Nông dân Nepal đổi cây trồng đối phó nạn khỉ phá hoại mùa màng

Trước vấn nạn khỉ phá hoại mùa màng, nhiều nông dân huyện Baglung (Nepal) đã chuyển sang trồng gừng, ớt đặc sản và nuôi trâu lấy sữa để bảo vệ sinh kế.

Khỉ hoang đẩy nông dân vào thế khó

Nạn khỉ hoang phá hoại mùa màng kéo dài nhiều năm đã khiến không ít nông dân tại Nepal phải từ bỏ canh tác. Ngay cả những hộ vẫn bám trụ với đồng ruộng cũng thường xuyên đối mặt với cảnh mất trắng do cây trồng bị tàn phá trước khi thu hoạch.

Tại làng Rayadanda thuộc phường 11, thị xã Baglung, người dân đã dành 3 năm qua để tìm kiếm những mô hình sản xuất mới sau khi liên tiếp mất mùa ngô và lúa mì vì khỉ hoang. Trong khi một số hộ chuyển sang nuôi dê, nhiều gia đình vốn sống dựa vào trồng cải mù tạt và chăn nuôi nay bắt đầu mở rộng sang trồng gừng và ớt Akabare, còn được gọi là ớt cherry cầu lửa.

Ông Gyanendra Gautam, Chủ tịch phường 11, cho biết việc lựa chọn ớt Akabare và gừng là kết quả của nhiều cuộc thảo luận nhằm tìm ra những loại cây ít bị khỉ phá hoại nhưng vẫn mang lại hiệu quả kinh tế. Trong năm tài chính hiện tại, nông dân địa phương đã trồng khoảng 40.000 cây ớt giống.

Ớt Akabare là một trong những loại cây trồng không bị khỉ hoang tàn phá. Ảnh: THE KATHMANDU POST.

“Đây là một dự án thí điểm. Nếu chứng minh được hiệu quả kinh tế, chúng tôi sẽ nhân rộng mô hình trồng ớt Akabare ra toàn phường trong năm tới. Chính quyền địa phương cùng tổ chức Heifer International cũng sẽ hỗ trợ người dân tìm đầu ra cho sản phẩm”, ông Gautam cho biết.

Heifer International đã triển khai các chương trình hỗ trợ chăn nuôi và thú y tại khu vực này trong suốt bốn năm qua.

Chuyển hướng sang cây trồng và vật nuôi ít rủi ro hơn

Nằm cách xa trung tâm huyện lỵ, Rayadanda từ lâu gặp nhiều khó khăn trong việc đưa nông sản ra thị trường. Vì vậy, phần lớn người dân trước đây chỉ dựa vào chăn nuôi dê. Hiện nay, cùng với cải mù tạt - loại cây đến nay vẫn chưa bị khỉ hoang phá hoại - nhiều hộ dân đang từng bước chuyển sang sản xuất hàng hóa với gừng và ớt Akabare.

“Lũ khỉ hiện chưa ăn cải mù tạt. Chúng tôi hy vọng ớt và gừng cũng sẽ tránh được tình trạng này”, ông Dal Bahadur Thapa, một nông dân địa phương, cho biết.

Trước đây, người dân từng đầu tư xây dựng các nhà màng dạng đường hầm để trồng rau. Tuy nhiên, việc bảo vệ cây trồng khỏi khỉ hoang gặp rất nhiều khó khăn. Vì vậy, nhiều hộ đang chuyển sang trồng ớt Akabare trong các nhà màng này thay cho rau màu truyền thống.

Trong giai đoạn đầu, 75 hộ nông dân đã tham gia mô hình. Theo kỹ thuật viên nông nghiệp Raju Gautam, khoảng 40.000 cây giống đã được ươm thành công từ lượng hạt giống trị giá 40.000 rupee Nepal.

“Đây là loại cây có chi phí đầu tư tương đối thấp nhưng mang lại giá trị kinh tế cao, đồng thời phù hợp với điều kiện khí hậu địa phương. Quan trọng hơn, nông dân không còn phải quá lo lắng về việc khỉ phá hoại mùa màng”, ông Gautam nhận định.

Theo ông, nếu mô hình chứng minh được hiệu quả, việc trồng ớt Akabare hoàn toàn có thể được nhân rộng sang các địa phương khác đang đối mặt với tình trạng tương tự.

Bên cạnh chuyển đổi cây trồng, nhiều nông dân cũng tìm đến những sinh kế ít bị ảnh hưởng bởi động vật hoang dã hơn. Ông Rishiram Sapkota, Giám đốc Bệnh viện Thú y và Trung tâm Dịch vụ Chăn nuôi Baglung, cho biết chăn nuôi trâu sữa đang trở thành nguồn thu nhập ổn định đối với nhiều hộ dân.

Trong 5 năm qua, số lượng hộ nuôi trâu thương phẩm tại nhiều phường thuộc thị xã Jaimini đã tăng đáng kể. Sữa được thu gom và vận chuyển tới chợ Baglung Bazaar cũng như thành phố Pokhara.

Theo ông Sapkota, với hệ thống giao thông ngày càng được cải thiện, ngành sữa còn nhiều dư địa phát triển tại các khu vực nằm trong bán kính khoảng một giờ di chuyển từ các đô thị. Để khuyến khích người dân đầu tư, chính quyền thị xã Jaimini hiện hỗ trợ tới 5 rupee Nepal cho mỗi lít sữa thương phẩm.

Tình trạng khỉ hoang phá hoại mùa màng hiện đặc biệt nghiêm trọng tại Baglung, Jaimini và Kathekhola. Tại Kathekhola, nhiều nông dân cũng đang chuyển sang nuôi trâu sữa và trồng gừng nhằm giảm thiểu rủi ro trong sản xuất.

Tuy nhiên, theo ông Balaram Kandel ở thôn 6, xã Kathekhola, dù ớt Akabare có đầu ra khá ổn định, việc tìm kiếm và duy trì thị trường tiêu thụ bền vững cho gừng vẫn là một thách thức lớn đối với người dân địa phương.

Nguồn: https://nongnghiepmoitruong.vn/nong-dan-nepal-doi-cay-trong-doi-pho-nan-khi-pha-hoai-mua-mang-d814585.html