Việc phát triển các trung tâm logistics hiện đại, gắn với chuyển đổi số và chuyển đổi xanh, được kỳ vọng sẽ mở ra không gian tăng trưởng mới cho sản xuất, xuất khẩu, đồng thời giúp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Hình thành ít nhất 5 trung tâm logistics hiện đại
Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2050 không chỉ đặt mục tiêu đưa Việt Nam trở thành trung tâm logistics của khu vực ASEAN, mà còn tạo nền tảng để thúc đẩy sản xuất, xuất nhập khẩu và kết nối kinh tế một cách hiệu quả hơn. Đây được xem là bước ngoặt quan trọng, mở ra giai đoạn phát triển mới cho ngành logistics.
Chia sẻ tại tọa đàm “Xây dựng trung tâm logistics hiện đại: Tạo lực đẩy cho sản xuất và xuất nhập khẩu” do Báo Công Thương tổ chức ngày 6-5, TS. Bùi Bá Nghiêm, chuyên viên cao cấp Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), cho rằng điểm cốt lõi của chiến lược là thay đổi cách tiếp cận, logistics không còn là ngành dịch vụ hỗ trợ mà đã trở thành một trong những trụ cột cấu thành năng lực cạnh tranh quốc gia.
Theo đó, các mục tiêu phát triển được lượng hóa rõ ràng với tốc độ tăng trưởng ngành đạt 12–15%/năm trong giai đoạn 2025–2035; chi phí logistics giảm xuống còn 12–15% GDP; tỷ lệ thuê ngoài dịch vụ logistics đạt 70–80%; và tối thiểu 80% doanh nghiệp trong ngành ứng dụng chuyển đổi số. Đáng chú ý, việc hình thành ít nhất 5 trung tâm logistics hiện đại tầm cỡ quốc tế được xem là điểm nhấn chiến lược, góp phần tổ chức lại chuỗi cung ứng theo hướng hiệu quả và bền vững hơn.
Ảnh: Việt Hằng
Những mục tiêu này được đặt ra trong bối cảnh Việt Nam sở hữu nhiều lợi thế để phát triển logistics. Với vị trí địa kinh tế nằm trên các tuyến hàng hải, hàng không quốc tế và các hành lang kinh tế khu vực, cùng quy mô xuất nhập khẩu đạt trên 930 tỷ USD vào năm 2025, logistics đang trở thành “điểm tựa” để Việt Nam chuyển từ vai trò trung chuyển sang chủ động tổ chức chuỗi cung ứng.
“Việt Nam hoàn toàn có cơ hội trở thành mắt xích quan trọng trong mạng lưới logistics toàn cầu nếu triển khai đồng bộ từ thể chế, hạ tầng đến cải cách thủ tục hành chính”, TS. Bùi Bá Nghiêm nhận định.
Ở góc độ doanh nghiệp, ông Trần Ngọc Khánh, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần OPL logistics cho rằng, việc Chính phủ ưu tiên phát triển các trung tâm logistics gắn với cảng biển, cảng cạn và đường sắt liên vận giúp doanh nghiệp trong nước có cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, thay vì chỉ cung cấp các dịch vụ đơn lẻ như trước đây.
Đòn bẩy cho tăng trưởng bền vững
Một trong những định hướng quan trọng được các chuyên gia và doanh nghiệp thống nhất tại tọa đàm là phát triển hệ thống trung tâm logistics theo hướng xanh, thông minh và liên thông. Theo ông Bùi Nguyễn Anh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), mô hình này sẽ giúp giảm đáng kể chi phí logistics, qua đó kéo giảm chi phí sản xuất, lưu thông và xuất khẩu, tạo lợi thế cạnh tranh bền vững cho hàng hóa Việt Nam.
tọa đàm. Ảnh: L.A
Trong bối cảnh nền kinh tế hướng tới tăng trưởng nhanh và bền vững, việc tối ưu hóa chuỗi cung ứng trở thành yêu cầu cấp thiết. Các trung tâm logistics hiện đại không chỉ là nơi lưu trữ hay trung chuyển hàng hóa, mà còn đóng vai trò như “bộ não vận hành”, tích hợp công nghệ số, dữ liệu lớn và tự động hóa để nâng cao hiệu quả toàn chuỗi.
Đặc biệt, xu hướng logistics xanh đang trở thành tiêu chuẩn bắt buộc trên thị trường quốc tế. Theo bà Nguyễn Lê Hằng, Giám đốc Đối ngoại SLP Việt Nam, các đối tác toàn cầu ngày càng quan tâm đến các yếu tố như sử dụng năng lượng tái tạo, quản lý phát thải và minh bạch dữ liệu môi trường. Doanh nghiệp đáp ứng được các tiêu chí này không chỉ nâng cao năng lực cạnh tranh mà còn có cơ hội tiếp cận các thị trường lớn và thu hút dòng vốn đầu tư chất lượng cao.
Theo bà Hằng, logistics xanh mở ra bốn cơ hội chiến lược cho doanh nghiệp gồm: Tăng khả năng tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu; nâng cao giá trị dịch vụ; mở rộng sang các lĩnh vực tăng trưởng nhanh như thương mại điện tử, logistics lạnh và cải thiện khả năng tiếp cận nguồn vốn.
Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi sang mô hình logistics xanh và thông minh cũng đặt ra nhiều thách thức. Ông Trần Ngọc Khánh cho biết, điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là hạ tầng kết nối chưa đồng bộ, đặc biệt tại các khu vực cảng cạn và đường sắt liên vận. Điều này làm gia tăng chi phí và thời gian vận chuyển, ảnh hưởng đến hiệu quả chung của chuỗi cung ứng.
Bên cạnh đó, chi phí đầu tư cho công nghệ xanh còn cao, trong khi các cơ chế hỗ trợ về tín dụng, thuế và phí chưa thực sự đủ mạnh để khuyến khích doanh nghiệp chuyển đổi. Ngoài ra, việc thiếu đồng bộ trong hạ tầng số và dữ liệu cũng là rào cản lớn. Theo ông Khánh, để các trung tâm logistics vận hành hiệu quả như “cửa khẩu số”, cần xây dựng tiêu chuẩn dữ liệu chung và nền tảng kết nối thống nhất giữa các cơ quan quản lý và doanh nghiệp.
Từ thực tế này, các chuyên gia cho rằng cần sớm hoàn thiện quy hoạch hệ thống trung tâm logistics với tiêu chí rõ ràng, minh bạch, tạo điều kiện cho doanh nghiệp trong nước tham gia đầu tư và cạnh tranh bình đẳng.
“Chuyển đổi xanh không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc. Nếu không đầu tư kịp thời, doanh nghiệp sẽ khó đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng cao của thị trường quốc tế”, ông Trần Ngọc Khánh nhấn mạnh.
Trong bối cảnh hơn 97% doanh nghiệp logistics Việt Nam là doanh nghiệp nhỏ và vừa, TS. Bùi Bá Nghiêm cho rằng cần tập trung hỗ trợ chuyển đổi số thực chất, thông qua việc ứng dụng các công nghệ như trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), blockchain, dữ liệu lớn… Đồng thời, thúc đẩy chuyển đổi xanh với các giải pháp vận tải tiết kiệm năng lượng, phát triển kho bãi xanh và đo lường phát thải.
Về dài hạn, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế cho logistics số và logistics xanh, đồng thời phát triển hạ tầng dữ liệu quốc gia và các nền tảng kết nối nhằm hỗ trợ doanh nghiệp giảm chi phí, nâng cao hiệu quả hoạt động.
Có thể thấy, khi các trung tâm logistics được phát triển đồng bộ, hiện đại và bền vững, không chỉ chi phí logistics được cắt giảm mà toàn bộ chuỗi sản xuất - phân phối - xuất khẩu cũng được tối ưu hóa. Đây chính là lực đẩy quan trọng giúp kinh tế Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thị trường và tiến sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu trong giai đoạn tới.
Nguồn: https://hanoimoi.vn/trung-tam-logistics-luc-day-cho-san-xuat-va-xuat-khau-748594.html







Bình luận (0)