Đưa địa giới hành chính mới vào bài học Lịch sử và Địa lí

ĐNO - Trong bối cảnh điều chỉnh địa giới hành chính, việc đưa nội dung này vào giảng dạy Lịch sử và Địa lí ở các trường tiểu học Đà Nẵng không chỉ cập nhật kiến thức mà còn gắn bài học với thực tiễn. Qua triển khai Thông tư 17/2025/TT-BGDĐT, học sinh hiểu đúng không gian hành chính nơi mình sống, hình thành nhận thức về quê hương, đất nước, từ đó bồi dưỡng tình yêu và ý thức công dân từ những năm đầu đời.

Cô Nguyễn Hoàng Mỹ Dung, giáo viên Trường Tiểu học Đỗ Trọng Hường trong tiết dạy chuyên đề.

Việc sắp xếp, điều chỉnh địa giới hành chính trong thời gian gần đây không chỉ là yêu cầu tất yếu của quá trình quản lý nhà nước hiện đại, mà còn đặt ra những đòi hỏi mới đối với giáo dục phổ thông, đặc biệt là môn Lịch sử và Địa lí ở bậc tiểu học.

Khi ranh giới hành chính thay đổi, bản đồ không chỉ được vẽ lại trên giấy, mà nhận thức của học sinh về quê hương, đất nước cũng cần được cập nhật kịp thời, chính xác và phù hợp với thực tiễn sống động đang diễn ra từng ngày.

Thông tư 17/2025/TT-BGDĐT, sửa đổi và bổ sung một số nội dung của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, đã kịp thời điều chỉnh các nội dung liên quan đến địa giới hành chính trong môn Lịch sử và Địa lí.

Đây không chỉ là sự thay đổi mang tính kỹ thuật chương trình, mà là một bước đi có ý nghĩa sâu sắc, thể hiện quan điểm giáo dục lấy thực tiễn đất nước làm điểm tựa, lấy sự phát triển bền vững của cộng đồng làm mục tiêu hướng đến.

Ở bậc tiểu học, môn Lịch sử và Địa lí giữ vai trò nền tảng trong việc hình thành cho học sinh những hiểu biết ban đầu về không gian sinh tồn, về mối quan hệ giữa con người với tự nhiên, xã hội và quê hương.

Khi địa giới hành chính được sắp xếp, tên gọi đơn vị hành chính thay đổi, phạm vi quản lý được điều chỉnh, nếu nội dung dạy học không được cập nhật kịp thời, học sinh sẽ dễ rơi vào trạng thái “học một đằng - sống một nẻo”, kiến thức trong sách vở xa rời thực tế đời sống.

Theo cô Nguyễn Thị Kim Lâm, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Đỗ Trọng Hường (phường Hội An Đông) cho rằng: “Việc đưa Thông tư 17 của Bộ Giáo dục và Đào tạo vào dạy học là rất kịp thời và hợp lý, đặc biệt trong giai đoạn hiện nay. Điều này đòi hỏi giáo viên phải tăng cường nghiên cứu, cập nhật thường xuyên các thông tin chính thống, qua đó giáo dục học sinh nhận biết đúng vùng, địa giới hành chính và quê hương nơi các em đang sinh sống”.

Thực tế cho thấy, việc điều chỉnh địa giới hành chính không làm mất đi bản sắc địa phương, mà ngược lại, tạo điều kiện để các địa phương phát huy thế mạnh, mở rộng không gian phát triển, gắn kết nguồn lực và nâng cao hiệu quả quản lý.

Khi những nội dung này được đưa vào bài học Lịch sử và Địa lí, học sinh không chỉ tiếp thu kiến thức khô khan về bản đồ hay đơn vị hành chính, mà còn hiểu được ý nghĩa của sự thay đổi, thấy được sự vận động không ngừng của đất nước trong tiến trình phát triển.

Cô Nguyễn Hoàng Mỹ Dung, giáo viên trực tiếp tham gia giảng dạy chuyên đề, cho rằng việc điều chỉnh nội dung theo địa giới hành chính mới đã tạo điều kiện để giáo viên đổi mới cách tiếp cận bài học.

“Thay vì chỉ yêu cầu học sinh ghi nhớ tên vùng, tên tỉnh như trước, giáo viên có thể dẫn dắt các em tìm hiểu vì sao có sự thay đổi, sự thay đổi đó mang lại lợi ích gì cho đời sống kinh tế - xã hội của người dân. Khi bài học gắn với thực tế, học sinh hứng thú hơn và chủ động hơn trong việc khám phá kiến thức”, cô Dung nhận định.

Từ góc nhìn của học sinh, những điều chỉnh này cũng tạo ra sự gần gũi và dễ hiểu hơn trong quá trình học tập.

Em Nguyễn Cao Như Quỳnh, học sinh lớp 4, chia sẻ một cách hồn nhiên sau giờ học: “Trước đây em thấy trên bản đồ khác với nơi em đang sống, nên hơi khó hiểu. Bây giờ cô dạy theo bài học mới, em biết rõ hơn vùng mình ở đâu và có đặc điểm gì. Em thấy học Địa lí dễ nhớ và thú vị lắm ạ”.

Học sinh có nhiều kiến thức từ những bài học sinh động.

Từ thực tế triển khai dạy học chuyên đề môn Lịch sử và Địa lí ở tiểu học, cô Nguyễn Thị Hoàng Phúc, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Trưng Vương, xã Thăng Bình cho rằng: "Việc vận dụng các nội dung sửa đổi theo Thông tư 17 đã cho thấy hiệu quả rõ rệt. Khi nội dung bài học gắn với những thay đổi cụ thể trong đời sống, học sinh dễ tiếp cận, chủ động khám phá và hình thành nhận thức đúng đắn về quê hương".

Chính từ những cảm nhận ấy, có thể thấy rằng việc sắp xếp địa giới hành chính, khi được chuyển hóa đúng cách vào nội dung dạy học, đã góp phần hình thành cho học sinh năng lực nhận thức không gian địa lí một cách khoa học, đồng thời bồi dưỡng ý thức công dân từ những điều rất gần gũi. Học sinh không chỉ học để biết, mà còn học để hiểu và để gắn bó với cộng đồng nơi mình sinh sống.

Ở tầm rộng hơn, việc thực hiện hiệu quả các nội dung sửa đổi môn Lịch sử và Địa lí theo địa giới hành chính mới còn góp phần nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ giáo viên.

Giáo viên buộc phải cập nhật thông tin, nghiên cứu văn bản, điều chỉnh kế hoạch dạy học và đổi mới phương pháp giảng dạy. Đây chính là động lực để quá trình dạy học trở nên linh hoạt, thích ứng với sự thay đổi của xã hội, đúng với tinh thần của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018.

Có thể khẳng định rằng, việc sắp xếp địa giới hành chính không chỉ là thay đổi của quản lý nhà nước, mà còn là nội dung giáo dục mang ý nghĩa chiến lược lâu dài.

Khi những thay đổi ấy được phản ánh kịp thời, chính xác trong môn Lịch sử và Địa lí, nhà trường đã góp phần giúp học sinh hiểu đúng về quê hương, đất nước, từ đó hình thành tình yêu, trách nhiệm và ý thức công dân ngay từ những năm học đầu đời. Đó chính là giá trị bền vững mà giáo dục hướng tới trong hành trình đồng hành cùng sự phát triển của đất nước hôm nay và mai sau.

Nguồn: https://baodanang.vn/dua-dia-gioi-hanh-chinh-moi-vao-bai-hoc-lich-su-va-dia-li-3315994.html