'Rào cản' chuyển đổi trồng rừng gỗ lớn
Hơn 30 năm gắn bó với nghề trồng keo, ông Nguyễn Văn Trung ở tổ dân phố Tà Lang (phường Hải Vân, TP Đà Nẵng) chứng kiến những cánh rừng từng mang lại sinh kế nay bộc lộ nhiều hệ lụy. Theo ông, việc trồng keo liên tục trong thời gian dài khiến nhiều diện tích đất bị thoái hóa, bạc màu. Đáng lo hơn, mỗi mùa mưa bão, những khu rừng sau khai thác trắng làm gia tăng nguy cơ lũ quét, sạt lở đất, ảnh hưởng đến môi trường và đời sống người dân.
Dù hiểu rõ lợi ích của rừng gỗ lớn, ông Trung cho rằng trở ngại lớn nhất vẫn là bài toán vốn. "Trồng rừng gỗ lớn phải mất hơn 10 năm mới được khai thác, trong khi người dân vẫn phải trang trải cuộc sống và trả lãi ngân hàng hằng tháng. Không phải ai cũng đủ điều kiện để theo đuổi", ông Trung chia sẻ.
Người dân rất cần trợ lực để chuyển từ trồng keo sang đầu tư trồng rừng gỗ lớn. Ảnh: L.A.
Theo ông Trung, khoảng thời gian dài chưa có nguồn thu khiến nhiều hộ vẫn phải tiếp tục gắn bó với cây keo, dù mong muốn chuyển sang mô hình trồng rừng bền vững hơn.
Cùng chung trăn trở, ông Nguyễn Phan Bốn ở thôn An Châu (xã Hòa Vang), hiện trồng khoảng 6 ha keo, cho rằng chu kỳ khai thác 5 năm giúp người dân sớm có thu nhập nhưng cũng tạo áp lực lên môi trường do phải khai thác trắng liên tục. Gia đình ông dự định chuyển 3 ha sang trồng rừng gỗ lớn.
"Rừng gỗ lớn không chỉ góp phần bảo vệ môi trường mà còn mở ra cơ hội tạo nguồn thu từ tín chỉ carbon trong tương lai. Tuy nhiên, việc phát triển cần được quy hoạch theo vùng, tránh tình trạng người dân trồng manh mún để thuận lợi cho quản lý và triển khai các chính sách hỗ trợ", ông Bốn đề xuất.
Chính quyền địa phương cũng nhìn nhận quá trình chuyển đổi sang rừng gỗ lớn sẽ khó thành công nếu chưa tháo gỡ được những băn khoăn của người dân.
Ông Nguyễn Văn Lanh, Phó Chủ tịch UBND xã Quế Phước, cho biết địa phương có tỷ lệ che phủ rừng hơn 72%, song tâm lý quen với chu kỳ khai thác 4 - 5 năm của cây keo vẫn còn phổ biến. Bên cạnh đó, điều kiện thời tiết khắc nghiệt của miền Trung với mưa bão, gió lớn khiến nhiều hộ e ngại đầu tư vào rừng gỗ lớn có chu kỳ trên 10 năm.
"Thu nhập bị gián đoạn trong thời gian dài là điều người dân còn băn khoăn. Địa phương sẽ tiếp tục tuyên truyền, xây dựng lộ trình phát triển rừng gỗ lớn theo hướng bền vững”, ông Lanh cho hay.
Đòn bẩy từ chính sách hỗ trợ
Nhận diện những khó khăn trong quá trình chuyển đổi từ rừng keo sang rừng gỗ lớn, HĐND TP. Đà Nẵng đã ban hành Nghị quyết số 03/2026/NQ-HĐND về chính sách hỗ trợ đầu tư phát triển lâm nghiệp, tạo thêm động lực để người dân mạnh dạn thay đổi phương thức sản xuất.
Phát triển rừng gỗ lớn được kỳ vọng nâng cao giá trị kinh tế, đồng thời giảm nguy cơ sạt lở và thoái hóa đất. Ảnh: L.A.
Nghị quyết áp dụng đối với cơ quan, tổ chức, hộ gia đình, cá nhân và cộng đồng dân cư tham gia bảo vệ, phát triển rừng trên địa bàn. Việc hỗ trợ được thực hiện theo nguyên tắc công khai, minh bạch, không chồng chéo, bảo đảm người dân được lựa chọn chính sách có lợi nhất.
Điểm nổi bật của nghị quyết là các chính sách ưu đãi dành cho phát triển rừng sản xuất gỗ lớn. Theo đó, thành phố hỗ trợ 100% phần chênh lệch giữa lãi suất vay thương mại và lãi suất tín dụng đầu tư của Nhà nước trên dư nợ thực tế, góp phần giảm áp lực tài chính trong suốt chu kỳ trồng rừng. Đối với diện tích trồng từ nguồn kinh phí trồng rừng thay thế, mức hỗ trợ lên đến 55 triệu đồng/ha/chu kỳ để chi trả chi phí cây giống, phân bón và nhân công.
Chính sách chỉ áp dụng đối với các loài cây gỗ lớn và cây đa mục đích, không bao gồm keo và bạch đàn. Người dân được hưởng toàn bộ sản phẩm khi khai thác đúng quy định và không phải hoàn trả kinh phí hỗ trợ nếu rừng bị thiệt hại do thiên tai hoặc dịch bệnh bất khả kháng.
Bên cạnh việc khuyến khích phát triển rừng gỗ lớn, thành phố cũng tiếp tục bố trí kinh phí bảo vệ rừng đặc dụng, rừng phòng hộ, rừng tự nhiên đang đóng cửa, hỗ trợ khoanh nuôi xúc tiến tái sinh tự nhiên và phát triển lâm sản ngoài gỗ theo quy định.
Theo đánh giá của ngành nông nghiệp TP. Đà Nẵng, Nghị quyết số 03/2026/NQ-HĐND không chỉ cụ thể hóa các chính sách của Trung ương mà còn bổ sung nhiều cơ chế hỗ trợ vượt trội, hướng tới khuyến khích hộ gia đình và cá nhân đầu tư vào lâm nghiệp. Việc phát triển rừng gỗ lớn, đặc biệt là các loài cây bản địa, không chỉ nâng cao giá trị kinh tế nhờ nguồn gỗ chất lượng cao và tiềm năng từ thị trường tín chỉ carbon, mà còn góp phần bảo vệ môi trường, hạn chế sạt lở và nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.
Đà Nẵng đặt mục tiêu phát triển rừng gỗ lớn gắn với chuỗi giá trị và chứng chỉ quản lý rừng bền vững. Ảnh: L.A.
Ông Trần Út, Phó Giám đốc Sở NN-MT TP. Đà Nẵng, cho biết thành phố xác định mục tiêu lâu dài là hình thành chuỗi giá trị rừng gỗ lớn gắn với chứng chỉ quản lý rừng bền vững FSC, qua đó nâng cao giá trị gỗ, mở rộng thị trường xuất khẩu và tăng thu nhập cho người trồng rừng.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, thời gian tới Chi cục Kiểm lâm sẽ tiếp tục nghiên cứu, phát triển nguồn giống cây lâm nghiệp phù hợp với điều kiện từng vùng, từng bước thay thế một phần diện tích keo bằng các loài cây bản địa và cây gỗ lớn có giá trị kinh tế cao. Đồng thời, ngành lâm nghiệp sẽ hướng dẫn người dân và doanh nghiệp tiếp cận các chính sách hỗ trợ, đẩy mạnh xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường tiêu thụ, hỗ trợ cấp chứng chỉ FSC và nghiên cứu triển khai bảo hiểm rừng trồng.
Song song đó, các doanh nghiệp và hợp tác xã được khuyến khích đầu tư sản xuất giống chất lượng cao, liên kết với người dân hình thành vùng nguyên liệu tập trung và chuỗi liên kết từ trồng, chăm sóc, khai thác đến chế biến, tiêu thụ sản phẩm. Đây được xem là nền tảng để phát triển ngành lâm nghiệp Đà Nẵng theo hướng hiện đại, bền vững và gia tăng giá trị cho gỗ rừng trồng.
Sau sáp nhập, Đà Nẵng có khoảng 745.027 ha đất có rừng và đất đã trồng cây rừng, trong đó rừng trồng khoảng 241.639 ha, gồm 188.099 ha đã thành rừng và 53.540 ha chưa đạt tiêu chí thành rừng. Hiện toàn thành phố có hơn 25.000 ha rừng được cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững FSC và VFCS/PEFC, với sự tham gia của nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã và nhóm hộ liên kết phát triển rừng gỗ lớn.
Nguồn: https://nongnghiepmoitruong.vn/da-nang-rot-von-de-ngan-don-rung-non-d818891.html
