สัญญาณของการขาดสารอาหารรองในเด็ก

สารอาหารรองแบ่งออกเป็นสองกลุ่ม ได้แก่ วิตามิน (เอ, บี, ซี, ดี, อี ฯลฯ) และแร่ธาตุ (แคลเซียม, ฟอสฟอรัส, เหล็ก, สังกะสี, ไอโอดีน ฯลฯ) สารเหล่านี้เป็นสารที่ร่างกายต้องการในปริมาณน้อย แต่มีบทบาทสำคัญต่อการเจริญเติบโต พัฒนาการทางสติปัญญา การรักษาสุขภาพ และการป้องกันโรค โดยเฉพาะในเด็กเล็ก ดังนั้น การตรวจพบภาวะขาดสารอาหารรองในเด็กจึงมีความสำคัญอย่างยิ่ง

เหตุใดเด็กจึงขาดสารอาหารรอง?

ผู้ปกครองหลายคนเข้าใจผิดคิดว่าเฉพาะเด็กที่เลือกกินหรือเด็กที่มีน้ำหนักน้อยเท่านั้นที่มีความเสี่ยงต่อภาวะขาดสารอาหารและขาดแร่ธาตุรอง ในความเป็นจริง เด็กทุกคนมีความเสี่ยงต่อการขาดแร่ธาตุรองได้ แม้แต่เด็กที่อ้วนหรือมีน้ำหนักเกิน/เป็นโรคอ้วนก็ตาม

เด็กเล็กมีความเสี่ยงสูงที่จะขาดสารอาหารรองเนื่องจากสาเหตุต่างๆ เช่น:

• ในระหว่างตั้งครรภ์ ความต้องการสารอาหารของมารดาอาจไม่ได้รับการตอบสนองอย่างเพียงพอเสมอไป
• ทารกที่คลอดก่อนกำหนดหรือมีน้ำหนักแรกเกิดต่ำ
• ทารกเจริญเติบโตอย่างรวดเร็วหลังคลอด
• อาหารของเด็กขาดความหลากหลายในกลุ่มสารอาหารต่างๆ
• เด็ก ๆ มักป่วยเป็นโรคเกี่ยวกับระบบทางเดินอาหาร ส่งผลให้ร่างกายดูดซึมสารอาหารได้ไม่ดี

อาการขาดสารอาหารรองในเด็ก

เมื่อเด็กขาดสารอาหารรอง พวกเขาจะแสดงอาการต่างๆ เช่น:

• น้ำหนักขึ้นช้า ส่วนสูงขึ้นช้า ฟันขึ้นช้า
• ร้องไห้บ่อย นอนหลับยาก ตกใจง่าย และเหงื่อออกตอนกลางคืน
• เบื่ออาหาร เลือกกินอาหาร ไม่เพลิดเพลินกับการกินอาหาร
• ท้องเสียบ่อย โรคจมูกอักเสบ เจ็บคอ เป็นต้น
• ผิวซีด ผมร่วง เล็บเปราะ

สารอาหารรองมีความสำคัญต่อพัฒนาการของเด็ก (ภาพประกอบ)

ภาวะขาดสารอาหารรองในเด็กมักสังเกตได้ง่ายจากพฤติกรรมการกินและการใช้ชีวิตประจำวัน อย่างไรก็ตาม เพื่อให้สามารถระบุได้อย่างแม่นยำว่าเด็กขาดสารอาหารชนิดใดและควรเสริมอย่างไร ผู้ปกครองควรพาเด็กไปตรวจที่สถาน พยาบาล ที่มีชื่อเสียงอย่างสม่ำเสมอ

ผู้ปกครองหลายคนสงสัยว่าการขาดสารอาหารรองจะมีผลต่อสุขภาพของเด็กอย่างไร ในความเป็นจริง ความต้องการสารอาหารของเด็กไม่ได้สูงมากนัก แต่สารอาหารรองนั้นมีความสำคัญอย่างยิ่ง

การได้รับสารอาหารเสริมจุลภาคที่ไม่ถูกต้องหรือไม่เพียงพอ อาจนำไปสู่ปัญหาสุขภาพต่างๆ เช่น:

• การขาดแคลเซียมและวิตามินดี: นำไปสู่การเจริญเติบโตที่ชะงักงัน โรคกระดูกอ่อน ฟันขึ้นช้า และเดินช้าในเด็ก
• การขาดธาตุเหล็ก: ทำให้เกิดภาวะโลหิตจาง การติดเชื้อทางเดินหายใจ และการติดเชื้อแบคทีเรียในเด็ก
• ภาวะขาดวิตามินเอ: เด็กจะมีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อต่างๆ เช่น ท้องเสีย การติดเชื้อทางเดินหายใจ ภาวะกระจกตาแห้ง และตาบอดได้ง่ายกว่า...
• ภาวะขาดไอโอดีน: เด็กที่มีภาวะขาดไอโอดีนจะมีพัฒนาการทางสติปัญญาช้า การเจริญเติบโตช้า และความบกพร่องทางสติปัญญา นอกจากนี้ยังมีความเสี่ยงต่อโรคต่อมไทรอยด์มากขึ้นด้วย
• การขาดธาตุสังกะสี: ทำให้เด็กเจริญเติบโตช้า เบื่ออาหาร และภูมิคุ้มกันลดลง เด็กกลุ่มนี้มีแนวโน้มที่จะติดเชื้อ ขาดสารอาหาร และส่วนสูงพัฒนาช้ากว่าปกติ

ในบรรดาสารอาหารรองเหล่านี้ วิตามินดี ธาตุเหล็ก ไอโอดีน และสังกะสี เป็นวิตามินและแร่ธาตุที่เด็กมีแนวโน้มที่จะขาดแคลนมากที่สุด แม้แต่เด็กที่ไม่ได้ขาดสารอาหารก็ยังอาจขาดสารอาหารเหล่านี้ได้เนื่องจากรับประทานอาหารที่ไม่สมดุล ดังนั้น การที่ผู้ปกครองพาบุตรหลานไปตรวจหาภาวะขาดสารอาหารรองจึงมีความสำคัญอย่างยิ่ง เพราะจะช่วยตรวจพบและเสริมสารอาหารที่ขาดไปได้ตั้งแต่เนิ่นๆ

วิธีที่ง่ายที่สุดในการตรวจสอบระดับสารอาหารรองและความรุนแรงของการขาดสารอาหารในร่างกายของเด็กคือการตรวจเลือด การตรวจเหล่านี้สามารถใช้กับสารอาหารรอง เช่น ธาตุเหล็ก โพแทสเซียม แคลเซียม สังกะสี เป็นต้น หากคุณสงสัยว่าลูกของคุณขาดสารอาหารรอง คุณสามารถพาลูกไปโรงพยาบาลเพื่อตรวจหาการขาดสารอาหารรองได้

• การตรวจหาภาวะขาดสารอาหารรองในเด็ก ดำเนินการตามขั้นตอนพื้นฐานดังต่อไปนี้:
• การตรวจนับเม็ดเลือดครบถ้วน (CBC) ใช้ในการวินิจฉัยโรคโลหิตจางในเด็ก
• มีการวิเคราะห์ระดับธาตุเหล็กและเฟอร์ริตินในเลือดเพื่อวินิจฉัยภาวะขาดธาตุเหล็ก
• การวิเคราะห์ปริมาณสังกะสี แมกนีเซียม ฯลฯ ใช้ในการวินิจฉัยภาวะขาดสังกะสีและแมกนีเซียม
• การตรวจระดับแคลเซียมในเลือดและแคลเซียมไอออน: ตรวจหาภาวะขาดแคลเซียมที่มีผลต่อพัฒนาการของเด็ก

นอกจากการตรวจหาภาวะขาดสารอาหารรองในเด็กแล้ว เพื่อช่วยให้แน่ใจว่าเด็กมีสุขภาพแข็งแรง คุณแม่ควรพาลูกไปตรวจสุขภาพเป็นประจำทุกหกเดือน เพื่อช่วยตรวจพบโรคที่อาจเกิดขึ้นได้ตั้งแต่เนิ่นๆ และได้รับการรักษาอย่างทันท่วงที

โดยสรุป : สารอาหารรองมีความสำคัญต่อพัฒนาการของเด็ก แม้ว่าร่างกายของเด็กต้องการเพียงปริมาณเล็กน้อย แต่การขาดสารอาหารเหล่านี้อาจนำไปสู่ผลเสียร้ายแรงได้

วิธีที่ได้ผลและปลอดภัยที่สุดในการป้องกันการขาดสารอาหารรองในเด็กคือการเสริมวิตามินและแร่ธาตุจากอาหารในแต่ละมื้อ ดังนั้น ผู้ปกครองจึงควรจัดอาหารให้หลากหลายและผสมผสานอาหารหลายประเภทจาก 4 กลุ่มอาหาร ได้แก่ คาร์โบไฮเดรต โปรตีน ไขมัน และวิตามินและแร่ธาตุ ในแต่ละมื้อ ควรเปลี่ยนเมนูอาหารเป็นประจำตั้งแต่เด็กเริ่มรับประทานอาหารแข็ง

นอกจากนี้ การส่งเสริมให้เด็กออกกำลังกายอย่างถูกวิธีก็เป็นอีกวิธีหนึ่งที่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการดูดซึมสารอาหารได้

ดร. ตรัน มินห์ เฮา

แหล่งที่มา: https://giadinh.suckhoedoisong.vn/dau-hieu-nhan-biet-tre-thieu-vi-chat-dinh-duong-172240601075114248.htm