Thú chơi bình gốm men xưa

Giữa nhịp sống hiện đại, thú chơi bình gốm men xưa thầm lan tỏa dưới mỗi nếp nhà, gợi nhắc giá trị truyền thống ông cha.

Dòng sản phẩm gốm với nước men truyền thống đến từ làng gốm Bát Tràng (Hà Nội) và Chu Đậu (Hải Phòng) được nhiều người dân ưa chuộng hơn cả.

Vẻ đẹp từ sự giản dị

Vài năm trở lại đây, trong không gian sống của nhiều gia đình tại thành phố Cảng, bên cạnh những chiếc bình thủy tinh sáng bóng hay đồ trang trí hiện đại, ngày càng xuất hiện nhiều hơn những chiếc bình gốm mang màu men xưa cũ. Không phô trương, không cầu kỳ, những chiếc bình ấy lặng lẽ chiếm một góc trang trọng, đủ để người nhìn chậm lại, cảm nhận sự an yên rất riêng.

Chị Hoàng Anh Thư, sống trên phố Lê Văn Thuyết (phường Lê Chân), là một trong những người như thế. Chị bảo mình bị “cuốn” vào những chiếc bình gốm men xưa từ lúc nào không hay. Đó có thể là một chiếc bình dáng tròn, miệng hơi loe, bề mặt không hoàn toàn nhẵn nhụi, thậm chí có chỗ thô ráp. Thế nhưng, lớp men phủ bên ngoài với gam màu trầm, ngả xanh, nâu hay vàng đất lại mang sức hút lạ kỳ.

“Nhìn những chiếc bình ấy tôi có cảm giác rất gần gũi, như thấy lại nếp sinh hoạt xưa cũ của ông bà”, chị Thư chia sẻ. Để tìm được những chiếc bình đúng với sở thích, chị dành nhiều thời gian lên mạng tìm hiểu về gốm cổ, các dòng men truyền thống rồi đặt mua trực tiếp từ làng gốm Bát Tràng. Mỗi lần chọn được một chiếc bình ưng ý, chị lại nâng niu, sắp đặt vào những vị trí phù hợp trong nhà. Đến nay, trong không gian sống của chị đã có khá nhiều bình gốm men xưa, mỗi chiếc mang một sắc độ, dáng vẻ riêng, tạo nên tổng thể hài hòa, ấm áp.

Cũng chung niềm yêu thích ấy, chị Nguyễn Thị Lệ ở phường Thành Đông lại tìm đến bình gốm men xưa như một cách làm dịu nhịp sống thường ngày. Với chị Lệ, những chiếc bình không chỉ là vật trang trí mà còn là điểm nhấn tinh thần cho ngôi nhà. Chị chọn những chiếc bình có gam màu trầm ấm, giản dị, sắp xếp khéo léo trong phòng khách. Giữa bộ sofa hiện đại, chiếc bình gốm men rạn hay men nâu cổ tạo nên sự đối lập vừa đủ, khiến không gian trở nên trang trọng mà không lạnh lẽo.

“Mỗi lần có khách đến chơi, ai cũng để ý và hỏi về những chiếc bình này. Tôi thấy vui vì mình có thể chia sẻ một nét đẹp truyền thống ngay trong chính ngôi nhà”, chị Lệ nói. Với chị, thú chơi bình gốm men xưa không ồn ào, không chạy theo trào lưu, mà là sự lựa chọn có chủ ý, phản ánh gu thẩm mỹ hướng về chiều sâu và giá trị bền lâu, xuất phát từ niềm yêu thích những chiếc bình với vẻ đẹp giản dị.

Một chiếc bình với nước men rạn đắp nổi, màu lam ngọc được chị Hoàng Anh Thư, sống trên phố Lê Văn Thuyết (phường Lê Chân) rất yêu thích.

Tôn vinh giá trị truyền thống

Không phải ngẫu nhiên mà những màu men cổ lại có sức sống bền bỉ đến vậy. Trong dòng chảy của gốm Việt, men cổ không chỉ là kỹ thuật mà còn là kết tinh của đời sống, văn hóa và tâm hồn người Việt qua nhiều thế hệ. Cố nghệ nhân Hạ Bá Định - một trong những người đầu tiên tham gia khôi phục dòng gốm cổ Chu Đậu (xã Nam Sách) từng chia sẻ rằng, vẻ đẹp của gốm cổ nằm ở chính sự giản dị, thô mộc. Những màu men ấy được tạo nên từ nguyên liệu tự nhiên, gắn liền với sinh hoạt hằng ngày của người dân, vì thế mang hơi thở đời sống rất rõ nét.

Giá trị truyền thống không nằm ở sự hào nhoáng, mà lắng lại trên từng dáng bình, từng lớp men, âm thầm đi cùng thời gian. Chính điều đó khiến gốm men xưa dù trải qua bao biến đổi vẫn không bị lãng quên, trái lại còn được trân trọng hơn trong đời sống đương đại.

Những ngày giáp Tết này, dạo qua các tuyến phố ở Hải Phòng như: Lạch Tray, Hồ Sen, Tôn Đức Thắng, Trần Tất Văn, Nguyễn Lương Bằng… không khó để bắt gặp hình ảnh những chiếc bình gốm khoác trên mình dòng men xưa được bày bán. Đặc biệt vào buổi tối, trong ánh đèn lung linh, sắc men trầm ấm càng nổi bật, gợi không khí sum vầy, hoài niệm.

Một gia đình ở xã Tân Kỳ giữ chiếc bình gốm tạo dáng thủ công với màu men nâu gụ trong gian bếp vừa làm đồ trang trí vừa dùng để cắm những loài hoa quen thuộc trong vườn.

Anh Hoàng Văn Quân, một tiểu thương kinh doanh đồ gốm trên đường Lạch Tray, cho biết dịp Tết những năm gần đây, các sản phẩm gốm mang dáng vóc và màu sắc “cổ xưa” được người dân ưa chuộng hơn hẳn, đặc biệt là dòng sản phẩm đến từ làng gốm Bát Tràng (Hà Nội) và Chu Đậu (Hải Phòng). Họ thích những màu men không quá rực, nhìn có chiều sâu. Giá cả tùy theo kích thước, dáng bình và dòng men, nhưng khá đa dạng, phù hợp với nhiều nhu cầu khác nhau, từ trang trí phòng khách đến làm quà biếu dịp Tết.

Sự quan tâm ngày càng lớn của người dân đối với bình gốm men xưa cho thấy một chuyển biến đáng chú ý trong thị hiếu thẩm mỹ. Khi đời sống vật chất được nâng cao, con người có xu hướng tìm về những giá trị bền vững, mang tính tinh thần nhiều hơn. Giữa vô vàn sản phẩm công nghiệp sáng bóng, hoàn hảo đến từng chi tiết, những chiếc bình gốm men xưa với dấu ấn thủ công, với sự không hoàn toàn đồng nhất lại trở nên đáng quý.

Thú chơi bình gốm men xưa vì thế không chỉ là sở thích cá nhân, mà còn góp phần làm bừng sáng một giá trị truyền thống của dân tộc trong đời sống hôm nay. Ở Hải Phòng, trong mỗi nếp nhà, sự hiện diện ngày càng nhiều của những chiếc bình gốm men xưa chính là minh chứng cho nhu cầu tìm về cội nguồn, gìn giữ nét đẹp văn hóa theo cách rất riêng, rất đời.

NGỌC THANH

Nguồn: https://baohaiphong.vn/thu-choi-binh-gom-men-xua-535382.html