İsmi yüz yıl boyunca koruyun.

Trung Phuoc kasabasındaki Thu Bon Tanrıça Festivali. Fotoğraf: MINH THONG

1. Amcamın adı Huan ve kırk yılı aşkın süredir memleketinden uzakta. Vung Tau'ya yerleşti ve muhtemelen ancak son on yıldır, hayat daha istikrarlı hale geldiğinde, daha sık eve dönmeye başladı. Görünüşe göre, birinin yaşlılığa yaklaştığı önsezisi, daha sık dönüşler için itici bir güç haline geldi.

Güneyden yerel gazeteye gönderilen ve Nguyen Dai Buong imzalı makalelerde, belirsiz, muğlak ama ısrarlı bir nostalji duygusu okudum. Dai Buong, Thu Bon Nehri'nin yukarı kollarında yaşayan 50 yaş ve üstü insanların köylerini belirtmek için kullandıkları isimdir.

Görünüşe göre sadece onlar, Thu Nehri'nin sol kıyısındaki Dai Buong köyünün hatırasını koruyacak deneyime sahipler; burası, karşılıklı sevgiyle birleşmiş 13 ailenin "yeminli kardeşliği"nin öyküsünün yaşandığı, meyve ve sebzelerle dolu yemyeşil Dai Binh köyünün kurulduğu yer.

Dai Binh, Nôm dilindeki adıyla Dai Buong olarak da bilinen, Quang Nam'daki en eski köylerle aynı dönemde var olmuş eski bir köyün adıdır. 1602'den itibaren, Lord Nguyen Hoang'ın Quang Nam idari merkezini kurup köyler, komünler, ilçeler ve iller sistemini tanımlamasından sonra, Dai Buong ve Trung Phuoc köyleri de varlığını sürdürmüştür.

Trung Phuoc'ta köy festivali. Fotoğraf: MINH THONG

Dai Buong veya Dai Binh aslında aynı yer, ancak memleketlerinden uzun yıllar uzakta olan insanlar hala çocukluk evlerinin adını taşıyorlar.

Nehrin bu yakasında, artık kasaba statüsünde olan Trung Phuoc köyünün, adından bile daha eski bir pazarı bulunmaktadır. Yüzlerce yıldır, nehrin karşı kıyılarında yer alan Dai Binh ve Trung Phuoc köyleri, çalkantılara ve ayrılıklara tanık olmuştur.

Bir feribot ve bir köprüyle ayrılmış olsalar da, köylülerin davranış biçimleri belirgin şekilde farklıdır. Trung Phuoc halkı, Nong Son kömür madeninden kaynaklanan endüstriyel yaşam tarzlarının yanı sıra, oraya yerleşmeye gelen yerinden edilmiş insanların kent yaşamından etkilenmeleri sonucu zeki ve kurnazdır. Bunun bir diğer nedeni de pazarın arazinin ortasında yer almasıdır; Ty, Se ve Dui Chieng'in yukarı bölgelerinden gelen ürünlerin toplandığı, malların aşağı doğru taşındığı ve Hoi An'dan yukarı doğru gelen feribotlardan balık ve balık sosunun alındığı bir yerdir.

Dai Binh halkı nazik ve yumuşak seslidir. Dai Binh kızları Quang Nam eyaleti genelinde güzellikleriyle ünlüdür. Ancak Trung Phuoc kadınları becerikli ve yeteneklidir.

15 yıldan fazla bir süre önce, Nong Son ilçesi kurulduğunda, Quang Nam halkı bile bu yeri bilmiyordu. Ama eğer ilçenin Dai Binh ve Trung Phuoc köylerini ve Nong Son kömür madenini barındırdığını söylerseniz, herkes şaşkınlıkla tepki verirdi, sanki bir şey biliyorlarmış gibi...

Dinlediler çünkü besteci Dinh Tham ve şair Ngan Vinh, "Que Son, Sevginin Anavatanı" şarkısının yumuşak melodisinde "Trung Phuoc feribotu"nun adını anmışlardı. Benzer şekilde, uzaktan gelen insanlar Dai Binh köyünü biliyorlar çünkü onu Quang Nam eyaletinin kalbinde yer alan "minyatür bir Güney Vietnam köyü" olarak duymuşlardı.

Sanat ve medya ile olan bağlantısı nedeniyle, Trung Phuoc, Dai Binh, haritadaki coğrafi konumundan daha yüksek bir statüye sahiptir.

Trung Phuoc - Dai Binh feribot terminali. Fotoğraf: XH

2. Genç bir kişi yer adları ve köy adları konusunu gündeme getirerek, " Hanoi ve Saigon'da haritada yer almayan ama insanların kalplerinde ölümsüz kalan kaç isim var?" dedi.

İsimler insanlığın sınırlı hafızasında var olmadığı için yok olmaz; aksine, bunun ötesine geçer—manevi değerleri kapsayan bir tortudur. Artık idari belgelerde bulunmaz, edebi eserlerde, şiirlerde ve şarkılarda var olmaya devam eder.

Artık sadece günlük yaşamla sınırlı kalmayan bu kavram, araştırmaların merkezinde yer alıyor, insan hafızasında nesilden nesile aktarılıyor; çocuk isimleri, yaratıcı eserler için kullanılan takma adlar gibi sevilen şeylere isim verilerek yaşatılıyor... Hatta eski bir köyün adı bile yeni yerleşim yerlerine isim olarak veriliyor. Yeni evlerinde vatanlarını ikiye katlıyorlar...

Temmuz ayında Nong Son ilçesinin idari birleşme gerçekleştirerek Que Son ilçesinin batı kısmı haline geri dönmesi bekleniyor. Trung Phuoc kasabası adı, Dai Binh, Trung Phuoc 1, Trung Phuoc 2 gibi mahallelerle birlikte kesinlikle korunacak. Nong Son adı ise, Nong Son kömür madeni ve Nong Son köprüsünün adından dolayı insanların kalbinde "ölümsüz" kalacak gibi görünüyor.

Nguyen Dai Buong amca, 1963 civarında kendisinin ve babamın Dong Giang Lisesi'nde (şimdiki adıyla Hoang Hoa Tham Lisesi, Da Nang Şehri) öğrenci olduklarını anlattı.

Sonraki yıllarda savaş şiddetle devam etti ve her iki aile de Hoang Van Thu Özel Bölgesi'ne göç etti; bu bölge şu anda Que Loc, Que Trung, Que Lam ve Que Ninh olmak üzere dört komünü kapsıyor.

Da Nang, Hoi An ve çevresindeki ovalardan kaçan insanlar Trung Phuoc ve Dai Binh civarına yerleştiler. Kurtuluştan sonra birçoğu şehirlere geri döndü, ancak büyük çoğunluğu, büyükannem ve büyükbabamın ailesi de dahil olmak üzere, Trung Phuoc'ta kalmayı tercih etti.

Dai Binh köyünden birçok aile artık yurt dışına yerleşiyor veya büyük şehirlerde yaşıyor. Sessizce, bu toprakların bir zamanlar aldığı tarihi göçlere benzer bir "göç" gerçekleştiriyorlar. Ancak geçmişten farklı olarak, atalarını yetiştiren toprakların adını da yanlarında taşıyorlar ve bu da yabancı topraklarda Dai Binh köyünün Tran ve Nguyen klanlarının ortaya çıkmasına yol açıyor...

Kaynak