Sống thọ hơn nhờ một thay đổi rất nhỏ

Nghiên cứu cho thấy một trong những cách đơn giản nhất để hỗ trợ quá trình lão hóa khoẻ mạnh cũng có thể là một trong những cách hiệu quả nhất: ăn ít calo hơn một chút.

Ảnh minh hoạ: Shutterstock

Trong khi nhiều xu hướng đắt đỏ đang được quảng bá như chìa khóa kéo dài tuổi thọ, từ ngâm nước lạnh, liệu pháp oxy cao áp cho tới ngủ dưới ánh đèn đỏ, một nghiên cứu kéo dài gần hai thập kỷ của các nhà khoa học Mỹ lại đưa ra kết luận đơn giản hơn nhiều: chỉ cần cắt giảm lượng calo ở mức vừa phải cũng có thể giúp con người sống khỏe mạnh lâu hơn.

Nghiên cứu do các nhà khoa học thuộc Đại học Tufts phối hợp thực hiện cho thấy việc giảm khoảng 10 - 15% lượng calo tiêu thụ mỗi ngày có thể cải thiện huyết áp, cholesterol, khả năng kiểm soát đường huyết và làm chậm các dấu hiệu lão hóa sinh học.

Không cần những biện pháp cực đoan

Theo bà Sai Krupa Das, tác giả chính của nghiên cứu, nhiều người thường nghĩ rằng kéo dài tuổi thọ đòi hỏi các phương pháp phức tạp hoặc tốn kém. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện nay cho thấy những thay đổi nhỏ trong chế độ ăn uống và lối sống có thể tạo ra khác biệt đáng kể đối với sức khỏe lâu dài.

“Điều đó không nhất thiết phải là một biện pháp cực đoan”, bà Das nhận định. “Có những thay đổi về dinh dưỡng và lối sống không chỉ giúp phòng ngừa bệnh mạn tính mà còn làm chậm tốc độ lão hóa”.

Các kết quả được rút ra từ dự án CALERIE™ - viết tắt của “Đánh giá toàn diện tác động dài hạn của việc giảm năng lượng nạp vào”. Đây được xem là một trong những nghiên cứu quy mô lớn và kéo dài nhất về tác động của việc hạn chế calo đối với con người.

Giảm vừa phải nhưng hiệu quả rõ rệt

Trong giai đoạn đầu của nghiên cứu, 143 người trưởng thành khỏe mạnh được yêu cầu giảm 25% lượng calo tiêu thụ trong vòng hai năm, trong khi 75 người khác tiếp tục ăn uống bình thường để làm nhóm đối chứng. Những người tham gia thường xuyên được kiểm tra cân nặng, huyết áp, mức insulin và khả năng dung nạp glucose tại các trung tâm nghiên cứu ở Mỹ.

Những thay đổi nhỏ trong chế độ ăn uống, chẳng hạn như cắt giảm một món ăn nhiều calo mỗi ngày, có thể mang lại lợi ích lâu dài cho quá trình lão hóa lành mạnh. Ảnh: Shutterstock

Trên thực tế, phần lớn người tham gia chỉ giảm được khoảng 12% lượng calo thay vì mục tiêu 25%. Tuy nhiên, mức cắt giảm khiêm tốn này vẫn mang lại những thay đổi đáng kể.

Các nhà nghiên cứu ghi nhận nhóm hạn chế calo có huyết áp thấp hơn, giảm cholesterol LDL - thường được gọi là “cholesterol xấu” - cùng mức insulin cải thiện rõ rệt so với nhóm đối chứng. Đáng chú ý, các lợi ích này xuất hiện ngay cả ở nhóm người vốn khỏe mạnh và không bị béo phì.

Tác động tới quá trình lão hóa

Các nhà khoa học cho rằng một trong những cơ chế quan trọng giúp hạn chế calo cải thiện sức khỏe là làm giảm stress oxy hóa - quá trình tạo ra các phân tử không ổn định có thể gây tổn thương tế bào.

Những “gốc oxy hóa tự do” này từ lâu được xem là yếu tố liên quan đến nhiều bệnh lý của tuổi già như ung thư, tim mạch hay Parkinson. Khi cơ thể tiêu thụ ít năng lượng hơn, quá trình chuyển hóa có thể diễn ra hiệu quả hơn và sinh ra ít phân tử gây hại hơn.

Kết quả xét nghiệm nước tiểu trong nghiên cứu cho thấy nhóm giảm calo có mức các dấu ấn stress oxy hóa thấp hơn đáng kể so với nhóm đối chứng.

Các nhà nghiên cứu cho rằng quá trình lão hóa lành mạnh có thể phụ thuộc ít hơn vào các xu hướng đắt tiền và nhiều hơn vào thói quen ăn uống bền vững. Ảnh: Shutterstock

Dự án CALERIE™ hiện vẫn tiếp tục được theo dõi nhằm đánh giá liệu những thay đổi trong lối sống của người tham gia có còn ảnh hưởng tích cực đến sức khỏe sau hơn một thập kỷ hay không.

Xu hướng mới của “lão hóa khỏe mạnh”

Trong bối cảnh tuổi thọ trung bình ngày càng tăng nhờ tiến bộ y học, giới chuyên gia cho rằng vấn đề không còn chỉ là “sống lâu hơn”, mà là sống khỏe mạnh hơn trong những năm cuối đời.

Khái niệm “healthspan” - khoảng thời gian con người duy trì được sức khỏe tốt - vì vậy đang trở thành trọng tâm mới trong nghiên cứu y học và dinh dưỡng.

Theo các chuyên gia, việc cắt giảm calo ở mức hợp lý có thể là một trong những biện pháp đơn giản và dễ tiếp cận nhất để kéo dài “healthspan”.

Bà Das cho rằng nhiều người có thể bắt đầu từ những thay đổi rất nhỏ: bỏ món tráng miệng nhiều đường, hạn chế đồ uống chứa calo cao hoặc giảm khẩu phần ăn hàng ngày khoảng 10%.

“Bạn không cần hướng tới những con số cực đoan như giảm 30% hay 40% lượng calo”, bà Das nhấn mạnh. “Ngay cả mức giảm 10% cũng đã rất hữu ích”.

Tuy nhiên, các nhà khoa học cũng lưu ý rằng không phải ai cũng phù hợp với chế độ hạn chế calo. Người trên 65 tuổi, trẻ em, phụ nữ mang thai, người có chỉ số BMI thấp hoặc mắc các bệnh lý cần điều trị nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi thay đổi chế độ ăn.

Nguồn: https://daibieunhandan.vn/song-tho-hon-nho-mot-thay-doi-rat-nho-10418227.html