Trụ sạc và tủ đổi pin: Bộ mặt của thương hiệu xe điện

Đối với xe sử dụng nhiên liệu, trải nghiệm người dùng và hình ảnh thương hiệu gắn liền với những cây xăng hơn 100 năm qua, nhưng điều này sẽ thay đổi hoàn toàn khi xe điện trở thành phương tiện "quốc dân".

Tủ đổi pin của Honda tại Hà Nội. Ảnh: Hoàng Linh

Đối với nhiều thế hệ tài xế, hình ảnh mái che đặc trưng của một trạm xăng, cửa hàng tiện lợi bên cạnh hay khu vực nghỉ chân trên các tuyến cao tốc đã trở thành một phần của trải nghiệm sở hữu xe động cơ đốt trong truyền thống.

Bước sang thời đại xe điện, trụ sạc và tủ đổi pin đang dần đảm nhận vai trò tương tự. Nếu cây xăng là biểu tượng của kỷ nguyên động cơ đốt trong kéo dài hơn 100 năm, thì các trạm sạc và tủ đổi pin sẽ trở thành biểu tượng hạ tầng của giao thông điện hóa trong nhiều thập niên tới.

Bởi lẽ, nếu chiếc xe là sản phẩm mà khách hàng bỏ tiền mua, thì trụ sạc và tủ đổi pin lại là những điểm chạm mà họ tương tác thường xuyên nhất trong quá trình sử dụng. Những công trình tưởng chừng mang tính kỹ thuật này đang dần trở thành “bộ mặt” của mỗi thương hiệu xe điện - vốn thường chủ động phát triển trạm sạc để mở rộng mạng lưới dịch vụ khách hàng.

Trải nghiệm sạc hoặc đổi pin luôn gắn chặt với hệ sinh thái của nhà sản xuất xe. Một khách hàng có thể sử dụng xe trong nhiều năm, và trong khoảng thời gian đó họ sẽ tiếp xúc với trụ sạc hoặc tủ đổi pin hàng trăm, thậm chí hàng nghìn lần. Mỗi lần kết nối đầu sạc, quét mã thanh toán, theo dõi trạng thái nạp điện hay đổi pin đều là một lần khách hàng đánh giá chất lượng dịch vụ của thương hiệu.

Vì thế, một hệ thống được thiết kế hiện đại, bố trí khoa học, dễ sử dụng và hoạt động ổn định sẽ tạo cảm giác chuyên nghiệp, đáng tin cậy. Ngược lại, những trạm sạc cũ kỹ, màn hình hỏng hóc, dây cáp xuống cấp hoặc khu vực đổi pin nhếch nhác có thể làm giảm đáng kể hình ảnh thương hiệu, bất kể chiếc xe có chất lượng tốt đến đâu.

Thành công của mạng lưới Supercharger của Tesla là ví dụ điển hình về vai trò của hạ tầng hỗ trợ. Trong nhiều năm, lợi thế của xe điện Tesla không chỉ nằm ở chiếc xe mà còn ở trải nghiệm sạc. Các trạm Supercharger được thiết kế đồng bộ trên toàn cầu với màu sắc, kiến trúc và giao diện nhận diện thống nhất. Đối với nhiều khách hàng, hình ảnh những hàng trụ sạc Tesla xuất hiện tại các trung tâm thương mại hay dọc cao tốc đã trở thành một phần nhận diện thương hiệu mạnh không kém biểu tượng trên nắp capo.

Tại Trung Quốc, NIO rất chú trọng xây dựng hình ảnh thông qua các trạm đổi pin. Các “Power Swap Station” được thiết kế như những khối kiến trúc công nghệ cao với quy trình đổi pin tự động chỉ mất vài phút. Nhiều khách hàng nhớ đến NIO trước tiên nhờ mạng lưới đổi pin chứ không phải một mẫu xe cụ thể. Trong khi đó, BYD hay XPENG cũng đầu tư mạnh cho hệ thống sạc siêu nhanh, coi đây là một phần quan trọng trong cuộc cạnh tranh trải nghiệm người dùng.

Tủ đổi pin và pin của VGX - Yadea. Ảnh: Hoàng Linh

Tại nhiều quốc gia phát triển, nhà cung cấp hạ tầng cũng đang đầu tư mạnh vào thiết kế của trụ sạc. Trụ sạc không còn đơn thuần là một cột điện với vài dây cáp. Chúng phải được xem như một phần của không gian đô thị, có ngôn ngữ thiết kế riêng, nhận diện thương hiệu rõ ràng và được tích hợp nhiều công nghệ thông minh.

Trong bối cảnh xe điện ngày càng phổ biến, những công trình này sẽ xuất hiện dày đặc tại trung tâm thương mại, bãi đỗ xe, khu dân cư, chung cư hay ven các tuyến giao thông trọng điểm. Chúng trở thành một phần của cảnh quan đô thị và vô hình trung đại diện cho hình ảnh của thương hiệu, và nếu không được tính toán kĩ có thể trở thành những cái gai nhiều bất cập trong đô thị hiện đại.

Dĩ nhiên, việc duy trì hình ảnh đồng bộ cho hàng nghìn điểm sạc hoặc đổi pin không phải nhiệm vụ đơn giản. Thách thức đầu tiên là chi phí đầu tư và bảo trì. Một trạm sạc đẹp và hiện đại khi mới lắp đặt có thể nhanh chóng xuống cấp nếu không được vệ sinh, kiểm tra và bảo dưỡng định kỳ. Khí hậu nóng ẩm, mưa nhiều và bụi bẩn tại Việt Nam càng khiến các thiết bị ngoài trời chịu áp lực lớn hơn.

Thách thức thứ hai là tính đồng bộ. Trong giai đoạn mở rộng nhanh, nhiều doanh nghiệp ưu tiên phủ điểm hơn là chuẩn hóa chất lượng. Điều này dẫn đến tình trạng cùng một thương hiệu nhưng mỗi khu vực lại có tiêu chuẩn lắp đặt, thiết kế và chất lượng vận hành khác nhau.

Thách thức thứ ba là áp lực về công nghệ. Công suất sạc liên tục tăng, tiêu chuẩn kết nối thay đổi, yêu cầu về thanh toán điện tử và quản lý dữ liệu ngày càng phức tạp. Nếu không nâng cấp thường xuyên, các trạm sạc có thể nhanh chóng trở nên lạc hậu.

Đối với mô hình đổi pin, bài toán còn khó hơn khi doanh nghiệp phải đồng thời quản lý thiết bị, kho pin, hệ thống phần mềm và quy trình vận hành. Chỉ cần một mắt xích gặp trục trặc cũng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm người dùng.

Tuy nhiên, việc duy trì trạm sạc, trụ sạc sạch đẹp là bắt buộc. Có thể nhìn vào ngành bán lẻ hoặc hàng không để thấy vai trò của các điểm chạm thương hiệu. Một cửa hàng tiện lợi sạch sẽ, đồng bộ ở mọi địa điểm giúp khách hàng dễ dàng nhận diện và tin tưởng thương hiệu. Tương tự, các hãng hàng không luôn đầu tư mạnh vào phòng chờ, quầy thủ tục và dịch vụ mặt đất bởi đây là những nơi hành khách tiếp xúc nhiều hơn cả chiếc máy bay.

Tủ đổi pin, pin và xe đổi pin mới của VinFast. Ảnh: VinFast

Để biến hạ tầng năng lượng thành lợi thế cạnh tranh thay vì gánh nặng, các doanh nghiệp cần coi đây là một phần của chiến lược phát triển, dành nguồn lực tương xứng cho công tác vận hành và bảo trì. Một trạm sạc hoạt động ổn định trong nhiều năm có giá trị xây dựng thương hiệu vô cùng to lớn.

Về phía cơ quan quản lý, có thể nghiên cứu ban hành các tiêu chuẩn chung về vệ sinh, an toàn, khả năng tiếp cận và chất lượng dịch vụ đối với hạ tầng sạc điện, từ đó góp phần nâng cao chất lượng toàn thị trường.

Nhìn chung, trong giai đoạn đầu của cuộc cách mạng xe điện, các hãng cạnh tranh chủ yếu bằng công nghệ pin, quãng đường di chuyển và giá bán. Nhưng khi thị trường trưởng thành hơn, trụ sạc hay tủ đổi pin sẽ trở thành những đại sứ thương hiệu hiện diện giữa đời sống thường nhật.

Nguồn: https://hanoimoi.vn/tru-sac-va-tu-doi-pin-bo-mat-cua-thuong-hieu-xe-dien-976408.html