stoffen zoals polyfenolen, alkaloïden, aminozuren, vitaminen, flavonoïden, fluoride, tannines, saponinen, enzovoort. Thee heeft ook het vermogen om de groei van kankercellen te remmen en te voorkomen, omdat het een geneeskrachtige stof bevat genaamd EGCG (epigallocatechinegallaat). Deze EGCG heeft een antioxiderende werking die 100 keer sterker is dan die van vitamine C en 25 keer sterker dan die van vitamine E. Thee is bovendien zeer gunstig voor de luchtwegen en het hart- en vaatstelsel, wat bijdraagt aan een langer en gezonder leven.
De kunst van het theedrinken bloeide op tijdens de Tang-dynastie. In die periode bestudeerde de lekenboeddhistische geleerde Lu Yu de theeceremonie en schreef hij de *Theeklassieker* – 's werelds eerste gespecialiseerde theoretische boek over theekunde. Lu Yu wordt door latere generaties vereerd als de 'Heilige van de Thee' dankzij dit meesterwerk. In Japan staat de theeceremonie bekend als een kunstvorm. Deze ontwikkelde zich rond het einde van de 12e eeuw. Volgens een Japanse legende reisde rond die tijd een hooggeplaatste Japanse monnik genaamd Eisai (1141-1215) naar China om de Dharma te bestuderen en te leren.
Bij zijn terugkeer naar Japan nam hij theezaden mee om in de tempelhof te planten. Later schreef Eisai zelf het boek "De Zuivere Theeceremonie", dat draaide om het genieten van thee. De Japanners combineerden op meesterlijke wijze het genieten van thee met de zen-spirit van het boeddhisme om de kunst van het thee-waardering te verheffen en er een typisch Japanse theeceremonie van te maken.

Theehuis "Boi Huong" - een plek die theeliefhebbers, met name liefhebbers van de beroemde Vietnamese theesoorten, samenbrengt in de provincie Quang Tri - Foto: NB
Zowel de Chinese theeklassieker als de Japanse theeceremonie beschrijven uitgebreide en complexe methoden voor het zetten en genieten van thee. In Vietnam is de kunst van het thee-waarderen minder uitgebreid dan in de theeklassieker of de theeceremonie, maar eerder subtieler, opener en eenvoudiger. Toch creëert het een eigen unieke identiteit en schoonheid die de Vietnamese cultuur weerspiegelt. De Vietnamese thee-waarderen omvat in essentie vijf hoofdelementen: water, thee, kopjes, theepotten en samenkomen met vrienden.
De belangrijkste factor is de kwaliteit en zuiverheid van het water dat gebruikt wordt voor het zetten van thee. De meeste theekenners geloven dat het beste water voor thee dauw is die van lotusbladeren is verzameld of regenwater dat van palmbladeren is opgevangen. De meer kieskeurige theeliefhebbers mengen schoon, helder bronwater met regenwater om een mengsel te creëren dat "yin-yangwater" wordt genoemd. Het is vooral belangrijk om kraanwater, water dat verontreinigd is met aluin of water met veel onzuiverheden te vermijden. Vervolgens moet het water langzaam worden gekookt in een aardewerken pot boven een droog houtvuur, niet geforceerd aan de kook gebracht zoals bij een elektrisch fornuis. Het water voor het zetten van thee moet slechts tot ongeveer 75-80 °C worden verhit. Als het water niet heet genoeg is, zal de thee niet sterk genoeg zijn, maar als het te lang kookt, zal de thee "verbranden", wat resulteert in een sterke, verbrande smaak.
De tweede belangrijkste factor (de thee zelf) is dat de thee heerlijk moet zijn en naar iemands smaak. Al jarenlang is de hobby van het theedrinken en -waarderen niet alleen geconcentreerd onder ouderen, maar trekt het ook veel mensen van middelbare leeftijd en jongeren aan. Veel heerlijke theesoorten uit Vietnam en de rest van de wereld worden door theeliefhebbers gekozen, zoals: Tan Cang-thee (Thai Nguyen), Shan Tuyet-thee (uit de provincies Ha Giang, Yen Bai en Lai Chau), Darjeeling-thee (India), Tie Guan Yin Oolong-thee (China), Early Grey-thee (Verenigd Koninkrijk), Sencha-thee (Japan)... Veel Vietnamezen gaan zelfs nog een stap verder en zijn creatiever, door thee te laten trekken in lotusblaadjes om een voortreffelijke lotusthee te maken, om van te genieten en vrienden en gasten te verwennen.

Shan Snow-thee, getrokken met witte lotusbloemen, biedt altijd een kenmerkende smaak die theekenners weet te boeien. - Foto: NB
De drie theekopjes zijn een cruciaal element in de kunst van het theedrinken. Veel veeleisende en verfijnde theedrinkers kiezen twee soorten theekopjes: één voor warme zomerdagen en één voor koude, regenachtige dagen. In de zomer geven ze de voorkeur aan kopjes met een brede opening, zodat de thee sneller kan verdampen en afkoelen. In de winter daarentegen kiezen ze voor dikwandige kopjes met een smalle rand, die de warmte beter vasthouden en een gezellige sfeer creëren. De grootte van het theekopje hangt af van het soort thee: kleine kopjes worden doorgaans gebruikt voor ongefermenteerde thee, middelgrote kopjes voor halfgefermenteerde thee en grote kopjes voor zwarte thee en kruidenthee. Theekopjes zijn meestal gemaakt van ongeglazuurd keramiek.
De vier soorten theepotten (of theeserviezen) omvatten een hoofdtheepot en een serveertheepot. De kunst van het theedrinken, zowel wereldwijd als nationaal, vertoont veel overeenkomsten, met name de voorkeur voor theepotten van keramiek, een materiaal dat dicht bij de natuur staat.
De drie kopjes en vier theepotten in de traditionele Vietnamese theeceremonie symboliseren ook de juiste manier om ze te gebruiken voor het zetten van thee. De zetmethode heeft een grote invloed op de kwaliteit van de thee. Voordat de thee wordt gezet, worden de kopjes en de theepot afgespoeld met kokend water om ze te reinigen en de warmte te 'activeren'. Bij het toevoegen van theebladeren aan de theepot moet de theezetter zorgvuldig de hoeveelheid afwegen om ervoor te zorgen dat de thee precies goed is voor de eigen voorkeur, zodat de thee niet te slap of te bitter wordt. Giet net genoeg kokend water over de theebladeren om ze te bedekken, spoel ze snel af en giet het water vervolgens af om de thee te 'spoelen'. Giet daarna voldoende water in de theepot, sluit het deksel en giet er nog een beetje heet water bovenop om het aroma van de thee te behouden. Wacht ongeveer 1-2 minuten voordat u de thee inschenkt en ervan geniet.
"Ngũ quần anh" verwijst naar theegezellen of mensen die samen thee drinken. In de Vietnamese cultuur is een theegezel moeilijker te vinden dan een drinkmaatje; het vinden van een theegezel is als het vinden van een zielsverwant. Thee drinken kan alleen, met twee personen of in een groep. Tijdens een theeceremonie moet degene die de thee inschenkt, verfijnd en deskundig zijn in dit genot om de beleving niet te bederven. Als er een grote serveerkop is, moet de thee eerst vanuit de theepot in de serveerkop worden geschonken, voordat deze in de kleinere kopjes wordt geschonken.
Als er geen serveerkopje is, moet je de thee beetje bij beetje in elk kopje schenken en vervolgens het schenkproces omkeren. Op deze manier heeft de thee in elk kopje een vergelijkbare sterkte, waardoor je voorkomt dat sommige kopjes te sterk en andere te zwak zijn. Elke stap in het theebereidingsproces vereist vakmanschap en draagt bij aan een elegante en verfijnde ervaring.
Degene die de thee inschenkt, moet zijn hand laten zakken zodat het water zachtjes in het kopje stroomt. Dit getuigt van respect en genegenheid voor degene die de thee deelt. Het maakt het theedrinken een plezierige en aangename ervaring en is tevens een vorm van communicatie.
Naarmate Tet (het Vietnamese Nieuwjaar) nadert, dient een kopje thee als een manier om een gesprek te beginnen, mensen samen te brengen, hun hart te openen, te luisteren en hun wensen en hoop voor het nieuwe jaar te delen...
Nhon Bon
Bron






Reactie (0)