Wujek Ho rysował obrazki na gazetach.

W trakcie swojej rewolucyjnej kariery prezydent Ho Chi Minh stworzył wiele ilustracji, które zostały opublikowane w gazetach takich jak Le Paria, Thanh Nien i Viet Nam Doc Lap...

Hà Nội Mới•21/06/2025

Dzięki prostym, lecz charakterystycznym pociągnięciom pędzla przekształcił malarstwo w ostrą broń propagandową, zachęcającą do patriotyzmu, potępiającą zbrodnie kolonialnych najeźdźców i demaskującą reakcyjną naturę pachołków feudalizmu.

Ilustracje prezydenta Ho Chi Minha w gazecie Le Paria.

Ze szkiców w gazecie Le Paria

W styczniu 1922 roku rewolucjonista Nguyen Ai Quoc oraz Stały Komitet Unii Kolonialnej postanowili utworzyć Stowarzyszenie na rzecz Spółdzielni Pariasów i wydawać gazetę Le Paria (Parias) jako organ prasowy Stowarzyszenia.

1 kwietnia 1922 roku gazeta „Le Paria” opublikowała swój pierwszy numer z nagłówkiem w trzech językach: francuskim, arabskim i chińskim. Francuski tekst „Le Paria” był wyraźnie widoczny pośrodku; po lewej stronie znajdowała się mała, schludna linijka tekstu arabskiego; a po prawej trzy chińskie znaki oznaczające „Gazeta Pracy”. Od numeru 1 do numeru 20 gazeta nosiła podtytuł: „Forum Ludów Kolonialnych” (Tribune des Populations des colonies). Od numeru 21 do numeru 35 podtytuł zmieniono na: „Forum Proletariatu Kolonialnego” (Tribune des Prolétariats coloni-aux). Numery 36 i 37 nosiły podtytuł: „Organ Uciskanych Ludów Kolonialnych” (Organe des Peuples Opprimés des colonies). W numerze 38 tytuł zmieniono ponownie na: „Organ Unii Kolonialnej” (Organe de l'Union Intercoloniale).

Numer 5 „Le Paria” z 1 sierpnia 1922 roku opublikował kilka artykułów Nguyena Ai Quoca, w tym „Civillisation assassine” (Cywilizacja morderstwa); „Gouts spéciaux” (Specjalne gusta); oraz „La Femme Annamite et la domination Francaise” (Kobieta Annamitka i francuska dominacja). W numerze tym znalazły się również szkice Nguyena Ai Quoca przedstawiające wyzysk wietnamskiej klasy robotniczej przez francuskich kolonizatorów.

Obraz przedstawia rikszarza o wychudłej, wychudzonej twarzy, w podartych ubraniach i bosych stopach, który z trudem ciągnie na wozie rosłego, otyłego francuskiego urzędnika, leżącego na plecach, trzymającego laskę i krzyżującego nogi. Co więcej, urzędnik nieustannie wykrzykuje wulgaryzmy i obelgi, namawiając kierowcę do szybszej jazdy. Pod kołami widnieją sarkastyczne napisy: „cywilizacja”, „postęp”, „oświecenie”. Autorstwo obrazu przypisuje się artyście Nguyenowi AQ.

Brutalna eksploatacja klas uciskanych przez francuskich kolonizatorów oraz okrucieństwo wojny zostały w dalszym ciągu w przejmujący sposób przedstawione w dwóch szkicach opublikowanych na pierwszej stronie dziennika Le Paria, numer 6, czerwiec 1924.

Na pierwszej stronie tego numeru znajdują się dwa szkice. Jeden przedstawia żołnierza kolonialnego bezlitośnie bijącego leżącego na ziemi obdartego mężczyznę. Być może siła ciosów była zbyt silna, by mężczyzna mógł wstać, zmuszając go do zaciśnięcia zębów i wytrwania. W oddali biegnie inna osoba. Scena jest ponura i mroczna, odzwierciedlając los uwięzionych pośród bunkrów i jałowej ziemi… Pod szkicem znajduje się francuski podpis: „Des coups de triques sur le champ de misère” (w wolnym tłumaczeniu: „Rysunki zawodów na polu nędzy”).

Drugi obraz przedstawia scenę śmierci na polu bitwy z rozrzuconymi zwłokami. W centrum obrazu leży ciężko ranny francuski żołnierz w podartym mundurze, przekrzywionym hełmie, zabandażowanej nodze, z twarzą wykrzywioną bólem i dłońmi zaciśniętymi i uniesionymi, jakby w rozpaczliwej prośbie o pomoc. W oddali sfruwają stada wron, czekające, by pożywić się zwłokami. Pod obrazem znajduje się podpis: „Des balles sur le champ de bataille” (dosłownie: „Kul na polu bitwy”). Dzięki temu czytelnik może zrozumieć ukryte znaczenie: nieuchronną klęskę i tragiczny los żołnierzy kolonialnych.

Artykuł i towarzyszący mu szkic „Farsze, czyli Varen i Phan Boi Chau”, opublikowane w „Le Paria” w numerach 36-37 z września i października 1925 roku, opisują porwanie Phan Boi Chau 18 czerwca 1925 roku w Chinach, jego przeniesienie do więzienia Hoa Lo w Hanoi oraz zbliżający się proces. Na szkicu patriota Phan Boi Chau, z jarzmem na szyi, jest prowadzony do więzienia, a za nim podąża tłum Wietnamczyków protestujących przeciwko rządowi kolonialnemu i domagających się jego uwolnienia. Koloniści brutalnie stłumili jednak protesty i pobili je.

Dzięki żywym i prostym pociągnięciom pędzla, obraz wyraźnie oddaje zachowanie i postawę postaci, przekazując przesłanie w prosty i zrozumiały sposób. Nawet osoby nieznające języka francuskiego mogą zrozumieć treść i poruszane kwestie, patrząc na szkice Nguyena Ai Quoca. Poprzez tę formę ilustracji artysta nie tylko potępił haniebne aresztowania dokonywane przez francuskich kolonizatorów, ale także umiejętnie zachęcał naród wietnamski do walki o uwolnienie patriotycznego uczonego Phan Boi Chau.

Ilustracja prezydenta Ho Chi Minha w gazecie francuskiej.

Ze szkiców i plakatów propagandowych w gazetach Thanh Nien i Vietnam Independence.

W numerze 68 gazety Thanh Nien, oficjalnej publikacji Wietnamskiego Stowarzyszenia Młodzieży Rewolucyjnej, również założonego przez przywódcę Nguyen Ai Quoca w Kantonie w Chinach, z 7 listopada 1926 roku, w specjalnym wydaniu upamiętniającym 9. rocznicę rosyjskiej rewolucji październikowej, widniał portret przywódcy Nguyen Ai Quoca, przypominający plakat propagandowy promujący marksizm-leninizm. Główną atrakcją tego numeru był szkic Lenina, przywódcy rosyjskiego proletariackiego ruchu rewolucyjnego i światowego proletariatu, stojącego dumnie na globusie, wskazującym na pięcioramienną gwiazdę. W centrum gwiazdy znajdował się sierp i młot (reprezentujące sojusz robotniczo-chłopski). Pod gwiazdą znajdowały się dwa dwuwiersze napisane chińskimi literami, każdy składający się z dziesięciu znaków, wychwalające rewolucję proletariacką.

Po wielu latach podróży przez kontynenty i oceany w poszukiwaniu sposobu na uratowanie kraju, 28 stycznia 1941 roku wujek Ho powrócił do Wietnamu i założył bazę w Pac Bo, aby bezpośrednio przewodzić rewolucji wietnamskiej. Tam wydawał gazetę „Vietnam Independence”, organ propagandowy Viet Minhu w Cao Bang.

Numer 103, opublikowany w sierpniu 1941 roku, zawierał niezwykle sugestywny, subtelny i elegancki szkic prezydenta Ho Chi Minha, pełen propagandy i przesłania motywacyjnego. Przedstawiał on osobę grającą na trąbce, ale jego cechą szczególną był sposób, w jaki rysunek ułożył frazę „Niepodległość Wietnamu” (bardzo pomysłowe, harmonijne i zrównoważone przedstawienie połączonych liter), z trąbką subtelnie uformowaną z litery D (Niepodległość). Trębacz szedł naprzód z wielkim entuzjazmem, trzymając czerwoną flagę z żółtą gwiazdą. Pod rysunkiem znajdował się ilustracyjny wiersz: „Niepodległość Wietnamu”, gra trąbka / Wzywając nasz naród, młodych i starych / Do zjednoczenia się tak mocno jak żelazo / Do ocalenia naszego kraju, Wietnamu”.

Dzięki artykułom i szkicom publikowanym w gazecie „Vietnam Independent” czytelnicy mogą wyraźnie dostrzec wizję przywódcy Nguyena Ai Quoca z okresu, gdy rewolucja wciąż działała w ukryciu. Dzieła te nie tylko wzywały ludzi do podążania drogą rewolucji proletariackiej w świetle marksizmu-leninizmu i Frontu Viet Minhu, ale także ukazywały głęboki związek między wietnamskim ruchem rewolucyjnym a światowym ruchem narodowowyzwoleńczym.

Wymienione powyżej przykłady to tylko kilka typowych przykładów szkiców Ho Chi Minha w gazetach. Jego styl malarski i sztuka ilustracyjna wciąż wymagają głębszych i bardziej kompleksowych badań w specjalistycznych pracach. To jednak wystarcza, aby w żywy sposób odzwierciedlić niezachwiany patriotyzm prezydenta Ho Chi Minha, jego bystry intelekt, dalekowzroczną wizję i głęboką ideologię. Jednocześnie dowodzi to konsekwencji stylu dziennikarskiego Ho Chi Minha: bezpośredniego, prostego, łatwego do zrozumienia, a jednocześnie głęboko wnikliwego, zawsze podkreślającego istotę wydarzeń i posiadającego ogromną moc inspirowania mas.

Źródło: https://hanoimoi.vn/bac-ho-ve-tranh-tren-bao-706295.html