Thúc đẩy phát triển kinh tế từ công nghiệp chế biến, chế tạo

Trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn mới, Quảng Ninh từng bước chuyển dịch mô hình tăng trưởng theo hướng giảm dần phụ thuộc vào khai thác tài nguyên, gia tăng tỷ trọng công nghiệp chế biến, chế tạo và dịch vụ. Với những kết quả tích cực trong thời gian qua, lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo không chỉ trở thành động lực tăng trưởng mới, mà còn được kỳ vọng là trụ cột quan trọng thúc đẩy kinh tế của tỉnh phát triển nhanh và bền vững.

Công nhân vận hành hệ thống sản xuất tại Nhà máy sản xuất loa, tai nghe và thiết bị điện tử thông minh (Công ty TNHH Kỹ thuật điện tử Tonly Việt Nam).

Tạo nền tảng phát triển kinh tế bền vững

Những năm gần đây, Quảng Ninh xác định phát triển công nghiệp chế biến, chế tạo là một trong những hướng đi chiến lược nhằm tái cơ cấu nền kinh tế theo hướng hiện đại. Việc quy hoạch và phát triển đồng bộ hệ thống khu kinh tế, khu công nghiệp đã tạo nền tảng quan trọng cho lĩnh vực này phát triển mạnh mẽ. Hiện toàn tỉnh đã quy hoạch 5 khu kinh tế, 23 khu công nghiệp và 36 cụm công nghiệp, nhiều khu công nghiệp có hạ tầng đồng bộ và tỷ lệ lấp đầy cao, như: Sông Khoai, Đông Mai, Việt Hưng… Từ năm 2021 đến nay, tỉnh đã giải phóng hơn 717ha đất công nghiệp, tăng 32% so với năm 2020, tạo quỹ đất sạch để thu hút các dự án quy mô lớn, công nghệ cao.

Cùng với đó, hệ thống hạ tầng giao thông, logistics và cảng biển được đầu tư đồng bộ đã giúp Quảng Ninh trở thành điểm đến hấp dẫn đối với các nhà đầu tư trong và ngoài nước. Nhờ những lợi thế này, nhiều dự án công nghiệp chế biến, chế tạo quy mô lớn đã được triển khai, từng bước hình thành các trung tâm sản xuất mới trong tỉnh. Tiêu biểu như các dự án sản xuất thiết bị tự động hóa, cơ khí chính xác, năng lượng tái tạo, hay linh kiện điện tử tại các khu công nghiệp trọng điểm. Sự hiện diện của các doanh nghiệp FDI lớn đã góp phần thúc đẩy chuyển giao công nghệ, nâng cao năng lực sản xuất và từng bước đưa Quảng Ninh tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị sản xuất toàn cầu.

Hoạt động sản xuất tại Nhà máy ô tô Thành Công Việt Hưng.

Giai đoạn 2020-2025, lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo của tỉnh thu hút gần 9 tỷ USD vốn đầu tư, trong đó vốn FDI chiếm hơn 6,7 tỷ USD. Ngành duy trì tốc độ tăng trưởng bình quân trên 21% mỗi năm và nâng tỷ trọng trong cơ cấu GRDP của tỉnh lên 12,83%. Những con số này cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của công nghiệp chế biến, chế tạo trong thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của địa phương. Không chỉ đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế, lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo còn tạo nhiều giá trị lan tỏa đối với các ngành, lĩnh vực khác, như dịch vụ logistics, thương mại, vận tải và đào tạo nguồn nhân lực.

Sự phát triển của các dự án sản xuất quy mô lớn đã góp phần hình thành các chuỗi liên kết sản xuất, từng bước thúc đẩy phát triển công nghiệp phụ trợ, nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm công nghiệp. Các dự án công nghệ cao cũng tạo điều kiện để chuyển giao công nghệ, nâng cao trình độ quản lý và tay nghề cho lực lượng lao động địa phương.

Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp lớn trong và ngoài nước lựa chọn Quảng Ninh làm điểm đến đầu tư đã góp phần khẳng định sức hấp dẫn của môi trường đầu tư kinh doanh của tỉnh. Đây cũng là cơ sở quan trọng để Quảng Ninh tiếp tục thu hút các dự án công nghiệp chế biến, chế tạo thế hệ mới, có hàm lượng công nghệ cao, thân thiện với môi trường, từ đó nâng cao chất lượng tăng trưởng và từng bước xây dựng nền công nghiệp hiện đại, bền vững.

Ông Chen Bin, Chủ tịch Công ty Xiamen Solex High-Tech Industries (khu công nghiệp Bắc Tiền Phong), cho biết: Trong quá trình triển khai dự án và vận hành sản xuất, chúng tôi đánh giá cao chính sách thu hút đầu tư cởi mở, minh bạch và nhất quán của tỉnh Quảng Ninh. Chính quyền tỉnh và các sở, ngành, địa phương luôn đồng hành cùng doanh nghiệp, hỗ trợ nhanh chóng trong giải quyết thủ tục hành chính, tạo môi trường đầu tư thuận lợi, an toàn và ổn định. Quảng Ninh có lợi thế về hạ tầng giao thông đồng bộ, khu công nghiệp được quy hoạch bài bản, cùng với nguồn nhân lực ngày càng được nâng cao chất lượng. Điều này đã tạo niềm tin lớn cho các nhà đầu tư nước ngoài như chúng tôi khi lựa chọn Quảng Ninh là điểm đến lâu dài cho chiến lược phát triển.

Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh tổ chức trao giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho Dự án nhà máy sản xuất vật tư y tế Winner Medical Việt Nam.

Khẳng định vai trò động lực tăng trưởng

Năm 2026, Quảng Ninh đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP trên 13%, trong đó tỷ trọng công nghiệp chế biến, chế tạo trong GRDP đạt trên 14%. Đây là mục tiêu đầy thách thức, nhưng cũng thể hiện quyết tâm của tỉnh trong việc tiếp tục phát huy vai trò của lĩnh vực này đối với nền kinh tế. Ngay từ những tháng đầu năm, nhiều tín hiệu tích cực đã xuất hiện khi một số dự án công nghiệp chế biến, chế tạo quy mô lớn được đưa vào hoạt động. Việc các tập đoàn quốc tế lựa chọn Quảng Ninh làm điểm đến đầu tư cho thấy môi trường đầu tư của tỉnh ngày càng được đánh giá cao.

Đáng chú ý, nhiều dự án mới tập trung vào các lĩnh vực có hàm lượng công nghệ cao, như: Sản xuất thiết bị tự động hóa, cơ khí chính xác, vật tư y tế, linh kiện điện tử… Ngay trong những tháng đầu năm, một số dự án mới đã hoàn thành đầu tư và đi vào hoạt động như: Nhà máy Yaskawa Việt Nam tại khu công nghiệp Sông Khoai (phường Hiệp Hòa), thực hiện gia công, lắp ráp bảng mạch điện tử, với công suất dự kiến 672.000 sản phẩm/năm; Nhà máy sản xuất cơ khí chính xác Castem Việt Nam cũng tại khu công nghiệp Sông Khoai, sản xuất các sản phẩm cơ khí chính xác, ứng dụng công nghệ cao để tạo ra các sản phẩm đúc phức tạp...

Những dự án mới đi vào hoạt động đã tạo việc làm cho hàng trăm lao động, góp phần tăng kim ngạch xuất khẩu, nguồn thu ngân sách và thúc đẩy mục tiêu phát triển công nghiệp xanh, bền vững, dựa trên KHCN, đổi mới sáng tạo của tỉnh.

Tập đoàn Yaskawa Electric (Nhật Bản) tổ chức lễ khánh thành Nhà máy Yaskawa Việt Nam tại khu công nghiệp Sông Khoai (phường Hiệp Hòa) ngày 23/1/2026.

Song song với thu hút đầu tư, Quảng Ninh cũng đặc biệt chú trọng cải cách hành chính, đơn giản hóa thủ tục và tăng cường chuyển đổi số trong quản lý nhà nước. Chính quyền các cấp chủ động đồng hành, hỗ trợ doanh nghiệp từ khâu tiếp cận thông tin, hoàn thiện thủ tục đầu tư, đến quá trình triển khai và vận hành dự án. Nhờ đó, niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp đối với môi trường đầu tư của Quảng Ninh ngày càng được củng cố. Trong thời gian tới, tỉnh tiếp tục định hướng phát triển công nghiệp chế biến, chế tạo theo hướng xanh, thông minh, công nghệ cao; ưu tiên các ngành nền tảng như cơ khí chính xác, điện tử, vật liệu mới, thiết bị thông minh và năng lượng tái tạo.

Đồng thời, tỉnh tiếp tục hoàn thiện hạ tầng các khu kinh tế, khu công nghiệp theo hướng đồng bộ, hiện đại, gắn với hệ thống logistics, cảng biển và giao thông kết nối liên vùng, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Cùng với đó, Quảng Ninh chú trọng phát triển các ngành công nghiệp phụ trợ, từng bước hình thành các cụm liên kết ngành, nâng cao khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng và chuỗi giá trị toàn cầu.

Ngoài việc phát triển hạ tầng và thu hút đầu tư, tỉnh cũng tập trung nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đẩy mạnh ứng dụng KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong hoạt động sản xuất công nghiệp. Đây được xem là yếu tố quan trọng giúp nâng cao năng suất lao động, hiệu quả sản xuất, đồng thời tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của ngành công nghiệp chế biến, chế tạo trong giai đoạn tới.

Với chiến lược phát triển rõ ràng, sự đồng hành của chính quyền và cộng đồng doanh nghiệp, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo được kỳ vọng tiếp tục phát huy vai trò là động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Quảng Ninh trở thành trung tâm công nghiệp hiện đại của khu vực.

Nguyễn Thanh

Nguồn: https://baoquangninh.vn/tiep-tuc-phat-huy-vai-tro-thuc-day-kinh-te-tu-cong-nghiep-che-bien-che-tao-3399180.html