Trực tiếp: Phi hành đoàn Artemis II trở về Trái Đất

Tàu Orion chở phi hành đoàn sứ mệnh Artemis II chuẩn bị tái nhập khí quyển và hạ cánh xuống Thái Bình Dương, khép lại hành trình 10 ngày bay quanh Mặt Trăng.

• Artemis trải qua nhiều trở ngại và bị chậm tiến độ. Nhiệm vụ không người lái Artemis I diễn ra hồi tháng 11/2022, sau hàng loạt đợt hoãn và hủy phóng. Tháng 2 năm nay, NASA cũng phải lùi lịch phóng Artemis II sau khi gặp vấn đề trong cuộc tổng duyệt nạp nhiên liệu.

  

  Trái Đất nhìn qua một trong những cửa số chính của tàu Orion trong sứ mệnh Artemis II. (Ảnh: NASA)

  Nếu không có vấn đề lớn nào khác phát sinh trong Artemis II, NASA sẽ thử nghiệm các công nghệ thương mại phức tạp trên quỹ đạo Trái Đất tầm thấp trong nhiệm vụ Artemis III năm 2027, bao gồm kết nối tàu Orion với tàu đổ bộ SpaceX hoặc Blue Origin.

  Sứ mệnh này tập trung kiểm tra hệ thống sự sống, động cơ và bộ đồ du hành mới (Axiom EMU) trước khi thực hiện các chuyến đổ bộ Mặt Trăng có người lái. NASA đặt mục tiêu thực hiện chuyến đổ bộ Mặt Trăng đầu tiên vào năm 2028 với nhiệm vụ Artemis IV.

  Đến thập niên 2030, NASA kỳ vọng bắt đầu phát triển các khu định cư, robot tự hành và trạm đổ bộ chở hàng, hướng đến thiết lập sự hiện diện bền vững trên bề mặt Mặt Trăng.

• Tàu Orion chở theo bốn phi hành gia sứ mệnh Artemis II được phóng lên không gian bằng hệ thống tên lửa SLS lúc 5h35 ngày 2/4 (giờ Hà Nội). Sau khi vào quỹ đạo Trái Đất, tàu thực hiện cú đốt động cơ quan trọng để thoát ly và hướng tới Mặt Trăng.

  

  Tên lửa SLS đưa tàu Orion chở phi hành đoàn Artemis II cất cánh tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy, Mỹ, ngày 1/4. (Ảnh: Getty Images)

  Khoảng hai ngày sau khi phóng, Orion đạt cột mốc “nửa đường”, ở khoảng cách hơn 219.000 km so với Trái Đất. Đến ngày thứ năm, tàu tiến vào vùng ảnh hưởng lực hấp dẫn của Mặt Trăng, chính thức bước vào không gian quanh vệ tinh này.

  Ngày thứ sáu của sứ mệnh, phi hành đoàn thực hiện chuyến bay vòng qua vùng tối của Mặt Trăng kéo dài khoảng 7 giờ, nhiệm vụ quan trọng nhất. Trong hành trình này, tàu Orion tạm mất liên lạc với Trái Đất khoảng 40 phút vì Mặt Trăng chặn tín hiệu.

  Cũng trong khoảng thời gian đó, Artemis II thiết lập kỷ lục mới khi trở thành chuyến bay có người lái xa Trái Đất nhất lịch sử, đạt khoảng cách tối đa khoảng 406.773 km, vượt cột mốc của Apollo 13 năm 1970 (khoảng 400.171 km). Tàu đồng thời tiếp cận Mặt Trăng ở khoảng cách gần nhất khoảng 6.500 km.

  Video hiện tượng nhật thực khi tàu Orion bay phía sau Mặt Trăng. (Nguồn: NASA)

  Trong chuyến bay ngang kéo dài 7 giờ, phi hành đoàn thực hiện nhiều quan sát khoa học, chụp ảnh bề mặt, nghiên cứu các cấu trúc địa chất và chứng kiến hiện tượng nhật thực từ không gian.

  Sau khi hoàn tất chuyến bay vòng, tàu Orion tận dụng lực hấp dẫn của Mặt Trăng để quay trở lại Trái Đất theo quỹ đạo “tự do quay về”.

  

  Tàu Orion chở phi hành đoàn Artemis II hướng về Trái Đất. (Ảnh chụp màn hình)

  Trong ngày thứ 9 của nhiệm vụ, cũng là ngày trọn vẹn cuối cùng của phi hành đoàn ở ngoài không gian. NASA cho biết các phi hành gia Artemis II đã cán mốc 'nửa đường' giữa Mặt trăng và Trái Đất.

  Tàu Orion sẽ đáp xuống Thái Bình Dương vào khoảng 20h07 ngày 10/4 (7h07 ngày 11/4 giờ Hà Nội) ngoài khơi San Diego, Mỹ.

• Dù phải đối mặt nhiều rủi ro trong hành trình lên Mặt Trăng, các chuyên gia nhận định giai đoạn nguy hiểm nhất của Artemis II nằm ở chặng cuối: tái nhập khí quyển Trái Đất.

  Khi trở về, tàu Orion lao vào khí quyển với vận tốc lên tới khoảng 40.000 km/h, tức hơn 30 lần tốc độ âm thanh, tạo ra nhiệt độ bên ngoài có thể vượt 2.700 độ C. Điều này đặt áp lực cực lớn lên tấm chắn nhiệt - bộ phận bảo vệ sống còn của tàu.

  

  Tàu vũ trụ Orion của NASA hạ cánh xuống Thái Bình Dương vào tháng 12/2022 sau sứ mệnh Artemis I không người lái lên Mặt Trăng. (Ảnh: Getty Images)

  Vấn đề trở nên đáng chú ý sau Artemis I năm 2022, khi tấm chắn nhiệt xuất hiện các vết rỗ và nứt bất thường. Dù tàu vẫn hạ cánh an toàn, những dấu hiệu này làm dấy lên lo ngại về độ bền của vật liệu Avcoat trong điều kiện khắc nghiệt.

  Trong Artemis II, NASA vẫn sử dụng thiết kế tấm chắn nhiệt tương tự, nhưng đã điều chỉnh quỹ đạo tái nhập. Thay vì bay theo kiểu “nhảy vọt” như Artemis I, tàu sẽ đi theo quỹ đạo cao hơn nhằm giảm tải nhiệt và hạn chế nguy cơ hư hại.

  NASA cho biết đã dành hơn một năm để phân tích và thử nghiệm, khẳng định hệ thống đủ an toàn để đưa phi hành đoàn trở về. Tuy nhiên, một số chuyên gia vẫn thận trọng, cho rằng rủi ro chưa thể loại bỏ hoàn toàn.

  Theo kế hoạch, tàu Orion sẽ hạ cánh xuống biển ngoài khơi San Diego. Đây không chỉ là điểm kết thúc hành trình, mà còn là phép thử quan trọng quyết định thành công của toàn bộ sứ mệnh.

Nhóm PV

Nguồn: https://vtcnews.vn/truc-tiep-phi-hanh-doan-artemis-ii-tro-ve-trai-dat-ar1012335.html