Sửa 10 luật để khơi thông nguồn lực phát triển

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang đề xuất sửa đổi, bổ sung đồng thời 10 luật liên quan theo trình tự, thủ tục rút gọn. Vụ trưởng Vụ Pháp chế PHAN TUẤN HÙNG cho rằng, đây là giải pháp cấp bách để kịp thời thể chế hóa chủ trương cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh và đẩy mạnh phân quyền, khơi thông nguồn lực, phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Luật hóa kịp thời các chủ trương cải cách

- Thưa ông, vì sao Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất xây dựng dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường (sau đây gọi là dự án Luật) theo trình tự, thủ tục rút gọn?

- Đề xuất này xuất phát từ yêu cầu cấp bách của công tác hoàn thiện thể chế cũng như tiến độ thực hiện các nhiệm vụ đã được Quốc hội và Chính phủ giao.

Theo Nghị quyết số 206/2025/QH15 của Quốc hội về cơ chế đặc biệt xử lý khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật và Nghị quyết số 66.19/2026/NQ-CP của Chính phủ về cắt giảm, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh thuộc phạm vi quản lý của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Chính phủ có trách nhiệm trình Quốc hội sửa đổi các quy định liên quan tại 13 luật hiện hành và bảo đảm có hiệu lực trước ngày 1/3/2027.

Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phan Tuấn Hùng

Đến nay, 3 luật gồm Luật Đất đai, Luật Bảo vệ môi trường và Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo đã được tách thành các dự án luật riêng để trình Quốc hội xem xét.

Đối với 10 luật còn lại, thời gian từ nay đến thời điểm phải hoàn thành việc luật hóa là rất ngắn. Nếu xây dựng thành 10 dự án luật độc lập sẽ rất khó bảo đảm tiến độ. Hơn nữa, nhiều luật chỉ sửa đổi, bổ sung một số điều liên quan đến thủ tục hành chính hoặc điều kiện đầu tư kinh doanh. Việc xây dựng các dự án luật riêng lẻ trong trường hợp này không thực sự cần thiết và làm tăng thêm quy trình, thủ tục trong công tác xây dựng pháp luật.

Vì vậy, phương án xây dựng một luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật là giải pháp phù hợp hơn cả, kịp thời thể chế hóa chủ trương cải cách của Trung ương, Quốc hội và Chính phủ, vừa bảo đảm tiến độ vừa bảo đảm tính đồng bộ trong cải cách thể chế.

Cắt giảm thủ tục, khơi thông nguồn lực phát triển

- Một trong những mục tiêu lớn của dự án Luật là cắt giảm thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh. Những thay đổi này mang lại lợi ích gì cho doanh nghiệp và người dân, thưa ông?

- Có thể nói, mục tiêu xuyên suốt của dự án Luật là khơi thông nguồn lực cho phát triển thông qua việc giảm chi phí tuân thủ và tạo môi trường đầu tư, kinh doanh thuận lợi hơn, góp phần thúc đẩy tăng trưởng hai con số. Chúng tôi đề xuất bãi bỏ 31 thủ tục hành chính, 14 điều kiện kinh doanh không còn phù hợp và đơn giản hóa nhiều thủ tục ở các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của Bộ.

Trong lĩnh vực chăn nuôi và thú y, nhiều thủ tục liên quan đến nhập khẩu giống vật nuôi, công bố thông tin sản phẩm thức ăn chăn nuôi hay cấp lại giấy chứng nhận đủ điều kiện chăn nuôi quy mô lớn được đề xuất bãi bỏ. Một số điều kiện kinh doanh đối với hoạt động khảo nghiệm giống vật nuôi, khảo nghiệm thức ăn chăn nuôi cũng được rà soát theo hướng cắt giảm.

Đối với lĩnh vực thủy sản, các thủ tục liên quan đến khảo nghiệm giống, khảo nghiệm thức ăn thủy sản hoặc giấy chứng nhận đủ điều kiện đóng mới, cải hoán tàu cá cũng được đề xuất loại bỏ hoặc đơn giản hóa.

Hay đối với lĩnh vực tài nguyên nước, dự thảo bãi bỏ 3 thủ tục hành chính về cấp phép thăm dò nước dưới đất và 2 điều kiện kinh doanh liên quan đến dịch vụ hỗ trợ điều hòa, phân phối tài nguyên nước và vận hành hồ chứa. Đồng thời, đơn giản hóa 2 thủ tục về điều chỉnh quy trình vận hành liên hồ chứa…

Tinh thần chung là chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, từ quản lý bằng giấy phép sang quản lý bằng tiêu chuẩn, quy chuẩn và trách nhiệm của chủ thể tham gia thị trường. Những thủ tục không còn phù hợp với thực tiễn hoặc có thể thay thế bằng phương thức quản lý hiệu quả hơn sẽ được xem xét bãi bỏ.

- Dự án Luật cũng đề xuất phân quyền mạnh hơn cho địa phương; định hướng này được thể hiện như thế nào, thưa ông?

- Phân quyền, phân cấp là một trong những nội dung trọng tâm của đợt sửa đổi lần này, bám sát chủ trương của Trung ương và Chính phủ về xây dựng bộ máy quản lý nhà nước tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả.

Theo dự thảo, Bộ đề xuất phân quyền 24 thẩm quyền hiện thuộc Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho Chủ tịch UBND cấp tỉnh trong một số lĩnh vực như trồng trọt và bảo vệ thực vật, chăn nuôi và thú y, địa chất và khoáng sản.

Chẳng hạn, trong lĩnh vực bảo vệ thực vật, thẩm quyền kiểm tra nhà nước về chất lượng thuốc bảo vệ thực vật nhập khẩu sẽ được giao cho địa phương thực hiện. Trong lĩnh vực địa chất và khoáng sản, địa phương được trao thêm thẩm quyền liên quan đến việc xử lý một số thủ tục về thăm dò, khai thác và quản lý hoạt động khoáng sản.

Mục tiêu là đưa việc giải quyết công việc đến gần hơn với thực tiễn, giảm tầng nấc trung gian, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ và tăng tính chủ động cho địa phương. Khi các quyết định được đưa ra ngay tại nơi phát sinh hoạt động sản xuất, kinh doanh thì hiệu quả quản lý cũng như chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp sẽ được nâng lên.

Tất nhiên, phân quyền không có nghĩa là buông lỏng quản lý. Việc phân cấp luôn đi kèm với cơ chế kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình rõ ràng nhằm bảo đảm tính thống nhất, minh bạch và hiệu lực của quản lý nhà nước.

Rút gọn thủ tục nhưng không giảm chất lượng chính sách

- Dự án Luật được xây dựng theo trình tự, thủ tục rút gọn. Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã chuẩn bị gì để vừa bảo đảm chất lượng chính sách, vừa đưa luật vào cuộc sống ngay khi có hiệu lực, thưa ông?

- Việc áp dụng trình tự, thủ tục rút gọn đã được Quốc hội cho phép tại Nghị quyết số 206/2025/QH15 nhằm bảo đảm các nội dung cải cách được luật hóa đúng tiến độ. Tuy nhiên, rút gọn về thủ tục không có nghĩa là giảm yêu cầu về chất lượng chính sách. Mục tiêu là rút ngắn thời gian xử lý về mặt thủ tục nhưng vẫn bảo đảm đầy đủ các yêu cầu về đánh giá tác động, tham vấn và thẩm định theo quy định.

Dự án Luật lần này được xây dựng trên cơ sở nhiều nội dung đã được nghiên cứu, rà soát kỹ và bước đầu triển khai trong thực tiễn. Đồng thời, Bộ đang lấy ý kiến rộng rãi các bộ, ngành, địa phương, hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp để tiếp tục hoàn thiện dự thảo, bảo đảm tính khả thi và phù hợp với thực tiễn.

Trong quá trình xây dựng Luật, Bộ đồng thời chuẩn bị các nghị định, thông tư hướng dẫn thi hành theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Mục tiêu là khi Luật được Quốc hội thông qua và có hiệu lực, dự kiến từ ngày 1/1/2027, thì hệ thống văn bản hướng dẫn cũng được ban hành đồng bộ, tránh khoảng trống pháp lý và tạo thuận lợi cho quá trình tổ chức thực hiện.

Chúng tôi kỳ vọng dự án Luật sẽ góp phần tháo gỡ các điểm nghẽn thể chế, khơi thông nguồn lực và tạo thêm động lực cho phát triển nông nghiệp, môi trường trong giai đoạn tới.

- Xin cảm ơn ông!

Nguồn: https://daibieunhandan.vn/sua-10-luat-de-khoi-thong-nguon-luc-phat-trien-10419078.html