Gia đình là “lá chắn” đầu tiên của trẻ em

Phóng viên (PV): 

Bà Nguyễn Thị Nga: Trước hết phải khẳng định rằng gia đình vẫn là môi trường đầu tiên và quan trọng nhất để bảo vệ trẻ em. Nếu ngay trong gia đình, cha mẹ chưa có đủ kiến thức, kỹ năng hoặc chưa thực sự quan tâm đến việc chăm sóc, giáo dục và bảo vệ con thì rất khó để các cơ quan bên ngoài có thể hỗ trợ, can thiệp đầy đủ, kịp thời.

Hiện nay, hệ thống pháp luật, chính sách về trẻ em của chúng ta tương đối đầy đủ. Tuy nhiên, vấn đề lớn nhất nằm ở khâu tổ chức thực hiện, đặc biệt tại cấp cơ sở. Sau quá trình sắp xếp bộ máy, nhiều địa phương có sự thay đổi về nhân sự nên cần thêm thời gian để cán bộ cấp xã cập nhật các quy định mới, cũng như kỹ năng xử lý tình huống liên quan đến trẻ em. Chính vì vậy, ngoài các lớp tập huấn do Cục Bà mẹ và Trẻ em tổ chức, địa phương cũng cần tiếp tục đào tạo, bồi dưỡng cho đội ngũ cấp xã để họ nắm chắc quy định pháp luật và quy trình hỗ trợ, can thiệp khi có vụ việc xảy ra.

Bà Nguyễn Thị Nga.

PV: 

Bà Nguyễn Thị Nga: Qua các trường hợp Tổng đài 111 tiếp nhận, chúng tôi nhận thấy đa số trẻ đã bị bạo hành từ trước nhưng việc thông tin, thông báo chưa được thực hiện kịp thời. Trong khi đó, Nghị định số 56/2017/NĐ-CP ngày 9-5-2017 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Trẻ em đã quy định rất rõ về bảo vệ trẻ em trong trường hợp khẩn cấp. Nếu trẻ bị xâm hại đến tính mạng, sức khỏe hoặc chính cha mẹ là người bạo hành thì phải thực hiện ngay việc tách trẻ khỏi môi trường không an toàn. Theo quy định, trẻ có thể được đưa về ở với ông bà, người thân hoặc chăm sóc thay thế. Nếu chưa tìm được nơi phù hợp thì có thể đưa vào cơ sở bảo trợ xã hội để bảo đảm an toàn. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, việc áp dụng các biện pháp này ở nhiều nơi vẫn chưa kịp thời.

Một nguyên nhân khác là nhiều người chứng kiến hành vi bạo lực nhưng vẫn cho rằng đó là “chuyện riêng của gia đình” nên không thông báo cho chính quyền hoặc cơ quan chức năng. Trong khi hiện nay, chỉ cần công an cấp xã nhận được tin báo là có thể xuống xác minh và xử lý rất nhanh. Xâm hại trẻ em vốn là dạng “tội phạm ẩn”, nếu cộng đồng không lên tiếng thì rất khó phát hiện sớm.

Tăng năng lực cho cấp xã

PV:

Trẻ em cần được vui chơi trong môi trường an toàn, yêu thương. Ảnh: AN AN 

Bà Nguyễn Thị Nga: Trong các lớp tập huấn vừa qua, chúng tôi đều nhấn mạnh yêu cầu tăng cường năng lực cho cấp xã, bởi đây là nơi gần dân nhất và trực tiếp xử lý các vụ việc liên quan đến trẻ em. Sắp tới, Cục Bà mẹ và Trẻ em sẽ tham mưu Bộ Y tế ban hành tài liệu hướng dẫn tổ chức hoạt động của Ban bảo vệ trẻ em cấp xã nhằm hỗ trợ đội ngũ công chức mới. Điều quan trọng là cán bộ cơ sở phải nắm chắc tình hình trẻ em và các hộ gia đình trên địa bàn để có thể phát hiện sớm nguy cơ và hỗ trợ hoặc can thiệp kịp thời. Ngoài ra, nếu gặp khó khăn trong quá trình xử lý, cán bộ cơ sở hoàn toàn có thể liên hệ Tổng đài 111 để được tư vấn, hướng dẫn về quy định của pháp luật và quy trình bảo vệ trẻ em.

Bảo vệ trẻ em không thể là việc của riêng một ngành

PV:

Bà Nguyễn Thị Nga: Đúng như vậy. Đây chắc chắn không phải việc của riêng một cá nhân hay một ngành nào. Ở cấp Trung ương, Thủ tướng Chính phủ đã kiện toàn Ủy ban Quốc gia về trẻ em. Tại nhiều địa phương, Ban chỉ đạo hoặc Ban điều hành công tác trẻ em cũng đã được thành lập. Tuy nhiên, thực tế hiện nay, đội ngũ cấp xã đang rất quá tải. Một công chức khó có thể đủ thời gian, kiến thức và kỹ năng để xử lý toàn bộ các vấn đề liên quan đến trẻ em. Vì vậy, cần có cơ chế phối hợp liên ngành thực sự hiệu quả giữa công an, y tế, giáo dục, hội phụ nữ, đoàn thể và chính quyền cơ sở. Đồng thời, phải duy trì việc giao ban, nắm tình hình thường xuyên tới tận thôn, xóm để phát hiện sớm các nguy cơ xâm hại, bạo hành trẻ em. Chỉ khi có sự vào cuộc đồng bộ của nhiều lực lượng và sự chung tay của cộng đồng thì công tác bảo vệ trẻ em mới thực sự hiệu quả và bền vững.

Trẻ em cần được vui chơi trong môi trường an toàn, yêu thương. Ảnh: AN AN 

PV: 

Bà Nguyễn Thị Nga: Thực tế nhiều năm qua, các cơ quan chức năng cùng Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) và nhiều tổ chức quốc tế, tổ chức xã hội đã triển khai các chương trình giáo dục làm cha mẹ. Những cha mẹ tham gia các lớp này đều hiểu rằng việc nuôi dạy con cần có kiến thức, kỹ năng và roi vọt hoàn toàn không phải là biện pháp giáo dục tích cực. Trong thời gian tới, Bộ Y tế sẽ tiếp tục tham mưu các chương trình liên quan đến phát triển toàn diện trẻ em, trong đó có nội dung giáo dục làm cha mẹ. Hiện nay, pháp luật đã có quy định xử lý hành vi bạo lực trẻ em cả về thể chất lẫn tinh thần, nhưng ở nhiều nơi, việc thực hiện vẫn chưa nghiêm. Tôi cho rằng roi vọt không làm trẻ nên người, yêu thương mới là giáo dục tốt nhất cho trẻ.

PV: 

Nguồn: https://www.qdnd.vn/xa-hoi/cac-van-de/roi-vot-khong-lam-tre-nen-nguoi-1042145