Nức tiếng cam hữu cơ Tập Lam

NGHỆ AN Với diện tích 10ha cam được sản xuất theo quy trình hữu cơ, trang trại cam Tập Lam đang từng bước khẳng định vị thế vững chắc trên thị trường.

Những ngày đầu chật vật

Ròng rã theo nghề 25 năm, đến nay anh Trang Ngọc Tập (sinh năm 1980), người con của vùng Khe Dẻ, xóm Tổng Đội, xã Hạnh Lâm (Nghệ An) đã gây dựng cho mình vùng cam hữu cơ nức tiếng.

Chia sẻ về hành trình khởi nghiệp, anh Tập tâm sự: “Bước đầu gian nan, trắc trở lắm, trên diện tích đất sẵn có, gia đình tôi ban đầu trồng chè nhưng hiệu quả kinh tế thấp. Thấy tốn công nhưng không ăn thua, năm 2000 tôi quyết định bắt tay thử nghiệm trồng cam, lúc này cơ bản vẫn canh tác theo phương pháp truyền thống, phụ thuộc nhiều vào phân bón vô cơ và thuốc hóa học. Việc sử dụng phân, thuốc hóa học kéo dài khiến cây cam thoái hóa nhanh, đất đai dần cằn cỗi, bạc màu.

Thương hiệu cam hữu cơ Tập Lam ngày càng vang xa. Ảnh: Việt Khánh.

Mất một thời gian khá dài chăm sóc và theo dõi, về sau tôi nhận ra cây cam chỉ khỏe khi phát triển theo đúng quy luật tự nhiên. Đất phải sạch thì cây mới sống bền lâu. Vận dụng theo cách thức mới không dễ nhưng mình không nản lòng, quá trình làm phải kiên trì, nhẫn nại gỡ khó từng bước”.

Từ suy nghĩ đó, anh Tập bắt tay nghiên cứu các phương pháp trồng cam hữu cơ nhằm hạn chế thấp nhất phải sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, phân bón hóa học. Nhận thấy vùng đất đồi tơi xốp tại xóm Tổng Đội có nhiều ưu điểm vượt trội, năm 2016, anh Tập quyết định huy động kinh phí đầu tư, mua hẳn 10ha tiến tới trồng cam chuyên canh theo hướng sạch bệnh, an toàn.

Anh Tập khẳng định trồng cam theo hướng hữu cơ gian nan, vất vả hơn phương thức truyền thống, đổi lại là giá trị vững bền khó có thể đong đếm. Áp dụng quy trình hữu cơ đòi hỏi sự tỉ mẩn, công phu từ khâu chọn giống, chiết ghép, đặc biệt quá trình chăm sóc phải tuân thủ nghiêm các nguyên tắc trong canh tác hữu cơ, tuyệt đối không sử dụng phân bón hóa học hay các chế phẩm tổng hợp. Thay vào đó, cây cam được bón phân chuồng hoai mục, phân vi sinh, kết hợp đậu tương, đạm cá. Mỗi năm bón phân ba lần, tương ứng với ba giai đoạn (thúc hoa, thúc quả và thúc chín).

Phân vi sinh sử dụng cho cây cam có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, được cơ quan chuyên ngành chứng nhận đạt chuẩn. Cỏ dại được cắt thủ công bằng máy, tuyệt đối không phun thuốc trừ cỏ. Nhờ áp dụng đúng quy trình canh tác hữu cơ, sức đề kháng của cây cam tăng rõ rệt, quả chín mọng, hương vị đậm đà.

Áp dụng quy trình canh tác hữu cơ đã mang lại thành quả ngọt ngào. Ảnh: Việt Khánh.

Tuân thủ theo quy trình canh tác thuận tự nhiên cũng khiến cây cam có nguy cơ mắc một số dịch hại phổ biến như nấm và greening (vàng lá gân xanh). Đây là những bệnh đặc biệt nguy hiểm, khi cây đã nhiễm bệnh thì vô phương cứu chữa. Hiểu rõ điều này nên khi phát hiện sự cố anh Tập khẩn trương chặt bỏ những cây có biểu hiện bệnh, tránh lây lan ra diện rộng.  

Với những bệnh thông thường, anh Tập ưu tiên sử dụng các biện pháp sinh học để phòng trừ, trong đó có dung dịch ủ từ tinh dầu quế giúp xua đuổi côn trùng gây hại và bổ sung dinh dưỡng cho cây, đảm bảo an toàn môi trường và hệ sinh thái của vườn cam.

Hái quả ngọt

Sau nhiều năm kiên trì theo đuổi con đường nông nghiệp sạch, đến nay có thể khẳng định anh Trang Ngọc Tập đã đi đúng hướng. Sau những khó khăn ban đầu, hiện vườn cam hữu cơ quy mô hàng ngàn gốc đã mang lại thành quả hết sức ngọt ngào với 2 giống cam chủ lực là cam xã Đoài và V2 có chất lượng, hương vị vượt trội so với mặt bằng chung.

Theo anh Tập, nếu áp dụng đúng cách, vòng đời của cây cam có thể kéo dài trên 10 năm. Sau mỗi chu kỳ khai thác, đất cần được “nghỉ ngơi” từ 3 - 5 năm để tái tạo, phục hồi độ phì nhiêu và cân bằng sinh thái. Nhờ canh tác hữu cơ, tuổi thọ của cây cam được kéo dài hơn, năng suất không bị suy giảm qua từng năm, đồng thời hạn chế tình trạng thoái hóa đất.

Cam hữu cơ hình thức không bắt mắt như cam canh tác thông thường, vỏ quả cam hữu cơ dày, sần sùi, không sáng bóng nhưng vị ngọt thanh đặc trưng. Hiện cam của gia đình anh Tập được phân loại, bán trên thị trường với mức giá loại 1 là 45.000 đồng/kg, loại 2 giá 30.000 đồng/kg, loại 3 giá 20.000 đồng/kg. Với diện tích 10ha, tổng sản lượng cam hàng năm dao động khoảng 100 tấn, doanh thu hàng tỷ đồng.

Việc sản xuất, tiêu thụ cam thuận lợi cũng góp phần tạo việc làm ổn định cho lao động địa phương với mức thu nhập khá cao. Hiện trại cam hữu cơ Tập Lam có 4 lao động thường xuyên, khi cao điểm tăng gấp nhiều lần. Quan trọng hơn, thành công của mô hình đã mở ra hướng đi bền vững cho sản xuất cây ăn quả có múi, phù hợp với định hướng tái cơ cấu ngành nông nghiệp.

Trồng cam theo hướng hữu cơ là ưu tiên của ngành nông nghiệp Nghệ An trong giai đoạn tới. Ảnh: Việt Khánh.

Bà Nguyễn Thị Nhung, chuyên viên Phòng Kinh tế xã Hạnh Lâm thông tin: “Toàn xã hiện có 145ha cam, trong đó có 6 hộ canh tác cam hữu cơ với tổng diện tích 26ha. Để nâng cao giá trị sản phẩm và bảo vệ an toàn diện tích cam hiện có, thời gian tới địa phương sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động người dân mở rộng diện tích trồng cam hữu cơ, từng bước hình thành những vùng sản xuất hữu cơ tập trung, quy mô lớn”.

Xác định cam là cây trồng chủ lực, đồng thời là cây làm giàu của địa phương, xã Hạnh Lâm đang xây dựng Đề án phát triển cam hữu cơ giai đoạn 2025 - 2030, trong đó mục tiêu trọng tâm là mở rộng quy mô canh tác an toàn, bền vững.

Nghệ An hiện có trên 20.000ha cây ăn quả, sản lượng trên 280.000 ngàn tấn, tăng gần 8% so với năm 2020. Tỉnh đã tập trung chuyển đổi cơ cấu cây trồng, du nhập nhiều giống cây ăn quả chất lượng, từng bước hình thành vùng chuyên canh hàng hóa cho hiệu quả kinh tế cao.

Đến nay Nghệ An đã có nhiều cây ăn quả nức tiếng. Đứng đầu là cây cam với diện tích trên 2.000ha, sản lượng trên 38.000 tấn. Thương hiệu cam Vinh đã được bảo hộ chỉ dẫn địa lý, nhiều thương hiệu cam đã đạt sản phẩm đạt OCOP như cam Đồng Thành, cam Xã Đoàn, Tân Kỳ, Tổng đội…

Nguồn: https://nongnghiepmoitruong.vn/nuc-tieng-cam-huu-co-tap-lam-d792021.html