Sislerin dağ yamaçlarına ve derin vadilere yapıştığı Bac Ha'nın "beyaz platosunda"… Dört mevsiminin toprak, gökyüzü, çiçekler ve meyvelerle iç içe geçtiği bir yer… Yıllardır tanıdık bir sesin eşlik ettiği bir yer – sayısız yol ve tepede at toynaklarının sesi… Atların görüntüsü, toynaklarının sesi, gürültülü veya aceleci olmasa da… dağ sakinlerinin nesiller boyu anılarını uyandırmaya yeter. Bac Ha'da atlar sadece çiftlik hayvanları değildir. Atlar sadık dostlar, yorulmak bilmeyen bacaklar, değerli varlıklar ve etnik azınlıkların hayatında yeri doldurulamaz manevi sembollerdir.
Kış sabahlarından birinde, Bac Ha beldesinin Phec Bung tepelerini hâlâ sis kaplamışken, Mong etnik grubuna mensup Vang Seo Quang, heyecanla atını ahırdan çıkardı. Atının yelesini nazikçe okşadı; hareketleri yavaş ve bilinçliydi, sanki yakın bir arkadaşının saçını okşuyormuş gibiydi. Şöyle dedi:
- Bir ata bakmak, bir aile üyesini büyütmek gibidir. Ömür boyu sizinle kalması için onu anlamanız gerekir.
Bắc Hà yaylalarının insanları için atlar, sadece bir ulaşım aracı olmaktan çok daha fazlasıdır. Motosikletlerin bile bazen doğaya yol vermek için durmak zorunda kaldığı dik yamaçlarda, atlar en güvenilir bacaklar haline gelir. Atlar, mısır, yakacak odun ve pazardan köye malları taşır, insanları yağmurda, rüzgarda ve siste uzun mesafeler boyunca yönlendirir. Geçmişte, at sahibi olan bir aile zengin sayılırdı. Ama en değerli şey maddi değeri değildir. Atlar, insanların dağlara ve ormanlara tutunmalarını sağlayan bir huzur kaynağıdır. Ateş başında anlatılan hikayelerde, yaşlılar hala çocuklarına ve torunlarına atların sahiplerini anladığını, yolu bildiğini, eve giden yolu bildiğini ve hatta sahiplerinin ne zaman yorulduğunu ve yavaşlaması gerektiğini bildiğini anlatırlar. Bu ilişki, emekle, yıllarca süren sıkı çalışmayla ve sessiz, kalıcı bir bağla kurulmuştur.
Bac Ha'nın atları, eğitim okulları veya modern ahırlar olmadan, mısır tarlalarının ve dağ rüzgarlarının yanında büyürler. Gündüzleri insanları tarlalara kadar takip ederler; akşamları ise verandada durup mutfak sobasından çıkan dumanın ortasında kuru saman çiğnerler. Dayanıklılıkları, sayısız ağır yük taşıma ve uzun, dolambaçlı yollar ile dik yamaçlarda yapılan yolculuklarla geliştirilmiştir.
Bac Ha beldesine bağlı Na Ang B köyünden Tay etnik grubuna mensup Vang Van Cuong, ilk Bac Ha Geleneksel At Yarışı'nda jokeylik yapmıştı ve atının eskiden ormandan eve mısır ve ağır odun demetleri taşıdığını anlatıyor.
Cương, "Yarışmaya alışmadan önce işine alıştı," diye belirtti.
Hiçbir at savaş atı olarak doğmaz. Emek vererek büyümek zorundadır.
Bu nedenle, Bac Ha'nın olağanüstü dayanıklı "savaş atları" mısır tarlalarından, yağmur ve güneşin sert günlerinden yetişmiştir. Özel rasyonlara veya özenli bakıma ihtiyaç duymadan, dağ atları kendilerine özgü bir şekilde güçlüdürler – uyum sağlama yetenekleriyle, doğayla savaşmak yerine onunla birlikte yaşamalarıyla güçlüdürler. Buradaki insanlar ve atlar zorluklara alışkındır. İnsanlar dik yamaçlara alışkındır. Atlar rüzgara alışkındır. Ve aralarında sessiz ama güçlü bir bağ vardır.
Tarihsel olarak, Bac Ha at yarışı genellikle bölgesel ölçekte ilkbaharda düzenlenirdi, ancak sadece iki sezon boyunca yapılmıştı. Geleneksel Bac Ha at yarışının resmi olarak yeniden başlatılması ve her yıl Haziran ayında düzenlenen yıllık bir etkinlik haline gelmesi ancak 2007 yılında gerçekleşti.
19. yılını kutlayan geleneksel Bac Ha at yarışı, jokeylerden köylülere ve özellikle de uzaktan gelen ziyaretçilere kadar herkesin ilgisini ve heyecanını koruyor... Biniciler, eyer, üzengi veya modern kask olmadan at sırtında, sadece atlarına duydukları mutlak inançla piste doğru koşuyorlar. Kırmızı toprak pistte, atların toynakları toz bulutları kaldırıyor ve seyircilerin tezahüratları yankılanıyor. Vang Van Cuong, yarışa ilk kez katıldığı anın hissini hala hatırlıyor.
"Ata bindiğim anda başka hiçbir şey düşünmüyorum. Sadece ben ve atım varız. Ona güveniyorum ve o da bana güveniyor!" diye paylaştı Bay Cuong.
Orada tereddüte yer yok. Her eğilme, her nazik dokunuş hassas olmalı. Bac Ha at yarışı sadece bir yarışmadan daha fazlası. Dağlıların hünerlerini sergilediği, insan-at ilişkisinin zirveye ulaştığı yer burası. Bir zamanlar sessizce tarlalarda çalışan ve yük taşıyan atlar, şimdi yarışın merkezinde yer alarak, genel olarak tüm Kuzeybatı bölgesinin ve özellikle Bac Ha - Lao Cai'nin gururunu taşıyor. At yarışı artık toplumsal yaşamın sınırlarını aşarak "beyaz plato"nun kültürel ve turizm sembolü haline geldi. Ziyaretçiler sadece bir yarış izlemek için değil, bu toprakların özgür ve kısıtlamasız ruhunu deneyimlemek için geliyorlar.
Yarış pisti sessizleştiğinde, festival sezonu sona erdiğinde, atlar günlük hayatlarına geri dönerler – sade ama sevimli. Nung ve Phu La halklarının düğünlerinde, çiçeklerle süslenmiş bir atın, gelini yavaşça kocasının evine taşıması imgesi hala mevcuttur. Atların toynak sesleri, flüt ve kahkaha sesleriyle karışarak hem kırsal hem de kutsal bir sahne yaratır. Bugün, Bac Ha atları turizmle birlikte yeni bir hayata adım attı. Hoang A Tuong Konağı yakınlarında, turistler kasaba çevresinde atlara binerek, uçsuz bucaksız dağlar ve tepeler arasında yavaş bir yaşam temposunu hissedebilirler. Gençler atlara güdüp bakım yaparak, eski zanaatı korurken aileleri için yeni geçim kaynakları yaratıyorlar. Atlar yerlerini kaybetmediler; sadece insanlara eşlik etme biçimlerini değiştirdiler.
Mısır tarlalarından yarış pistlerine, düğünlerden turistik gezintilere kadar atlar, Bac Ha'nın ruhunun ayrılmaz bir parçası olmaya devam ediyor. "Beyaz plato"nun ortasında, baharın gelişiyle birlikte, at toynaklarının sesi tanıdık yollarda yankılanıyor. İster yarış pistinde, ister mısır tarlalarında, ister gelinin evine giden küçük patikalarda olsun, atlılar sessizce dağların ve ormanların ritmini koruyarak, Bac Ha'nın ruhunu yıllar boyunca muhafaza ediyorlar.
Sunan: Bich Hue
Kaynak: https://baolaocai.vn/ky-si-tren-lung-ngua-post893709.html
Yorum (0)