Vùng đất mặn làm nên hạt gạo ngọt

CÀ MAU Giữa vùng đất mặn Cà Mau, mô hình lúa - tôm sinh thái đang tạo nên những hạt gạo ST25 sạch, thơm và giàu giá trị.

Giữa những vuông tôm mênh mông ở vùng đất "cuối trời Nam", nơi nước mặn và nước ngọt luân phiên theo mùa, những hạt gạo ST25 đang âm thầm kể câu chuyện riêng của mình. Đó không chỉ là câu chuyện về một loại gạo ngon mà còn là hành trình gìn giữ hệ sinh thái, thay đổi tư duy sản xuất và xây dựng niềm tin với người tiêu dùng.

Hạt gạo được nuôi lớn trên đất mặn

Những bao gạo màu xanh mang thương hiệu “HTX Phú Long - Sinh thái lúa tôm ST25” hôm nay không đơn thuần là một sản phẩm nông nghiệp. Phía sau đó là mồ hôi của người dân vùng đất mặn Cà Mau, là cách làm nông thuận thiên và khát vọng đưa hạt gạo sạch đi xa hơn.

Những bao gạo màu xanh mang thương hiệu “HTX Phú Long - Sinh thái lúa tôm ST25” là mồ hôi của người dân vùng đất mặn Cà Mau. Ảnh: Trọng Linh.

 

Ở xã Vĩnh Phước, tỉnh Cà Mau, nhiều năm nay người dân đã quen với mô hình một vụ lúa - một vụ tôm. Mùa mưa xuống giống lúa, mùa nắng đưa nước mặn vào nuôi tôm. Hai đối tượng sản xuất tưởng chừng đối lập ấy lại hỗ trợ nhau, tạo nên hệ sinh thái đặc biệt ít nơi có được.

Con tôm giúp cải tạo đồng ruộng, tạo nguồn hữu cơ tự nhiên cho đất. Ngược lại, cây lúa góp phần làm sạch môi trường nước trước khi bước vào vụ nuôi tôm mới. Chính vì vậy, nông dân ở đây hạn chế thấp nhất thuốc bảo vệ thực vật và phân hóa học.

Trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến thực phẩm sạch, mô hình lúa - tôm sinh thái trở thành hướng đi bền vững. Những cánh đồng không chạy theo năng suất bằng mọi giá mà chú trọng vào chất lượng hạt gạo và sức khỏe của đất.

HTX Phú Long là một trong những đơn vị theo đuổi hướng đi ấy. Trên bao bì sản phẩm, dòng chữ “Hạt ngọc dành cho sức khỏe mỗi ngày” hay “Niềm tin và chất lượng đồng hành cùng người tiêu dùng” được in nổi bật như lời cam kết của người làm ra hạt gạo.

Điều đáng chú ý, HTX chọn giống ST25 - loại gạo được đánh giá cao về chất lượng và hương vị. Ở vùng lúa - tôm Cà Mau, ST25 mang một câu chuyện khác. Hạt gạo được nuôi lớn trên nền đất có độ mặn tự nhiên, ít tác động hóa chất nên cơm dẻo, thơm nhẹ và giữ vị ngọt đặc trưng.

Nhiều nông dân cho biết, canh tác theo hướng sinh thái tuy cực hơn, năng suất không quá cao nhưng đổi lại đất khỏe hơn, môi trường bền hơn và sản phẩm được thị trường đón nhận.

Không còn xem nước mặn là "kẻ thù"

Nếu trước đây gạo vùng lúa - tôm chủ yếu bán dạng nguyên liệu, ít ai biết đến nơi sản xuất thì nay nhiều HTX đã bắt đầu chú trọng xây dựng thương hiệu riêng.

Bao bì của HTX Phú Long được thiết kế khá bắt mắt với hình ảnh nông dân trên đồng lúa, vuông tôm và gam màu xanh chủ đạo gợi cảm giác gần gũi với thiên nhiên. Trên sản phẩm còn có mã QR để truy xuất nguồn gốc - điều ngày càng quan trọng khi người tiêu dùng muốn biết mình đang ăn loại gạo nào, sản xuất ra sao.

Trên bao bì sản phẩm, dòng chữ “Hạt ngọc dành cho sức khỏe mỗi ngày” hay “Niềm tin và chất lượng đồng hành cùng người tiêu dùng” được in nổi bật như lời cam kết của người làm ra hạt gạo. Ảnh: Trọng Linh.

Không chỉ dừng ở việc bán gạo, HTX còn kể câu chuyện về vùng nguyên liệu lúa - tôm Vĩnh Phước. Đây chính là cách làm mới của nhiều đơn vị sản xuất hiện nay: bán cả giá trị sinh thái chứ không chỉ bán hạt gạo.

Trong bối cảnh ngành lúa gạo Việt Nam đang chuyển mạnh sang chất lượng cao, phát thải thấp và tăng trưởng xanh, những mô hình như vậy được xem là tín hiệu tích cực. Bởi lâu nay, câu chuyện lớn nhất của nông sản Việt không phải sản xuất được bao nhiêu mà là làm sao tạo được niềm tin bền vững với thị trường.

Thực tế, mô hình lúa - tôm của Cà Mau và nhiều tỉnh ven biển ĐBSCL đang được đánh giá là hướng sản xuất thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu. Khi xâm nhập mặn ngày càng gay gắt, việc “sống chung với mặn” bằng mô hình thuận thiên thay vì chống lại tự nhiên đang cho thấy hiệu quả rõ rệt.

Ở đó, nông dân không còn xem nước mặn là "kẻ thù" mà biến nó thành một phần của quy trình sản xuất. Con tôm và cây lúa cùng tồn tại, hỗ trợ nhau để tạo ra giá trị kép.

Tuy nhiên, để hạt gạo sinh thái đi xa hơn, câu chuyện thị trường vẫn là bài toán lớn. Các HTX cần thêm sự hỗ trợ về xây dựng thương hiệu, tiêu chuẩn chất lượng, truy xuất nguồn gốc và kết nối đầu ra ổn định.

Bởi thực tế, người tiêu dùng hiện nay sẵn sàng trả giá cao hơn cho sản phẩm sạch, nhưng họ cần sự minh bạch và ổn định về chất lượng. Một thương hiệu muốn tồn tại lâu dài không thể chỉ dựa vào vài mùa vụ ngon mà phải giữ được chữ tín qua từng bao gạo.

Nhìn những bao gạo ST25 từ vùng lúa - tôm Cà Mau hôm nay, có thể thấy nông nghiệp ĐBSCL đang dần thay đổi. Không còn chỉ là câu chuyện “làm nhiều” mà làm sạch hơn, xanh hơn và bền vững hơn.

Từ những vuông tôm ven biển, hạt gạo sinh thái đang mở ra hướng đi mới cho người nông dân vùng đất "cuối trời Nam" - nơi từng chịu nhiều tác động của biến đổi khí hậu nhưng cũng là nơi đang nỗ lực thích ứng mạnh mẽ. Trong mỗi bữa cơm của người Việt sau này, sẽ có thêm nhiều “hạt ngọc” được làm ra từ những cánh đồng biết thuận theo tự nhiên như thế.

Nguồn: https://nongnghiepmoitruong.vn/vung-dat-man-lam-nen-hat-gao-ngot-d812504.html