Orzech betelowy jest symbolem wietnamskiej moralności.

Liście betelu i orzechy areki sprzedawane są na targowiskach wiejskich. Zdjęcie: PHUONG THAO

„Lĩnh Nam Chích Quái” to jedno z najwcześniejszych dzieł wietnamskiej literatury ludowej, napisane prozą w języku chińskim. Jest to rzadkie, zachowane dzieło z czasów dynastii Lý i Trần. Jedną ze starożytnych wietnamskich opowieści ludowych w „Lĩnh Nam Chích Quái” jest historia o drzewie orzecha betelowego (Tân Lang truyện).

Zasady moralne przekazywane z pokolenia na pokolenie.

Być może nie ma potrzeby streszczania treści; wierzę, że każdy pamięta i potrafi ją doskonale opowiedzieć. Za czasów króla Hung Vuonga, założyciela państwa, żyło dwóch braci, Tan i Lang, którzy wyglądali identycznie...

Jak osoby z zewnątrz mogły dostrzec różnicę? W jaki sposób? Ten szczegół pozwala nam jeszcze bardziej docenić znaczenie rodzinnego posiłku. „Pewnego dnia młoda dziewczyna zaprosiła dwóch braci do swojego domu na posiłek: Dziewczyna podała owsiankę i pałeczki, zapraszając ich do jedzenia, aby mogła ich obserwować. Widząc, że młodszy brat pozwala starszemu jeść pierwszemu, dziewczyna wyjawiła prawdę rodzicom i poprosiła starszego brata o rękę”.

Ten drobny szczegół odzwierciedla zwyczaje i tradycje starożytnych Wietnamczyków. Pokazuje, że podczas rodzinnych posiłków członkowie rodziny zawsze czekali, aż starsi sięgną po pałeczki, zanim odważyli się pójść w ich ślady.

Powodem ponownego przypomnienia jest chęć pokazania, że ​​historia orzecha betelowego wywodzi się ze starożytnego Wietnamu, a nie została później zmyślona. Dlaczego więc orzech betelowy jest tradycją od tak dawna, obecną przy ważnych okazjach? Według „Lĩnh Nam Chích Quái”, po śmierci młodszy brat przemieniał się w „drzewo rosnące u ujścia strumienia”, starszy w „kamienną płytę owiniętą wokół korzeni drzewa”, a żona w „winorośl owiniętą wokół kamiennej płyty, której liście miały aromatyczny, korzenny smak”.

Oczywiste jest, że wszystkie trzy są jednością. Zagłębiając się nieco bardziej, czy ten szczegół może być „prognozą przyszłości trzech regionów: Wietnamu Północnego, Centralnego i Południowego”? To znaczy, pomimo tego, że są to trzy regiony, stanowią one jedność, której nikt i nic nie może podzielić ani rozdzielić.

Z tą myślą w sercu czujemy jeszcze większy sentyment i jeszcze bardziej doceniamy tradycję żucia orzechów betelowych. To nie tylko nowe zjawisko, ale także tradycja z czasów króla Hunga: „W owym czasie przechodzący obok zapalali kadzidło i kłaniali się z szacunkiem, wychwalając harmonijne braterstwo i wierne relacje małżeńskie między nimi”.

„Betel quid jest początkiem rozmowy”.

Betel quid – znany obraz, który wszedł do literatury. Na przykład pisarz To Nguyet Dinh z Południa opisał akt żucia betelu przez panią Phan po modlitwie do Buddy: „Pani Phan usiadła na fotelu, otworzyła parasolkę, wzięła żółty liść betelu, posmarowała go sokiem z limonki i włożyła do ust, głośno żując. Następnie wzięła kawałek świeżego orzecha areki, który przygotowała jej służąca, kawałek papieru pakowego i włożyła go do ust, aby również go żuć…”

Ofiarowywanie orzechów betelowych to charakterystyczna tradycja kulturowa mniejszości etnicznych zamieszkujących wyżyny Nam Tra My, będąca wyrazem szacunku i gościnności. Zdjęcie: HO QUAN

Gdy odniesiemy je do codziennego życia, udowadniając tym samym, że kultura wietnamska stanowi spójną całość, podobną w różnorodności, żucie orzechów betelowych nie będzie czymś zarezerwowanym wyłącznie dla jednego konkretnego regionu.

Kiedy byłem dzieckiem, zawsze widywałem pojemniki z orzechami betelowymi w domach podczas uroczystości przodków, świąt i Tet (Nowego Roku Księżycowego). Mężczyźni żuli orzechy betelowe, kobiety też. Żuli orzechy betelowe, wesoło gawędząc, a kiedy musieli splunąć, pod platformą, łóżkiem lub kanapą, na której siedzieli, umieszczano spluwaczkę – ewidentnie zupełnie jak pani Phan.

Pozwólcie więc, że wyjaśnię nieco więcej na podstawie powyższego fragmentu, aby pokazać, że sposób, w jaki ludzie żują betel na Południu, jest podobny do tego, jaki stosowali Quang Nam. Kiedy pani Phan „otwiera parasol”, „parasol” odnosi się tutaj do pudełka na betel, pojemnika na betel, który można również przechowywać w pojemniku na betel. Stąd ludowy przysłowie: „Mężczyźni są płytcy jak studnia / Kobiety są głębokie jak pojemnik na betel”. „Thoi” oznacza „głęboko głęboki”.

„Często mówimy o głębokich studniach” – wyjaśnia słownik wietnamski (1931); podczas gdy „coi” jest przeciwieństwem, oznaczając płytkie i ciasne. To sprzeczny, ironiczny sposób mówienia, na przykład: „Szczery jak poganiacz bawołów / Kochający się jak synowa i teściowa”. To język wietnamski, jak dziwnie jest powiedzieć: „Wydaje się, że jest jedno, ale nie jest!”

Kiedy pani Phan wzięła „kawałek kory orzecha betelowego i włożyła go do ust, żeby go pogryźć”, kora ta pochodziła z drzewa chay, rozdrobnionego na drobne pasma, co dodało smaku i uczyniło potrawę jeszcze smaczniejszą, ponieważ: „Żując betel z korą chay / Nawet jeśli limonka jest mdła, i tak nada twoim ustom pikantnego smaku” (wiersz ludowy)…

Kiedy zrozumiemy historię „harmonijnego braterstwa i wiernej miłości małżeńskiej”, naprawdę zrozumiemy, dlaczego orzechy betelu i liście są zawsze obecne w ofiarach składanych przodkom, podczas ślubów, zaręczyn i ceremonii żałobnych. Z tego wynika, że ​​Wietnamczycy nie mogą „zatracić swoich korzeni”, jeśli zachowają piękne zwyczaje i tradycje przekazywane z pokolenia na pokolenie.

Legenda betelu i areki sięga czasów króla Hunga i obejmuje ponad cztery tysiące lat, mimo wojen, zawirowań i obcych najazdów… jednak zasady wierności małżeńskiej i pokrewieństwa przetrwały. Te wietnamskie wartości przetrwały wieki. Nigdy nie zostaną utracone. Jak powiedział uczony Vu ​​Quynh, „ich związek z zasadami moralnymi i rozwojem kultury jest ogromny”.

Źródło: https://baoquangnam.vn/trau-cau-dao-ly-cua-nguoi-viet-3148250.html