เอล คอนดอร์ ปาซา - เพลงพื้นบ้านที่มีท่วงทำนองซาบซึ้งกินใจ

เช่นเดียวกับบทกวี "The Threshold" ของ Ocean Vuong ที่ว่า "ฉันไม่รู้เลยว่าการเข้าไปในบทเพลงนั้นมีราคาเท่าไหร่—คือการหลงทางกลับ" ความรู้สึกจากการได้ยินและจดจำบทเพลงบางครั้งก็ทิ้งความประทับใจที่ลบไม่ออก มันจะกลับมาอีกครั้งแล้วครั้งเล่า ก้องอยู่ในความทรงจำของเราเหมือนอาณาจักรแห่งจิตใจที่หลอกหลอน

โดยบังเอิญ ผมโชคดีได้ฟังนักกีตาร์คลาสสิกชื่อดังอย่าง วู ดึ๊ก เฮียน บรรเลงเดี่ยวเพลง El Condor Pasa ผมถูกดึงดูดเข้าสู่บทเพลงอันไพเราะ เข้าสู่ โลก แห่งเสียงดนตรีภายในตัวผม ในแบบที่ทรงพลังและครอบงำอย่างน่าหลงใหล

เพลง "El Condor Pasa" หรือ "ตามรอยนกอินทรี" เป็นเพลงพื้นบ้านที่มีชื่อเสียง ได้รับการยอมรับให้เป็นมรดกทางวัฒนธรรมแห่งชาติในปี 2547 และถือเป็น "เพลงชาติ" เพลงที่สองของเปรู ทำนองที่ไพเราะจับใจของเพลงนี้อธิบายถึงคุณค่าและความสำคัญ ทางดนตรี ได้อย่างง่ายดาย แต่ "El Condor Pasa" ดูเหมือนจะก้าวข้ามขอบเขตของความงดงามทางดนตรีธรรมดาๆ ไปสู่การสัมผัสถึงอารมณ์ความรู้สึกของมนุษย์อย่างลึกซึ้ง มันเป็นเพลงรักเกี่ยวกับบ้านเกิด เกี่ยวกับแก่นแท้ของการดำรงอยู่ของมนุษย์ในโลกที่ทั้งโศกเศร้าและงดงาม

นกแร้งคอนดอร์ หรือเหยี่ยว เป็นนกศักดิ์สิทธิ์ของชาวพื้นเมืองอเมริกา เป็นสัญลักษณ์ของดินแดนป่าเถื่อนโบราณแห่งอเมริกาใต้และอาณาจักรอินคาอันยิ่งใหญ่ในอดีต ปีกของมันโบยบินสูงเหนือเมฆและยอดเขา ล่องลอยเหนือเทือกเขาแอนดีสอันงดงาม ผ่านป่าอะมาซอนอันหนาทึบและลึกลับ ที่ซึ่งน้ำตกไหลลงมาเป็นชั้นๆ ตัดผ่านป่าไม้ ที่ซึ่งทะเลทรายกว้างใหญ่ทอดยาว ที่ซึ่งคลื่นซัดกระทบโขดหินสูงตระหง่าน และที่ซึ่งเส้นทางคดเคี้ยวอันเปลี่ยวเหงาเผยให้เห็นซากปรักหักพังของวิหารที่ถูกลืมเลือน...

นกคอนดอร์เป็นอมตะเพราะความแข็งแกร่งหรือความโดดเดี่ยว? เพราะความลับที่ซ่อนอยู่เบื้องหลังดวงตาที่กว้างไกลสุดลูกหูลูกตา หรือปีกที่โบยบินอย่างไม่หยุดยั้ง? เพราะความเชื่อทางศาสนาหรือความเจ็บปวดอันแสนสาหัส? ฉันไม่กล้าแน่ใจในสิ่งใดเลย! ฉันรู้เพียงว่าจังหวะและทำนองแต่ละท่อนของเพลง El Condor Pasa นั้นเปรียบเสมือนสายน้ำที่ไหลริน ทั้งบริสุทธิ์และเต็มไปด้วยอารมณ์ที่ถูกกดดัน ทั้งทะยานขึ้นสูงและสะเทือนอารมณ์ ทั้งไพเราะและบอกเล่าเรื่องราว ทั้งกว้างขวางและเบาบาง ยกระดับอารมณ์ของผู้ฟังให้ล่องลอยดุจดั่งนกที่กำลังโบยบิน เหมือนปีกของนกอินทรีในตำนานที่โบยบินอย่างอิสระบนท้องฟ้า

ณ ที่นั้น ฉันได้ยินเสียงเพลงอันรื่นเริงในสายลม ความรักอันเร่าร้อนต่อความกว้างใหญ่ไพศาลของโลกและท้องฟ้า ต่ออิสรภาพอันไร้ขอบเขตและการผจญภัยอันไม่มีที่สิ้นสุด ฉันยังได้ยินเสียงซากปรักหักพังอันรกร้างว่างเปล่าใต้เมืองมาชูพิคชูอันรุ่งโรจน์ในอดีต ความทุกข์ทรมานของผู้ที่ถือว่าอิสรภาพคือชีวิตของพวกเขา ผู้ที่ถอยหนีด้วยความหวาดกลัวและสับสนเข้าไปในถ้ำและหุบเหวลึกเพื่อรักษาอารยธรรมพื้นเมืองของตนไว้ หรือเพื่อหลีกหนีการรุกรานของวัฒนธรรมต่างชาติ

แต่เหนือสิ่งอื่นใด ท่ามกลางโศกนาฏกรรม ความเจ็บปวดกลับพุ่งทะยานดุจดั่งนกยูงที่โหยหาท้องฟ้าและแสงสว่าง ทะยานขึ้นเหนือทุกสิ่งด้วยความรักอันแรงกล้าต่อผืนดิน น้ำ และสายลมแห่งบ้านเกิด ในเอล คอนดอร์ ปาซา ความเศร้าโศกนั้นงดงามราวบทกวี และความทรงจำอันแสนเจ็บปวดของผู้คนได้สร้างพลังอมตะแห่งบทเพลงพื้นบ้าน ปลอบประโลมบาดแผลและหว่านเมล็ดแห่งศรัทธาในที่สุด…

ประสบการณ์แห่งยุคสมัยและความทรงจำทางประวัติศาสตร์ของชาติ ทั้งในอดีตและปัจจุบัน ไม่ได้เกิดขึ้นซ้ำรอยเดิม ทำให้เพลงรักแห่งทะเลทรายหรือเพลงรักแห่งเทือกแอนเดส – เอล คอนดอร์ ปาซา – กลายเป็นเพลงชาติอันศักดิ์สิทธิ์ของชาวเปรู เป็นบทเพลงสุดท้ายและตลอดกาลที่ประทับร่องรอยอารยธรรมอินคาอันรุ่งโรจน์ ภาษาเกชัว และความลึกลับอันน่าหลงใหลของวัฒนธรรมชนพื้นเมืองอินเดียนแดง มันได้วาดรอยสีแดงที่ลบไม่ออกบนแผนที่แห่งอัตลักษณ์ของมนุษย์ เตือนใจผู้คนถึงการเดินทางของพวกเขาจากความป่าเถื่อนดั้งเดิมไปสู่แสงสว่างอันลึกซึ้งของปรัชญาแห่งการอยู่รอด ที่ซึ่งบทเรียนแห่งอารยธรรมและวัฒนธรรม ความรุ่งโรจน์และความล่มสลาย การสูญเสียและความยั่งยืน นำทางผู้คนให้เลือกที่จะมีชีวิตอยู่ด้วยการให้อภัยอย่างไม่เห็นแก่ตัว ปล่อยความเศร้าโศกไปสู่ความรักอันกว้างใหญ่ไพศาลต่อผืนดินและท้องฟ้า และรู้สึกเบาเหมือนปีกนก

ฉันครุ่นคิดอย่างลึกซึ้งถึงความหมายของคำว่า "เพลงชาติ" เพลงพื้นบ้านเพลงหนึ่งจะได้รับการยกย่องให้เป็นเพลงชาติลำดับที่สองของประเทศได้อย่างไร? ไม่ว่าจะฟังเพลง El Condor Pasa ครั้งแรกหรือหลายครั้ง คำตอบก็ยังคงเหมือนเดิมสำหรับฉัน เพราะทำนอง ความสามารถในการถ่ายทอดความลึกซึ้งของจิตวิญญาณ และเหนือสิ่งอื่นใด คือมรดกทางวัฒนธรรมที่เพลงนี้บรรจุอยู่ ล้วนเป็นตัวแทนของจิตวิญญาณและชะตากรรมของประเทศที่เพลงนี้ถือกำเนิดขึ้น ความงดงามและความเจ็บปวด ความโหยหาบ้านเกิดที่กลั่นกรองด้วยเลือดและน้ำตา ความสว่างไสวของเถ้าถ่านในช่วงเวลาสุดท้าย—สิ่งเหล่านี้คือพลังที่รักษาความมีชีวิตชีวาอันเป็นอมตะของเพลงชาติเอาไว้ตลอดกาล ยิ่งไปกว่านั้น มันยังก้าวข้ามพรมแดนของชาติ และทิ้งร่องรอยที่ลบไม่ออกไว้ในเส้นทางชีวิตอันยากลำบากของมนุษยชาติ

"Following the Eagle" ได้กลายเป็นผลงานระดับชาติที่เปี่ยมด้วยองค์ประกอบของดนตรีพื้นบ้าน ในทางกลับกัน องค์ประกอบพื้นบ้านเหล่านี้ได้หล่อหลอมให้เพลงนี้มีความงดงามอันเป็นเอกลักษณ์ของภูมิภาค สร้างคุณภาพที่ไม่เหมือนใครและน่าหลงใหล ซึ่งหาไม่ได้ในเพลงอื่นใด รวมถึงเพลงที่มีอิทธิพลจากชนพื้นเมืองและชาวอินเดียนแดงอย่างเพลงประกอบภาพยนตร์เรื่อง "The Bad the Good and the Ugly" หรือ "The Last of the Mohicans" El Condor Pasa จัดอยู่ในสไตล์ Huayno ซึ่งเป็นดนตรีพื้นบ้านและดนตรีในงานเทศกาลของเทือกเขาแอนดีส ได้ละทิ้งลักษณะเด่นของดนตรีในเมืองที่คึกคักไปเกือบหมด เพื่อกลับคืนสู่ธรรมชาติอันบริสุทธิ์ สู่ความสงบเงียบของซากปรักหักพังของชาวอินคาโบราณ คุณภาพทางบทเพลงของมันโบยบินดุจปีกนกอินทรีในสายลม บางครั้งก็ล่องลอยอยู่เหนือทะเล หรือกระพือปีกอย่างเงียบๆ ในอากาศ

ท่วงทำนองอันน่าหลงใหลนี้ นำพาอารมณ์ของผู้ฟังผ่านจังหวะแห่งพื้นที่และเฉดสีของทิวทัศน์ ข้ามทะเล ผ่านภูเขาสูงตระหง่าน และผ่านทะเลทรายอันแห้งแล้ง กลายเป็น "มหากาพย์" อันไม่มีที่สิ้นสุดของภูมิทัศน์ที่หลากหลายและงดงามของเปรู มหากาพย์แห่งการเดินทางอันยาวนานสู่บ้านเกิดและความโหยหา กว้างขวางและสง่างาม เงียบงัน จิตวิญญาณของ El Condor Pasa โน้มเอียงไปสู่โทนเสียงที่ลึกซึ้ง ครุ่นคิด ไพเราะ และอ่อนโยน ราวกับจุดสูงสุดของความเศร้าโศกอันโดดเดี่ยวที่แฝงอยู่ในมนุษยชาติ สะเทือนใจและเคลื่อนไหวด้วยความเสียใจและความโศกเศร้า ความรู้สึกที่เพิ่งถูกเก็บกดไว้ ก็ระเบิดออกมาสู่การโอบกอดอันไร้ขอบเขตของลม น้ำ เมฆ และท้องฟ้า มันคือบทเพลงแห่งภูเขาและมนุษยชาติที่หลอมรวมเข้ากับธรรมชาติอันบริสุทธิ์ ราวกับกำลังแสวงหาสถานที่พักพิงอันสงบสุขหลังจากความแห้งแล้ง ความสูญเสีย ความอ้างว้าง และความพังทลายของโลกมนุษย์

เอล คอนดอร์ ปาซา ใช้ขลุ่ยเควนาเพื่อยกระดับเสียงเพลงให้ดังก้องไปไกลเหนือเทือกเขาสูงตระหง่าน และใช้เสียงสูงแหลมของชารังโก (เครื่องดนตรีประเภทลูยต์) เพื่อยกระดับเสียงของจิตวิญญาณให้ล่องลอยไปในห้วงอวกาศอันกว้างใหญ่ ที่ราบสูงแอนดีสคือสถานที่ที่เครื่องดนตรีเหล่านี้ควรอยู่ ราวกับว่าพวกมันเกิดมาเพื่อท่วงทำนองของชาวอินคาโดยเฉพาะ

ดังนั้น เมื่อได้ฟังศิลปิน Leo Rojas บรรเลงฟลุตและศิลปิน Vu Duc Hien บรรเลงกีตาร์โซโลเพลง El Condor Pasa อารมณ์ของผู้ฟังจึงอิ่มเอมและสมบูรณ์อย่างแท้จริง นี่คือสิ่งที่ AI ไม่สามารถทดแทนได้ เพราะอารมณ์ และจุดสูงสุดของอารมณ์ คือความรู้สึกทางดนตรีที่กลั่นกรองมาจากประสบการณ์ ความทรงจำ จิตวิญญาณ และพรสวรรค์ในการสร้างสรรค์ของมนุษย์ ส่งผลให้เกิดท่วงทำนองและผลงานชิ้นเอกที่ไม่สามารถทำซ้ำได้

เพลง El Condor Pasa มีต้นกำเนิดมาจากเพลงพื้นบ้านดั้งเดิมในศตวรรษที่ 18 ซึ่งได้รับการปรับปรุงทำนองและเนื้อร้องให้สมบูรณ์แบบโดยศิลปินชาวเปรูชื่อ Daniel Alomina Robles ในปี 1913 ต่อมาในปี 1970 นักร้อง Simon and Garfunkel ได้เขียนเนื้อร้องภาษาอังกฤษเพิ่มเติม ความสามารถในการสร้างสรรค์ ปรับปรุง และเปลี่ยนแปลงเพลงพื้นบ้านให้กลายเป็นเพลงสมัยใหม่นั้น ยืนยันถึงพลังอันยั่งยืนของผลงานดนตรีในกระแสแห่งประวัติศาสตร์ แต่ความงดงามของ El Condor Pasa อยู่ที่การเดินทางที่ "ไม่เป็นไปตามแบบแผน" ของการสร้างสรรค์

โดยส่วนตัวแล้วฉันคิดว่ามันเป็นเพลงรักที่ "ไร้เนื้อร้อง" ที่เพียงแค่ทำนองและจังหวะก็สามารถถ่ายทอดความเศร้าโศกอย่างใหญ่หลวง ความโศกเศร้าที่ "ถูกเก็บกด" ของมนุษย์ท่ามกลางความคิดและความรู้สึกมากมายของผู้คนและชะตากรรมของพวกเขาได้อย่างครบถ้วน และนั่นทำให้เครื่องดนตรีที่มีโครงสร้างทำนองที่ซับซ้อนและไพเราะอย่างกีตาร์ ขลุ่ยไม้ไผ่ และพิณ สามารถแสดงออกได้อย่างอิสระ การดัดแปลงเนื้อเพลงในภาษาต่างๆ นั้นโดยพื้นฐานแล้วเป็นการสานต่อและขยายเรื่องราวทางอารมณ์ของมนุษย์ผู้มีประสบการณ์และดำรงอยู่ มีเพียงความกว้าง ความอุดมสมบูรณ์ และความเงียบสงบ ความว่างเปล่า และเสียงสะท้อนที่ยังคงอยู่ของทำนองเพลงพื้นบ้านเท่านั้นที่มีอำนาจและพลังแฝงของเพลง EL Condor Pasa

ในการค้นหาต้นกำเนิดของ "จิตวิญญาณและแก่นแท้" ทางดนตรีของชาติใดชาติหนึ่ง เราต้องเริ่มต้นจากสีสันอันเป็นเอกลักษณ์ของท้องถิ่น ด้วยพลังชีวิตที่บริสุทธิ์และแท้จริง แม้ว่าพลังชีวิตนั้นจะผลิบานจากความทรงจำอันเศร้าโศกก็ตาม เพราะในชีวิตนี้ ความงามใดบ้างที่ไม่เปล่งประกายจากน้ำตาอันขมขื่น? ความงามและความเศร้าโศกอย่างลึกซึ้งในท่วงทำนองพื้นบ้านอย่างเพลง El Condor Pasa หากผู้ฟังด้วยความอยากรู้อยากเห็นหรือโดยบังเอิญ "ก้าวเข้าไป" และ "ลืมหนทางกลับ" ผมเชื่อว่ามันยังคงคุ้มค่าที่จะได้สัมผัส

ที่มา: https://baogialai.com.vn/el-condor-pasa-mot-dieu-hon-dan-ca-post570841.html