Thúc đẩy hoạt động thương mại biên giới

Với vị trí địa - kinh tế chiến lược, hệ thống cửa khẩu đồng bộ, cùng tư duy đổi mới trong quản trị, hiện đại hóa hải quan và cải cách TTHC, Quảng Ninh luôn được đánh giá là một trong những địa phương dẫn đầu cả nước về phát triển thương mại biên giới. Hoạt động XNK qua địa bàn liên tục tăng trưởng ấn tượng, trở thành động lực quan trọng đóng góp cho ngân sách và thúc đẩy kinh tế - xã hội tỉnh phát triển.

XNK hàng hoá qua Lối thông quan Cầu Bắc Luân II (Cửa khẩu Quốc tế Móng Cái).

Tiếp giáp tỉnh Quảng Tây (Trung Quốc) với đường biên giới trên bộ dài hơn 118km, Quảng Ninh có đầy đủ hệ thống cửa khẩu quốc tế, quốc gia và lối mở đa dạng. Tỉnh hiện có 3 KKT cửa khẩu là Móng Cái, Hoành Mô - Đồng Văn và Bắc Phong Sinh đều nằm trên tuyến giao thương xuyên Á, kết nối nhanh chóng với các trung tâm công nghiệp - dịch vụ trong nước và quốc tế.

Trong đó, KKT cửa khẩu Móng Cái có diện tích hơn 121.000ha, được xác định là đầu mối giao thương chiến lược giữa Việt Nam - ASEAN - Trung Quốc. Cửa khẩu quốc tế Móng Cái là nơi tiếp nhận hàng nghìn lượt phương tiện và hành khách XNC mỗi ngày, góp phần thúc đẩy thương mại, du lịch, logistics và dịch vụ. Từ đầu năm đến nay, lượng khách XNC qua địa bàn đạt hơn 5,9 triệu lượt, tăng 6% so với cùng kỳ năm 2024; phương tiện XNC đạt hơn 655.000 lượt, tăng 48% so với cùng kỳ, khẳng định sức hút ngày càng lớn của cửa khẩu trong phục hồi kinh tế và mở rộng giao thương.

Nhập khẩu hàng hoá qua Lối mở Km3+4, phường Móng Cái 3.

KKT cửa khẩu Hoành Mô - Đồng Văn và Bắc Phong Sinh tiếp tục phát huy vai trò là cửa ngõ giao thương giữa các địa phương biên giới của Quảng Ninh với thị trường Quảng Tây (Trung Quốc). Ngày 25/6/2024, hai bên đã công bố mở chính thức cặp cửa khẩu song phương Hoành Mô (Việt Nam) - Động Trung (Trung Quốc) và lối thông quan Bắc Phong Sinh (Việt Nam) - Lý Hỏa (Trung Quốc). Đây là bước ngoặt lớn, giúp mở rộng hành lang thương mại, tăng năng lực thông quan, giảm áp lực cho Cửa khẩu quốc tế Móng Cái, đồng thời tạo điều kiện đẩy mạnh xuất khẩu nông sản, hàng hóa tiêu dùng, vật liệu xây dựng và thương mại qua biên giới.

Cùng với đó, hệ thống giao thông chiến lược như cao tốc Vân Đồn - Móng Cái, QL18, QL279, các tuyến kết nối liên vùng được hoàn thiện đồng bộ, giúp vận chuyển hàng hóa nhanh chóng, giảm chi phí logistics. Dự án Bến cảng tổng hợp Vạn Ninh (giai đoạn 1) với tổng mức đầu tư hơn 2.248 tỷ đồng đang khẩn trương thi công với hệ thống cảng, bến hiện đại, có thể đón tàu trọng tải 20.000 DWT, tạo thêm năng lực cho vận tải biển gắn với thương mại cửa khẩu. Cùng với đó là hệ thống kho bãi, trung tâm logistics, cảng cạn, khu kiểm hóa được xây dựng hiện đại, góp phần hình thành hệ sinh thái XNK chuyên nghiệp, minh bạch và hiệu quả.

Bốc xếp hàng hoá tại bãi kiểm hoá Lối mở Km3+4, phường Móng Cái 3.

Dù kinh tế thế giới còn nhiều biến động, hoạt động XNK qua Quảng Ninh vẫn duy trì đà tăng trưởng tích cực. Tính đến ngày 14/10/2025, các cửa khẩu trên địa bàn đã tiếp nhận 172.888 tờ khai, với tổng kim ngạch đạt 16,8 tỷ USD, tăng 24,8% về số tờ khai và 12,3% về kim ngạch so với cùng kỳ năm 2024. Có 2.533 doanh nghiệp tham gia làm thủ tục, trong đó gần 80% là doanh nghiệp ngoài tỉnh, cho thấy Quảng Ninh tiếp tục là “điểm đến thuận lợi” của cộng đồng doanh nghiệp cả nước.

Công tác quản lý thuế đạt kết quả tích cực. Từ đầu năm 2025 đến nay, thu nộp ngân sách nhà nước đạt 13.252 tỷ đồng, trong đó tăng mạnh từ các nhóm hàng: Xăng dầu nhập khẩu, thạch cao, vật liệu xây dựng và hàng hóa tiêu dùng khác. Điều này phản ánh nhu cầu sản xuất, xây dựng, thương mại qua biên giới đang gia tăng.

Đáng chú ý, TTHC được cải cách mạnh mẽ. Trong tháng 10, cơ quan Hải quan tiếp nhận và xử lý 18.848 tờ khai, trị giá 1,5 tỷ USD; dịch vụ công trực tuyến HQ36a tiếp nhận và trả kết quả 485 hồ sơ của 154 doanh nghiệp với 10 thủ tục. Tỷ lệ phân luồng xanh đạt 64,16%, tăng 3,38% so với tháng trước, cho thấy hoạt động thông quan an toàn, nhanh chóng, giảm đáng kể thời gian và chi phí cho doanh nghiệp.

Quảng Ninh là một trong những địa phương tiên phong đề xuất mô hình “cửa khẩu số, cửa khẩu thông minh”. Chi cục Hải quan khu vực VIII đã triển khai phần mềm quản lý tập trung, ứng dụng eTax Mobile hỗ trợ doanh nghiệp nộp thuế trực tuyến; tăng cường thực hiện thủ tục qua Hệ thống một cửa quốc gia và một cửa ASEAN.

Riêng trong tháng 10, hệ thống đã tiếp nhận 752 tờ khai kiểm tra chuyên ngành qua một cửa quốc gia; tiếp nhận 155 C/O mẫu D qua một cửa ASEAN, tạo điều kiện thuận lợi với hàng hóa xuất sang các nước thành viên.

Cùng với đó, tỉnh triển khai thí điểm phòng họp không giấy tờ, số hóa văn bản, đẩy mạnh ISO điện tử, góp phần hiện đại hóa quản trị, cải thiện môi trường kinh doanh. Việc triển khai khai báo hải quan điện tử, kiểm tra, giám sát bằng hệ thống camera, phần mềm quản lý rủi ro… giúp tiết giảm thủ tục, hạn chế tiếp xúc trực tiếp, tăng tính minh bạch, kịp thời hỗ trợ doanh nghiệp giải quyết hồ sơ ngay trong ngày.

Đây là những nền tảng quan trọng để Quảng Ninh tiến tới vận hành mô hình “cửa khẩu thông minh”, đồng bộ với lộ trình cửa khẩu số của Cục Hải quan (Bộ Tài chính).

Bãi bốc xếp hàng hoá XNK tại Lối thông quan Bắc Phong Sinh (Việt Nam)-Lý Hoả (Trung Quốc) thuộc cặp cửa khẩu song phương Hoành Mô (Việt Nam)-Động Trung (Trung Quốc)

Để duy trì tốc độ tăng trưởng XNK và khai thác tối đa lợi thế địa phương biên giới, Quảng Ninh quan tâm thực hiện các nhóm giải pháp trọng tâm, trong đó: Phát triển hạ tầng cửa khẩu đồng bộ, hiện đại: Nâng cấp kho bãi, cảng cạn, khu kiểm hóa, tăng năng lực tiếp nhận và thông quan hàng hóa quy mô lớn. Mở rộng hợp tác quốc tế với Quảng Tây (Trung Quốc): Nâng cấp lối mở, thúc đẩy vận tải liên vận, thống nhất quy trình kiểm tra chuyên ngành. Cải cách thủ tục hải quan, tăng tỷ lệ thông quan điện tử: Ứng dụng nền tảng số, mở rộng nộp thuế trực tuyến, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ. Phát triển thương mại điện tử xuyên biên giới: Hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số, xây dựng kho hàng thông minh tại khu vực cửa khẩu. Thu hút đầu tư logistics - dịch vụ phụ trợ: Kêu gọi dự án kho lạnh, chế biến nông sản, công nghiệp hỗ trợ để mở rộng quy mô thương mại biên giới. Tiếp tục triển khai các giải pháp hỗ trợ các nhóm hàng hóa chiến lược như linh kiện ô tô, linh kiện điện tử, điện thoại, máy móc và thiết bị nhập khẩu qua cửa khẩu đường bộ.

Quảng Ninh đang từng bước hình thành hệ sinh thái thương mại biên giới hiện đại, minh bạch, hiệu quả. Hoạt động XNK liên tục tăng trưởng, hàng nghìn doanh nghiệp tin tưởng lựa chọn các cửa khẩu, lối mở Quảng Ninh là điểm XNK hàng hoá. Những tín hiệu tích cực trong 10 tháng năm 2025 cho thấy Quảng Ninh tiếp tục khẳng định vai trò trung tâm giao thương của vùng Đông Bắc và là cầu nối quan trọng trên tuyến thương mại Việt Nam - Trung Quốc - ASEAN, đóng góp lớn vào mục tiêu phát triển bền vững của tỉnh trong giai đoạn mới.

 

Hữu Việt

Nguồn: https://baoquangninh.vn/thuc-day-hoat-dong-thuong-mai-bien-gioi-3382511.html