Phòng chống dịch bệnh thủy sản, kiểm soát môi trường nuôi

Năm 2025, Chi cục Thủy sản, Chăn nuôi và Thú y (Sở Nông nghiệp và Môi trường) lấy 320 mẫu thủy sản, một số mẫu dương tính với dịch bệnh thủy sản.

Người nuôi trồng thủy sản ở xã An Hưng chú trọng theo dõi dịch bệnh thủy sản.

Thấy rõ tác nhân gây dịch bệnh

Vùng nuôi trồng thủy sản tập trung ở thôn Mông Thượng, xã An Hưng vài năm trước có hơn 10 hộ dồn đổi ruộng đất, biến ruộng trồng lúa thành các ao nuôi tôm thẻ chân trắng phủ bạt. Nhưng chỉ được vài vụ, đến nay, ở khu vực này chỉ còn hộ ông Phạm Thanh Quảng còn duy trì nuôi tôm thẻ chân trắng nhưng số lượng cũng giảm hơn trước. Các hộ khác bỏ hẳn nuôi tôm thẻ chân trắng, chuyển sang nuôi một số loại cá nước ngọt thông thường.

Ông Quảng cho biết, cơ sở hạ tầng ao nuôi phủ bạt thiết kế để nuôi tôm thẻ chân trắng giờ chuyển sang nuôi cá nước ngọt thông thường rất lãng phí vì mức độ đầu tư lớn. Tuy nhiên, nhiều hộ ở khu vực này không thể tiếp tục nuôi tôm vì cứ nuôi là bị dịch bệnh… Gia đình ông Quảng còn duy trì nuôi tôm với sản lượng thấp nhưng ông thường xuyên phải chủ động phòng, chống dịch bệnh mới được thu sản phẩm.

Còn ở thôn Lý Đỏ, xã Bình Giang, nhiều hộ dân tận dụng ruộng lúa để cải tạo thành trang trại tổng hợp, phát triển chăn nuôi và nuôi thủy sản nước ngọt. Tuy nhiên, gần đây, các hộ dân luôn bức xúc vì năng suất, sản lượng cá nước ngọt đạt thấp. Hộ ông Vũ Hồng Thao, có 2 ao nuôi thủy sản với diện tích 3.000-4.000 m²/ao, vụ thu hoạch cuối năm nay chỉ được 1,7 tấn cá. Ông Thao cho rằng, nguồn nước chung quanh khu vực nuôi thủy sản bị ô nhiễm, ảnh hưởng đến hoạt động nuôi trồng thủy sản, một số loại cá thường xuyên bị bệnh khó chữa.

Theo Chi cục Thủy sản, Chăn nuôi và Thú y, năm 2025, Chi cục lấy 320 mẫu (300 mẫu tôm, 10 mẫu cá nước ngọt, 10 mẫu cá nước mặn). Kết quả, 1/80 mẫu dương tính với vi rút gây bệnh đốm trắng (WSSD), 10/80 mẫu dương tính vi rút gây bệnh hoại tử gan tụy cấp (AHPND), 4/30 mẫu dương tính với vi rút gây bệnh hoại tử cơ quan tạo máu (IHHNV), 3/30 mẫu dương tính với EHP, 59/80 mẫu dương tính với vi khuẩn vibrio trên tôm, 1/10 mẫu cá nước mặn dương tính với VNN…

Trưởng Phòng Thủy sản (Chi cục Thủy sản, Chăn nuôi và Thú y) Ngô Xuân Ba cho rằng, có nhiều nguyên nhân gây dịch bệnh thủy sản như biến đổi khí hậu, thời tiết cực đoan gây biến động đột ngột nhiệt độ, độ PH, DO làm thay đổi chất lượng nước khiến thủy sản bị dịch bệnh. Mật độ nuôi quá cao làm tích tụ chất thải hữu cơ, oxy hòa tan giảm mạnh cũng làm gia tăng nguy cơ bùng phát dịch bệnh.

Ngoài ra, các tác nhân khác cũng làm phát sinh dịch bệnh thuỷ sản như ô nhiễm nguồn nước từ công nghiệp, nông nghiệp và sinh hoạt chưa qua xử lý; lạm dụng thức ăn công nghiệp, kháng sinh nuôi trồng thủy sản gây dư thừa chất hữu cơ làm ô nhiễm môi trường, đặc biệt là môi trường đáy ao nuôi; ý thức và kỹ năng quản lý môi trường của một bộ phận người nuôi thủy sản còn hạn chế…

Hỗ trợ phòng chống dịch bệnh

Người nuôi trồng thủy sản ở xã Chấn Hưng chú trọng theo dõi dịch bệnh thủy sản.

Để phòng ngừa dịch bệnh trên thủy sản, theo bà Vũ Thị Kim Hoa, Phó giám đốc Chi cục Thủy sản, Chăn nuôi và Thú y Hải Phòng, cần chú trọng nhóm giải pháp kỹ thuật, hài hòa với nhóm giải pháp cộng đồng và thích ứng biến đổi khí hậu. Cụ thể, với nhóm giải pháp kỹ thuật, cần ứng dụng khoa học công nghệ, công nghệ cao vào nuôi trồng thủy sản để giảm thiểu chất thải ra môi trường. Sử dụng chế phẩm sinh học, men vi sinh thay thế kháng sinh và hóa chất. Khuyến khích mô hình nuôi thủy sản sinh thái, nuôi kết hợp để tận dụng nguồn dinh dưỡng tự nhiên, vừa tăng hiệu quả kinh tế vừa cân bằng hệ sinh thái.

Với nhóm giải pháp cộng đồng, các cấp, ngành, địa phương tuyên truyền nâng cao ý thức cho người dân về bảo vệ môi trường nước. Khuyến khích doanh nghiệp và nông dân nuôi theo quy trình sản xuất gắn liền với bảo vệ môi trường như VietGAP, GlobalGAP. Đối với nhóm giải pháp thích ứng biến đổi khí hậu, cần xây dựng hệ thống cảnh báo sớm, phổ biến thông tin dự báo cho người nuôi. Lựa chọn mùa vụ thả giống hợp lý, sử dụng giống có khả năng thích nghi tốt với biến động môi trường, chống chịu dịch bệnh.

Bên cạnh đó, các cơ quan chức năng thành phố tăng cường thanh tra, giám sát xả thải từ khu công nghiệp, làng nghề, bảo đảm theo quy định. Đồng thời rà soát, quy hoạch vùng nuôi thủy sản hợp lý; xây dựng quy hoạch nuôi trồng thủy sản tích hợp vào quy hoạch vùng của địa phương theo quy định, tránh nuôi trồng tự phát gây ô nhiễm chéo.

Ngành Nông nghiệp và Môi trường xây dựng cơ sở dữ liệu quan trắc môi trường nước, cảnh báo sớm dịch bệnh; tổ chức các lớp tập huấn, chuyển giao khoa học kỹ thuật về quản lý môi trường nước. Tại các địa phương, khuyến khích hình thành tổ hợp tác, hợp tác xã để cùng nhau kiểm soát môi trường nuôi thủy sản. Công tác tuyên truyền qua các phương tiện truyền thông cần được tăng cường để người nuôi hiểu rõ mối liên hệ giữa bảo vệ môi trường và lợi ích kinh tế.

Các sở, ngành và UBND địa phương phối hợp giám sát hoạt động nuôi trồng thủy sản và kiểm soát ô nhiễm môi trường nước; hướng dẫn người sản xuất thủy sản thực hiện một số biện pháp kỹ thuật chăm sóc, phòng, chống dịch bệnh động vật và khắc phục thiệt hại do thiên tai xảy ra để ổn định sản xuất.

Thành phố Hải Phòng sau hợp nhất có diện tích tiềm năng nuôi trồng thủy sản khoảng 54.600 ha. Diện tích nuôi trồng thủy sản năm 2025 ước đạt 23.930,2 ha ( trong đó, nuôi nước ngọt khoảng 19.470 ha; nuôi lợ mặn khoảng 4.460). Sản lượng nuôi trồng thủy sản năm 2025 ước đạt 201.895,5 tấn.

HƯƠNG AN

Nguồn: https://baohaiphong.vn/phong-chong-dich-benh-thuy-san-kiem-soat-moi-truong-nuoi-532923.html