De lente breekt aan in de dorpen van Khơ Mú.

Het dorp Lach, in de gemeente Muong Chanh, ligt verscholen in een vallei omgeven door glooiende heuvels, geïsoleerd van de buitenwereld. Om het dorp te bereiken, moet men een beekje oversteken – een getuige van de reis vol aspiraties van het dorp – de Lach-beek.

Een uitzicht op het dorp Bản Lách vanuit de lucht.

Meer dan 30 jaar geleden arriveerden de eerste Khmu in dit land na een lange nomadische reis door de bergen en bossen. Analfabetisme, armoede en achterhaalde gewoonten teisterden hun leven, waardoor het moeilijk en zwaar was. Er waren momenten dat de Khmu van het dorp Lach, net als hun voorouders, wilden vertrekken om een ​​ander land te zoeken. Maar op de een of andere manier hield dit gezegende land hen tegen. En zo ondergaat dit eens zo arme dorp vandaag de dag een vreugdevolle transformatie in een nieuwe lente...

Vanuit een verleden van armoede...

Op een koude nieuwjaarsavond, terwijl hij verslaggevers "uit de provincie" verwelkomde, stak Luong Van Phanh, secretaris van de partijafdeling en dorpshoofd, een vuur aan aan de voet van zijn paalwoning. In het flikkerende licht vertelde dorpsoudste Ha Van Kham aan de verslaggevers en de jongere generaties van het dorp het verhaal van de moeilijke en armoedige tijden van het Khmu-volk.

In het verleden leefden de meeste Khmu een nomadisch bestaan ​​en zwierven ze door de bossen. Wanneer ze vruchtbaar land vonden, vestigden ze zich daar, bouwden hutten en brandden vervolgens het bos af om het land vrij te maken voor de brandlandbouw. ​​Als de velden onvruchtbaar en uitgeput raakten, trokken ze weer verder om nieuw land te zoeken. In die tijd zagen de Khmu niets anders dan eindeloze bossen voor zich, op een onzekere reis zonder toekomstperspectief.

In 1992 arriveerden de eerste zeven Khơ Mú-families in het dorp Lách. Omdat het gebied omgeven was door heuvels, er een beek doorheen stroomde en de grond vruchtbaar was, besloten ze zich er te vestigen en huizen te bouwen. In die tijd kon bijna niemand in het dorp lezen en schrijven, en bijgeloof en huwelijken tussen bloedverwanten waren wijdverbreid. Wanneer de dorpelingen ziek werden of moeilijkheden ondervonden, zochten ze sjamanen op in de hoop het onheil af te wenden.

Maar vanaf dat moment faciliteerden de lokale autoriteiten de mensen bij het bouwen van huizen, het ontginnen van land voor de landbouw en het uitroeien van achterhaalde gewoonten en bijgeloof. Het nieuws verspreidde zich en vanuit de eerste zeven huishoudens vestigden zich ook Khơ Mú-mensen die in andere bossen rondtrokken. Bản Lách werd geleidelijk aan steeds dichter bevolkt...

...naar een complete transformatie

In het dorp Lach reiken betonnen wegen nu tot aan de daken van alle huizen. Stevige huizen op palen zijn verrezen. Veel huizen zijn ruim en indrukwekkend, volledig uitgerust met moderne voorzieningen. Elke middag verzamelen de kinderen zich om te spelen in het cultureel centrum van het dorp. Hun vrolijke gelach en geklets galmen door het afgelegen berggebied.

Van een aanvankelijk 7 huishoudens met een paar dozijn mensen, is het dorp Lach na meer dan 30 jaar bewoning uitgegroeid tot 56 huishoudens met bijna 300 mensen, waaronder één Muong-huishouden en de rest bestaat uit Khmu-mensen.

In de provincie Thanh Hoa telt de Khmu-etnische groep slechts ongeveer 1.000 mensen, die geconcentreerd wonen in de dorpen Lach en Doan Ket (gemeente Muong Lat). De provincie Thanh Hoa heeft in de loop der jaren veel aandacht besteed aan etnische minderheden, met name de Khmu, en heeft hiervoor diverse voorkeursregelingen en -beleidsmaatregelen getroffen. In het bijzonder hebben het project "Stabilisering van het leven en de sociaaleconomische ontwikkeling van de Khmu in de provincie Thanh Hoa tot 2020" en Resolutie nr. 11 van 29 september 2022 van het Permanent Comité van het Provinciale Partijcomité van Thanh Hoa over de opbouw en ontwikkeling van het voormalige district Muong Lat tot 2030, met een visie tot 2045, een nieuwe impuls gegeven aan de transformatie van het dorp Lach, met name door de aanleg van infrastructuur, de verbetering van wegen en het creëren van bestaansmogelijkheden voor de bevolking.

Het grenswachtstation van Quang Chieu, de provinciale vrouwenbond en andere functionele instanties werken regelmatig samen met de lokale bevolking om de richtlijnen en het beleid van de partij en de staat te verspreiden, juridische kennis over huwelijk en gezin te delen, grensbeveiliging te bevorderen, alfabetiseringscursussen te organiseren en mensen te begeleiden en te ondersteunen bij de ontwikkeling van hun economie.

"De dorpelingen voelen zich gekoesterd en geliefd, waardoor ze zich richten op de productie en het stabiliseren van hun leven. Naast de landbouw gaan de dorpelingen nu ook actief naar het buitenland om te werken. Bijna 30 mensen uit het dorp werken in het buitenland, voornamelijk in Taiwan en Japan...", aldus Luong Van Phanh, partijsecretaris en dorpshoofd.

Vóór 2016 leefden alle huishoudens in het dorp Lach in armoede en kwamen voedseltekorten regelmatig voor. In 2024 telde het dorp nog maar 7 arme huishoudens, en momenteel zijn dat er nog maar 2. Opmerkelijk is dat Lach eind 2024 de status van Nieuw Plattelandsgebied had bereikt.

Vrouwen in het dorp Bản Lách verbouwen natte rijst op terrasvormige velden.

Dorpsoudste Ha Van Kham vertelde vol enthousiasme: "Vroeger hadden de mensen in het dorp een heel moeilijk leven. Dankzij de aandacht van de Partij en de Staat, het verbeterde onderwijs, de scholing van kinderen en het beleid voor arbeidsmigratie, is hun leven aanzienlijk verbeterd. Niemand had ooit gedacht dat het dorp Lach er nu zo goed voor zou staan..."

Dromen vermenigvuldigen...

Het leven is veranderd, en nu dromen de Khơ Mú-mensen van het dorp Lách niet alleen van welvaart, maar ook van kennis. En het verhaal van leraar Cút Văn Sao, die tegenspoed overwon, is al lang een voorbeeld voor de kinderen die in dit dorp geboren worden.

Bijna dertig jaar geleden, toen Cút Văn Sao over de kronkelende bospaden naar school liep, beschouwde hij zichzelf nooit als een pionier. Hij had slechts één simpele wens: leren lezen en schrijven om aan de armoede te ontsnappen.

In die tijd bestond het landschap voor en achter de jonge Sao uit eindeloze bergen en heuvels. Het enige smalle, onverharde pad dat het dorp uit leidde, was tevens de weg naar Sao's school. De volwassenen waren druk bezig op het land, in de hoop genoeg te verdienen voor eten en kleding. Weinigen gaven om onderwijs. Daarom was Sao's reis naar school niet alleen zwaar en lang, maar ook vol armoede.

Toen Cút Văn Sao de basisschool had afgerond, waren de meeste van zijn vrienden al gestopt. Op de middelbare school moest hij, omdat er geen kleinere scholen in het dorp waren, zijn spullen pakken en naar het gemeentehuis lopen. "Tegen de tijd dat ik in de zevende of achtste klas zat, leek het alsof al mijn leeftijdsgenoten weg waren en niemand meer met me naar school ging", vertelde leraar Cút Văn Sao.

Hoe hoger hij kwam, hoe verder de weg naar school werd en hoe meer moeilijkheden zich opstapelden. Maar Cút Văn Sao bleef standvastig op dat pad, in het vaste geloof dat als hij maar doorzette, hij zijn bestemming zou bereiken. En zo werd hij de eerste Khơ Mú uit het dorp Lách die een universitaire graad behaalde.

Al bijna twintig jaar vervult leraar Cút Văn Sao zijn jeugddroom om terug te keren naar zijn geboortedorp om daar les te geven. Hij is een van de vier leraren van de Chai-Lạch-vestiging van de Mường Chanh-basisschool. Dankzij het voorbeeld van meneer Sao gaan nu alle kinderen in de schoolgaande leeftijd in het dorp Lách naar school. Verschillende dorpsbewoners zijn zelfs doorgegaan naar het hoger onderwijs.

Het verhaal van leraar Cút Văn Sao's streven naar geletterdheid hielp hem niet alleen zijn eigen droom te verwezenlijken, maar droeg ook bij aan een verandering in de denkwijze van de dorpelingen over onderwijs. Het inspireerde de kinderen van Khơ Mú om moeilijkheden te overwinnen en met meer vastberadenheid hun dromen na te streven.

Al meer dan dertig jaar heeft een reis, gedreven door de wil van de Partij, de onwankelbare steun van het volk en een onwrikbaar innerlijk geloof, het dorp Khơ Mú getransformeerd van diepe armoede tot een bloeiende, herleefde staat. Moeilijkheden en ontberingen blijven bestaan, en de zorgen zijn nog lang niet verdwenen. Maar een nieuwe lente is aangebroken. En te midden van het afgelegen dorp Khơ Mú blijft de Lách-beek stromen en fluistert het verhaal van het streven naar vooruitgang...

Tekst en foto's: An Thu

Bron: https://baothanhhoa.vn/xuan-ve-tren-ban-lang-nbsp-kho-mu-279740.htm