ฉันจำได้ว่า ในช่วงปลายทศวรรษ 1970 การไปเยือน กาเมา ครั้งแรกของฉัน ในยามรุ่งอรุณที่สาดแสงสีทองลงบนแม่น้ำกานห่าว เรือไม้ลำเล็กๆ ล่องไปอย่างนุ่มนวลบนผืนน้ำ เสียงเครื่องยนต์ที่ดังเป็นจังหวะผสานกับเสียงคลื่นที่กระทบข้างทางราวกับซิมโฟนีอันไม่รู้จบของชนบท ที่นี่ แม่น้ำไม่ได้เป็นเพียงแค่เส้นทางคมนาคม แต่ยังเป็นแหล่งรวมเรื่องราวชีวิตมากมาย ตั้งแต่การออกไปหาปลาในที่ห่างไกลไปจนถึงตลาดน้ำที่คึกคัก ผู้คนในกาเมาอาศัยอยู่ริมแม่น้ำ เป็นมิตรกับแม่น้ำ และดูเหมือนว่าในทุกหยดน้ำที่ระยิบระยับนั้น มีเรื่องราวอันยาวนานของความอดทนและความรักในชีวิตซ่อนอยู่

คลองฟุงเหียบใจกลางเมืองกาเมา ภาพ: นัท มินห์

จังหวัดกาเมามีเครือข่ายแม่น้ำและคลองที่ซับซ้อน เปรียบเสมือนเส้นเลือดที่หล่อเลี้ยงผืนดินอันอุดมสมบูรณ์ แม่น้ำสายใหญ่ เช่น แม่น้ำองด็อก แม่น้ำบายฮับ และแม่น้ำกัวลอน ไม่เพียงแต่เป็นเส้นทางการค้าเท่านั้น แต่ยังเป็นแหล่งเก็บรักษาความทรงจำทางวัฒนธรรมของผู้คนอีกด้วย ครั้งหนึ่งฉันเคยนั่งเรือลำเล็กล่องไปตามคลองแคบๆ ที่คดเคี้ยวผ่านป่าโกงกาง สองฝั่งแม่น้ำเรียงรายไปด้วยต้นโกงกางสีเขียวชอุ่มที่ยื่นรากลงไปถึงผิวน้ำราวกับยามเฝ้ารักษาการณ์ต่อต้านกาลเวลา บางครั้งจะมีปลาว่ายขึ้นมาบนผิวน้ำทำให้เกิดระลอกคลื่น หรือเสียงนกร้องจากพุ่มไม้จะพาฉันไปสู่ดินแดนแห่งความสงบสุข

ทางน้ำของกาเมาไม่เพียงแต่สวยงามด้วยธรรมชาติที่บริสุทธิ์เท่านั้น แต่ยังเปี่ยมไปด้วยจิตวิญญาณที่สดใสของผู้คนอีกด้วย ตลาดน้ำกาเมา ซึ่งครั้งหนึ่งเคยเป็นเหมือนตลาดน้ำบนแม่น้ำแก็งเฮาหรือแม่น้ำเทรม เป็นภาพลักษณ์ที่สำคัญของวัฒนธรรมริมแม่น้ำในสามเหลี่ยมปากแม่น้ำโขง เรือบรรทุกสินค้า ตั้งแต่ผลไม้หวานไปจนถึงปลาสดๆ แล่นไปมาอย่างคึกคัก เสียงของผู้ซื้อและผู้ขาย เสียงหัวเราะและเสียงพูดคุยดังก้องไปทั่วแม่น้ำ สร้างภาพที่ชัดเจนของการดำรงชีวิตและความสุขเรียบง่าย ครั้งหนึ่งฉันได้ยินหญิงชราคนหนึ่งขายผลไม้บนเรือเล่าว่าชีวิตของเธอผูกพันกับแม่น้ำมาโดยตลอด ตั้งแต่ยังเด็กเป็นเด็กหญิงพายเรือ จนถึงปัจจุบันที่ผมของเธอเริ่มขาวโพลน “แม่น้ำให้ปลาแก่ฉัน ฉันให้แม่น้ำบทเพลงพื้นบ้านเวียดนามหกบท…” เธอกล่าวพร้อมหัวเราะ เสียงหัวเราะที่จริงใจราวกับความกว้างใหญ่ของแม่น้ำ

แต่สายน้ำของกาเมาไม่ได้สงบสุขเสมอไป ปลายสุดทางใต้ของเวียดนามแห่งนี้ซึ่งติดกับทะเล ยังต้องเผชิญกับความโหดร้ายของธรรมชาติ พายุจากทะเล การรุกของน้ำเค็มที่ทำให้ไร่นาแห้งแล้ง เป็นความท้าทายอย่างมากสำหรับชาวบ้าน ผมเคยเห็นชาวประมงกาเมา ผิวของพวกเขาคล้ำแดด มือหยาบกร้าน แต่ก็ยังคงยึดมั่นอยู่กับแม่น้ำและทะเล พวกเขาบอกว่าแม่น้ำและน้ำเปรียบเสมือนแม่ที่คอยปกป้องและเลี้ยงดูพวกเขาเสมอ ไม่ว่าจะโหดร้ายเพียงใด ความโหดร้ายนี้เองที่หล่อหลอมลักษณะนิสัยของชาวกาเมา: อดทน เปิดใจ และเปี่ยมด้วยความเมตตา

เส้นทางน้ำบริเวณแหลมกาเมา ภาพถ่าย: นัท มินห์

ทางน้ำในจังหวัดกาเมายังเป็นแหล่งรวมเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมมากมาย เพลงพื้นบ้านและการร้องเพลงโต้ตอบกันริมแม่น้ำ รวมถึงเทศกาลต่างๆ เช่น เทศกาลงิงออง หรือพิธีเมี่ยวบา ล้วนมีความเชื่อมโยงอย่างใกล้ชิดกับผืนน้ำ ครั้งหนึ่งฉันเคยไปร่วมพิธีเมี่ยวบาที่ตำบลตันอัน ซึ่งผู้คนจะปล่อยเรือกระดาษลำเล็กๆ สวยงามลงสู่แม่น้ำ พร้อมกับอธิษฐานขอให้ได้ผลผลิตอุดมสมบูรณ์และจับปลาและกุ้งได้มากมาย การได้เห็นแสงเทียนลอยอยู่บนน้ำ ทำให้ฉันรู้สึกถึงความศักดิ์สิทธิ์และความศรัทธาอันแรงกล้าของผู้คนในแม่น้ำนั้น – แม่น้ำที่เปรียบเสมือนเพื่อนและแม่ของพวกเขา

เป็นไปไม่ได้เลยที่จะพูดถึงเส้นทางน้ำของแหลมกาเมาโดยไม่กล่าวถึงป่าชายเลน ซึ่งเป็นจุดที่แม่น้ำและทะเลมาบรรจบกัน อุทยานแห่งชาติแหลมกาเมา พร้อมด้วยป่าชายเลนอันกว้างใหญ่ เป็นเครื่องพิสูจน์ถึงความมหัศจรรย์ของธรรมชาติ การล่องเรือผ่านคลองเล็กๆ ทำให้ฉันรู้สึกเหมือนอยู่ในอีก โลก หนึ่ง ที่มีเพียงเสียงลมพัดผ่านใบไม้ เสียงน้ำไหลเอื่อยๆ และกลิ่นเค็มของทะเล ปูและปลาซ่อนตัวอยู่ใต้ร่มไม้ ฝูงนกอพยพโบยบินอยู่บนท้องฟ้า ทั้งหมดนี้สร้างระบบนิเวศที่อุดมสมบูรณ์โดยมีศูนย์กลางอยู่ที่เส้นทางน้ำ

เรือลำตัวผสมเป็นรูปแบบการขนส่งที่พบเห็นได้ทั่วไปในเส้นทางน้ำของจังหวัดกาเมา ภาพ: ลัม โดอี

แม่น้ำและลำน้ำในกาเมาเป็นแหล่งแรงบันดาลใจอันไม่รู้จบสำหรับบทกวี ดนตรี และศิลปะ... สำหรับฉัน ทุกครั้งที่ได้กลับมายังกาเมา นั่งอยู่ริมแม่น้ำและชมพระอาทิตย์ตกดิน หัวใจของฉันก็เต็มไปด้วยความโหยหาที่ยากจะบรรยาย สีที่ระยิบระยับของน้ำในแม่น้ำสะท้อนแสงอาทิตย์ที่กำลังจะลับขอบฟ้า เหมือนเป็นเครื่องเตือนใจว่า ไม่ว่าฉันจะไปที่ไหน ดินแดนแห่งนี้จะรอคอยให้ฉันกลับมาเสมอ

ดังนั้น แม่น้ำและลำน้ำของกาเมาจึงไม่ใช่เพียงแค่ภูมิทัศน์ทางธรรมชาติ แต่ยังเป็นส่วนสำคัญในชีวิตของผู้คนอีกด้วย พวกมันเป็นแหล่งกำเนิดชีวิต เป็นที่เก็บรักษาความทรงจำ และเป็นผู้หล่อเลี้ยงความฝัน แม้เวลาจะผ่านไปและโลกจะเปลี่ยนแปลงไป แม่น้ำของกาเมาก็ยังคงไหลอย่างเงียบๆ บอกเล่าเรื่องราวของดินแดนที่เข้มแข็งแห่งนี้ ซึ่งอุดมไปด้วยความเมตตาของมนุษย์และหยั่งรากลึกในเอกลักษณ์ของตนเอง และฉันเชื่อว่าใครก็ตามที่เคยเหยียบย่างเข้ามาที่นี่ ที่เคยล่องเรือไปตามแม่น้ำสีเงินระยิบระยับที่เต็มไปด้วยตะกอน จะพกพาความทรงจำที่ไม่มีวันลืมเลือนเกี่ยวกับแม่น้ำและลำน้ำของกาเมาไว้ในหัวใจ...

โอ้ กาวเมา! แม่น้ำและสายน้ำของคุณเปี่ยมไปด้วยความรักเหลือเกิน...

บันทึกความทรงจำของดาวมินห์ตวน

ที่มา: https://baocamau.vn/song-nuoc-ca-mau-trong-toi-a39005.html