Đơn vị chức năng khắc phục sửa chữa nhiều tuyến kênh mương, thủy lợi nội đồng trên địa bàn thành phố 

Chủ động thích ứng

Tuyến đê Đại Giang trên địa bàn xã Phú Hồ có chiều dài 2.400m, mặt đê 2,8m, con lươn chắn nước cao 0,3m, hiện tại mặt đê và mái kè cùng con lươn chắn đang xuống cấp nghiêm trọng, có nguy cơ ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp của địa phương. Giám đốc HTX nông nghiệp Phú Lương 3 Lê Văn Lời cho biết: Diện tích sản xuất của HTX hơn 388ha, hoàn toàn phụ thuộc vào tuyến đê Đại Giang ngăn lũ tiểu mãn này. Ngoài ra, tuyến đê này còn đảm bảo sản xuất cho gần 2.000ha của toàn xã Phú Hồ. Nếu không được nâng cấp, sửa chữa kịp thời sẽ ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp của bà con nếu sự cố xảy ra.

Hệ thống kênh mương trên địa bàn xã Phú Hồ chưa đồng bộ đã làm ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp, sinh hoạt và hạ tầng giao thông. UBND xã đã có văn bản gửi các ban, ngành về việc đầu tư nâng cấp sửa chữa hệ thống thủy lợi phù hợp với vùng tưới, tiêu nhằm đảm bảo giảm thiểu nguy cơ ngập úng; đồng thời, cải thiện hệ thống thủy lợi, phục vụ sản xuất nông nghiệp và sinh hoạt của người dân.

Chủ tịch UBND xã Phú Hồ Nguyễn Văn Chính cho biết, tuyến đê Đại Giang trên địa bàn xã là công trình đảm bảo tiêu chuẩn đê bao thủy lợi, kết nối với hệ thống ngăn lũ chung của khu vực. Công trình góp phần nâng cao chất lượng hạ tầng thủy lợi, tăng hiệu quả sản xuất nông nghiệp, thúc đẩy phát triển kinh tế tại địa phương. Ngoài ra, còn đảm bảo giảm nguy cơ tai nạn do ảnh hưởng của tình trạng ngập úng trên địa bàn.

Cũng như Đại Giang, tuyến đê bao Ô Đầm ở xã Hưng Lộc đã xuống cấp, có nguy cơ vỡ khi lũ về. Tuyến đê nội đồng vùng Ô Đầm này đã được đầu tư từ lâu, tiếp nối với tuyến đê của trạm bơm Sơn Bổn có tổng chiều dài khoảng 7,3km, có nhiệm vụ bảo vệ cho 450ha lúa trên địa bàn xã. Hiện nay công trình đã xuống cấp, cần khắc phục các đoạn đê bị vỡ, xói lở, hư hỏng nặng nhằm đảm bảo phục vụ sản xuất.

Theo ông Đỗ Ngọc Lành, Phó Chủ tịch UBND xã Hưng Lộc, thời gian qua, bằng nhiều nguồn vốn từ Trung ương và thành phố, địa phương đã được đầu tư nâng cấp, sửa chữa khoảng 4km đê nội đồng. Tuy nhiên, việc đầu tư sửa chữa, khắc phục tạm thời các đoạn xung yếu, hư hỏng để phục vụ tưới tiêu sản xuất nông nghiệp không đảm bảo cho mục tiêu sử dụng lâu dài.

Chuyển hướng tiếp cận trong đầu tư

Tính đến nay, trên địa bàn thành phố có khoảng 1.200 công trình thủy lợi, bao gồm 56 hồ chứa nước, 235 đập dâng, trên 515 trạm bơm điện và trạm bơm dầu, 500 cống, 181km đê biển và có hơn 1.475km kênh mương đã được đầu tư xây dựng để phục vụ cấp nước tưới, tiêu cho hơn 61.000ha/năm đất nông nghiệp; trong đó, khoảng 54.000ha lúa 1 đến 2 vụ, 2.330ha hoa màu và cây công nghiệp ngắn ngày, 4.405ha nuôi trồng thủy sản...

Các đợt mưa lũ cuối năm 2025 vừa qua đã gây thiệt hại lớn đối với hệ thống hạ tầng thủy lợi trên địa bàn thành phố. Tổng thiệt hại riêng lĩnh vực thủy lợi ước khoảng 1.748 tỷ đồng, ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp của các địa phương. Các tuyến đê bao nội đồng, đê ven phá, ven sông và hệ thống các công trình thủy lợi nội đồng đã xuống cấp theo thời gian, trong khi cường độ và tần suất mưa lũ ngày càng gia tăng, đe dọa trực tiếp đến nhà cửa, đất sản xuất và làm ảnh hưởng đến các công trình hạ tầng kỹ thuật thiết yếu khác.

Ngoài ra, nhiều đập dâng, trạm bơm, kênh mương, cống thủy lợi bị bồi lấp, hư hỏng như cống lấy nước, đường quản lý, một số đoạn kênh mương, sân hạ lưu tràn xả lũ và các hạng mục phụ trợ khác. Nếu không sửa chữa kịp thời sẽ ảnh hưởng đến việc cung cấp nguồn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp, giảm tuổi thọ công trình.

Theo ông Đặng Văn Hòa, Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi và Biến đổi khí hậu TP. Huế, cần phải chuyển hướng tiếp cận trong đầu tư, nâng cấp sửa chữa hệ thống thủy lợi phù hợp với vùng tưới, tiêu theo hướng chủ động thích ứng. Trước mắt, cần kịp thời khắc phục những hạng mục bị hư hỏng, xuống cấp của hệ thống các công trình thủy lợi phục vụ sản xuất vụ đông xuân 2025 - 2026. Về đầu tư công trung hạn, Chi cục phối hợp với các cơ quan liên quan tham mưu Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng các ngành thống nhất báo cáo UBND thành phố để triển khai một số dự án xử lý khẩn cấp sạt lở bờ sông, gia cố hệ thống đê bao nội đồng, đồng thời nâng cấp, sửa chữa các hồ đập, trạm bơm đã xuống cấp.

UBND các xã, phường cũng cần chủ động xây dựng kế hoạch, huy động các nguồn lực xã hội hóa tham gia vào việc đầu tư xây dựng, nâng cấp, hoàn thiện hệ thống các công trình thủy lợi nội đồng gắn với xây dựng nông thôn mới để nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả sản xuất nông nghiệp. Đây đồng thời là điều kiện để phát triển nông nghiệp hữu cơ, hướng đến phục vụ các phương thức canh tác tiên tiến, nông nghiệp hiện đại cho cây lúa nhằm giảm chi phí sản xuất, tiết kiệm nước, giảm phát thải khí nhà kính.

Ngoài ngân sách nhà nước, cần huy động thêm các nguồn vốn hợp pháp khác, lồng ghép các chương trình, dự án liên quan đến việc thích ứng với biến đổi khí hậu, phát triển nông nghiệp bền vững, giảm nghèo… để đầu tư cho hệ thống các công trình thủy lợi một cách đồng bộ, gắn với phát triển nông nghiệp và bảo đảm an sinh xã hội.

Bài, ảnh: Bá Trí

Nguồn: https://huengaynay.vn/kinh-te/thuy-loi-noi-dong-phuc-vu-san-xuat-164363.html