Yere saçılmış halde

İlk olarak 2018'de yayımlanan Scattered Across the Earth, birçok şeyin ortadan kaybolduğu bir dünyayı gözler önüne seriyor.

Yere saçılmış halde (Çeviren: Nguyen Thi Ai Tien, Kadın Yayınevi, 2026) - Fotoğraf: Vietnam Yayınevi

Tüm sınırlar (hatta "ulus" gibi görünüşte sağlam ve değişmez olanlar bile) bulanık ve belirsiz hale geliyor.

Orada, vatandaşlık ve kimlik kartları neredeyse yok oluyor veya izlenemez hale geliyor. Sanki korkunç bir felaket dünyayı kasıp kavurmuş, her şeyi alt üst etmiş, birbirine karıştırmış ve her yöne saçmış gibi.

Ortak zemin yok.

Kıyamet sonrası bir dünyada , insanlar evlerini kaybetmiş, geriye sadece belirsiz, gerçek dışı bir vatanın anıları kalmıştır. Bu dünyada, dil, onlara nereye ait olduklarını hatırlatan tek şey haline gelir.

Tawada daha önce de benzer bir temayı, büyük bir tufandan sonra geçen ve köpeklerin, kedilerin, sincapların ve ayıların sohbet ettiği *Babil Kulesi: Hayvanlar* adlı oyununda ele almıştı. Sincaplardan biri şöyle der: "21. yüzyıldan itibaren tüm insanlar köle olacak" (Ai Tien tarafından çevrilmiştir).

*Dünyaya Dağılmış* adlı eserde insanlar bir tür kölelik içinde, hayatın çarklarına yakalanmış, yaşadıkları her şeye rağmen işlemeye devam eden bir makinenin içinde yaşıyor gibi görünüyorlar.

Dil, insanları birbirine bağlamakla kalmaz, aynı zamanda bireysel kimliği şekillendirir, kültürü ve hafızayı yeniden inşa eder. Dil, insan ruhu üzerinde ağır bir yük oluşturan, insanları bir topluluğa bağlayan güçlü bir kuvvettir. Ancak bu topluluk, garip ve parçalanmış bir yapıdır.

"Dünyaya Dağılmış" adlı eserde, kişisel özgürlük arayışındaki bir karakter kendine özgü bir dil yaratır. Dilin konuşmayla bağlantılı olması gerektiği fikrini reddeden bir diğer karakter ise sessizliğin dilini seçer ve yine de mesajını iletmeyi başarır.

Kendimi kaybettim

İki dilde beste yapmak, Tawada'nın çeşitli bir kültürün parçası olarak konuşmasına ve küreselleşmiş anlatıyı giderek daha fazla benimsemesine olanak tanıyor.

Tawada'nın keşfetmek ve oynamak istediği nesne dildir. *Lamba Habercisi*'nde, kelimelerin eşsesli veya neredeyse eşsesli olmalarına dayalı kelime oyunları söz konusudur. *Dünyaya Dağılmış*'ta ise dil, zamanın iniş çıkışlarından sonra bir insanın tutunabileceği neredeyse tek miras haline gelir.

Tawada okuyucuyu önceden belirlenmiş bir dünyaya atıyor. İnsanlar orada olan biteni hiç düşünmeden yaşıyorlar. Biz de insanlığı bu normal hayattan çıkaran "felaketin" ne olduğunu bilmiyoruz.

Yıllardır dünya vatandaşlarının dilinde olan küreselleşme sloganı, bu romanda kıyamet sonrası bir dünyadan başka bir şey olarak tasvir edilmiyor.

İnsanlığın bile fark etmediği bir felaket. Geri dönüşü olmayan bir normallik kaybı. Yavaş yavaş gelişen, sınırları ve özellikleri kademeli olarak aşındıran bir felaket. Bir noktada, insanlık küreselleşmiş değişim dokusunda yalnızca bir sembol olarak var olacak.

Tawada'nın dehası, önemli ve karmaşık bir konuyu kayıtsız bir üslupla sunmasında yatıyor. Bu apaçık kaotik dünya, kahkahalarla dolu bir evdeki kavisli bir ayna gibi, içinde yaşadığımız dünyayı yansıtıyor.

Tawada, paradoksal durumları ustaca kullanarak, içlerinde gözlerini yaşartan trajikomik olaylar buldu.

Umut Lambası'nda, dünya ilk bakışta ölüyor gibi görünse de, ilerlemeye devam ediyor ve her şeyden önemlisi umut etmeye devam ediyor. Çünkü hâlâ o "anonim" çocuklar var, talihsiz ama kendine güvenen, içlerinde tüm dünyayı, içlerinde hayatın kırılgan tohumunu taşıyan çocuklar.

"Dünyaya Dağılmış" adlı eserde insanlık kimlik ve amaç krizi içindedir, ancak bu bireyler dilin olanaklarını keşfetmeye devam ederler; bu da varoluşun kendisinin olanaklarını keşfetmek anlamına gelir. İnsanlığın parçalarını yeniden keşfetme yolculuklarına devam ederler.

"Yeryüzüne Dağılmış" romanı, Babil Kulesi alegorisindeki efsanevi ağacın gölgesinde doğdu. Bu bir yaratılış öyküsü, daha doğrusu dünyanın yeniden yaratılması öyküsüdür. Kıyamet gerçekleşti, insanlık yok olmadı, hatta bir kıyamet içinde yaşadıklarının farkında bile değiller.

Bu, küreselleşmiş bir dünyada, insanların kaybolduğu ve yeryüzüne dağıldığı bir dünyada, insanlığın insanlığı arayışının öyküsüdür.

Tawada Yoko

Yoko Tawada Japonya'da doğdu ve şu anda Almanya'da yaşıyor. Hem Almanca hem de Japonca yazıyor ve Doğu ile Batı kültürleri arasında gidip geliyor. Eserlerinde okuyucular kolayca bir seyahat tutkusu hissedebilirler. *Dünyanın Her Yerine Dağılmış* adlı romanı bu duyguyu daha da vurguluyor.

Yoko Tawada, Vietnamlı okurlar tarafından ilk olarak *Çıplak Gözler* adlı romanıyla tanındı. Son yıllarda, *Fener Habercisi*, *Köpek Çocuk* ve *Kanatlarını Açan Beyaz Turna* gibi birçok eseri Vietnam'a çevrilerek tanıtıldı. Her bir eseri aracılığıyla, Vietnamlı okurlar, Japonya'nın ve dünyanın en seçkin çağdaş yazarlarından birinin edebi kariyerine dair yavaş yavaş bilgi ediniyorlar.

Konuya geri dön

HUYNH TRONG KHANG

Kaynak: https://tuoitre.vn/rai-rac-khap-noi-tren-mat-dat-2026050410364793.htm