Phát triển lúa MS tím than theo hướng bền vững tại ĐBSCL

ĐBSCL Dự án hướng tới bảo tồn giống lúa MS tím than, canh tác xanh, giảm phát thải và xuất khẩu, góp phần nâng cao giá trị lúa gạo ĐBSCL.

Mới đây, tại trụ sở Văn phòng Công ty TNHH Lootah Thiên Ngọc VN (xã Song Phú, tỉnh Vĩnh Long), đã diễn ra buổi làm việc nhằm xúc tiến đầu tư dự án nông nghiệp quy mô lớn tại khu vực ĐBSCL. Nhà đầu tư gồm ông Ibrahim Saeed Ahmed Lootah, Chủ tịch Tập đoàn Lootah (Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống Nhất - UAE) và bà Võ Thị Ngọc (xã Song Phú, tỉnh Vĩnh Long).

Theo đó, hai bên thống nhất xúc tiến triển khai dự án “Nông nghiệp xanh Lootah Rice Thiên Ngọc VN” tại ĐBSCL với thời gian thực hiện 49 năm, với mục tiêu phát triển giống lúa MS tím than (gạo lứt đen) theo chuỗi giá trị khép kín từ nghiên cứu, sản xuất đến chế biến và xuất khẩu. Giai đoạn 1 của dự án có quy mô khoảng 500ha, sản lượng lúa tươi dự kiến đạt 9.000 tấn.

Quang cảnh buổi làm việc. Ảnh: Minh Đảm.

Trọng tâm của dự án là nghiên cứu, bảo tồn và phát triển giống lúa MS tím than thông qua việc thiết lập hệ thống ngân hàng hạt giống (seed bank), nhằm đảm bảo chất lượng di truyền, tránh thoái hóa giống qua các thế hệ. Đồng thời, giống lúa sẽ được thử nghiệm trên các tiểu vùng khí hậu và điều kiện thổ nhưỡng khác nhau, định hướng chọn lọc các dòng F1, F2 có năng suất cao, khả năng kháng sâu bệnh tốt nhưng vẫn giữ được những đặc tính đặc thù của giống.

Bên cạnh hoạt động nghiên cứu, dự án sẽ từng bước chuyển sang sản xuất quy mô lớn, áp dụng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt phục vụ xuất khẩu. Quy trình canh tác được định hướng theo hữu cơ/GAP, sử dụng hạt giống sạch, kết hợp quản lý nước thông minh bằng phương pháp tưới ngập khô xen kẽ nhằm giảm phát thải khí nhà kính. Khâu thu hoạch và sơ chế được cơ giới hóa, kiểm soát chặt chẽ tạp chất, tỷ lệ gãy vỡ, độ thuần, độ ẩm và tỷ lệ nảy mầm trước khi đóng gói.

GS-TS Nhà khoa học Võ Thị Ngọc kiểm tra tại ruộng về độ thuần của giống. Ảnh: Minh Đảm.

Song song đó, dự án còn triển khai các giải pháp kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và hướng tới net zero, gắn với 17 mục tiêu phát triển bền vững (SDGs). Các phụ phẩm nông nghiệp như rơm rạ, trấu sẽ được tái sử dụng để sản xuất phân hữu cơ hoặc năng lượng sinh khối; thực hiện kiểm kê, theo dõi và giảm phát thải khí nhà kính thông qua quản lý dấu chân carbon trên từng hạt giống; tăng cường sử dụng năng lượng tái tạo và bảo vệ đa dạng sinh học trong vùng sản xuất.

Không chỉ dừng lại ở sản xuất, dự án còn đặt mục tiêu đưa hạt giống và sản phẩm gạo MS tím than ra thị trường quốc tế, đồng thời lan tỏa mô hình canh tác bền vững, tạo sinh kế và giá trị cộng đồng cho khu vực nông thôn.

Hạt gạo MS tím than (lứt đen) có màu tím tự nhiên chứa nhiều dưỡng chất. Ảnh: Minh Đảm.

Sau thời gian hoàn tất thủ tục cơ bản như giấp phép kinh doanh, hoàn thiện tăng cổ phần góp vốn vào tháng 1 năm 2026, nhà đầu tư sẽ tiến hành xin chủ trương và quỹ đất để triển dự án.

"Tại buổi làm việc, các bên đã trao đổi, thống nhất nhiều nội dung quan trọng nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, và mong chính quyền địa phương, các bộ, ban, nghành trung ương tận tình giúp đỡ tạo điều kiện để dự án sớm được triển khai", bà Võ Thị Ngọc cho biết thêm.

Chia sẻ tại cuộc họp, Tiến sĩ Mohamed Fayek, đại diện nhà đầu tư, nhấn mạnh: “Chúng tôi mong muốn hợp tác lâu dài, cùng phát triển bền vững và gia tăng giá trị cho ngành lúa gạo Việt Nam”. Sản phẩm được sản xuất theo tiêu chuẩn Hala, hướng đến tiêu thụ tại thị trường Trung Đông.

Giống lúa MS tím than là giống lúa đặc sản giàudưỡng chất do Giáo sư, Tiến sĩ, Kỹ sư giống cây trồng, Nhà khoahọc xuất sắc toàn cầu về giống cây trồng Võ Thị Ngọc nghiên cứu,chọn lọc trong nhiều năm. Giống có hạt gạo màu tím tự nhiên, hàmlượng amyloza thấp (2,2%), cơm dẻo mềm, dễ tiêu hóa, giàuanthocyanin và các axit béo có lợi cho sức khỏe. Lúa sinh trưởngkhỏe, năng suất ổn định trên 7 tấn/ha, kháng tốt bệnh đạo ôn, cháybìa lá, phù hợp canh tác hữu cơ sinh học và mô hình lúa - tôm.

Nguồn: https://nongnghiepmoitruong.vn/phat-trien-lua-ms-tim-than-theo-huong-ben-vung-tai-dbscl-d792948.html