Οι πολιτιστικοί «φύλακες της φλόγας» ανάμεσα στα βουνά του Α Λούι.

Ο δρόμος από το κέντρο της πόλης Χουέ μέχρι το Α Λουόι μια χειμωνιάτικη μέρα φάνηκε μακρύτερος από το συνηθισμένο. Τα σύννεφα πλανιόντουσαν νωχελικά γύρω από τις πλαγιές των βουνών, η ομίχλη κρεμόταν πάνω από τα στενά μονοπάτια και τα χωριά των κατοίκων Τα Όι, Πα Κο και Κο Του ξεπρόβαλλαν πίσω από το βαθύ πράσινο της οροσειράς Τρουόνγκ Σον.

Αναπαράσταση του φεστιβάλ Aza (εορτασμός νέας συγκομιδής ρυζιού) των φυλών Pa Cô και Tà Ôi στο A Lưới.

Εκεί, εν μέσω του συνεχώς μεταβαλλόμενου ρυθμού της ζωής, εξακολουθούν να υπάρχουν άνθρωποι που διατηρούν αθόρυβα και επίμονα τις παραδοσιακές πολιτιστικές αξίες – τους «ζωντανούς θησαυρούς» των κατοίκων των ορεινών περιοχών Α Λούι.

Η A Lưới (πόλη Χουέ) – μια κοιλάδα που βρίσκεται ανάμεσα στη δυτική οροσειρά Trường Sơn – είναι γνωστή όχι μόνο για το μαγευτικό της τοπίο αλλά και για την πλούσια πολιτιστική κληρονομιά των εθνοτικών μειονοτήτων. Εκεί, εν μέσω της σύγχρονης ανάπτυξης του τουρισμού και του εμπορίου, οι άνθρωποι διατηρούν ήσυχα τις παραδοσιακές πολιτιστικές αξίες. Είναι σαν ζεστές «φλόγες» στην καρδιά της άγριας φύσης, διαφυλάσσοντας τους πολιτιστικούς θησαυρούς γενεών.

Όσοι «κρατούν την ψυχή» του παραδοσιακού πολιτισμού

Στο χωριό A Roàng 1 (κοινότητα A Lưới 4), ο πρεσβύτερος του χωριού, A Viết A Lia, είναι πάνω από 75 ετών. Τα μαλλιά του είναι άσπρα, τα χέρια του λερωμένα από τα σημάδια του χρόνου, αλλά εξακολουθεί να καθαρίζει και να κουρδίζει τακτικά τα πολύτιμα γκονγκ του χωριού κάθε εβδομάδα. Για αυτόν, τα γκονγκ δεν είναι απλώς μουσικά όργανα, αλλά η ψυχή του χωριού. «Όσο υπάρχουν τα γκονγκ, υπάρχει και το χωριό», λέει αργά, με το βλέμμα του καρφωμένο στην ομιχλώδη οροσειρά. Από το φεστιβάλ συγκομιδής, τους γάμους και τις τελετές μέχρι τον αποχαιρετισμό στους προγόνους, ο ήχος των γκονγκ είναι το νήμα που συνδέει τους ανθρώπους με τους θεούς και τη γη.

Ο γέροντας του χωριού A Viet A Lia αφηγήθηκε: «Υπήρχε μια εποχή που, λόγω των δύσκολων συνθηκών διαβίωσης, πολλά από τα γκονγκ των χωρικών πουλιόντουσαν για ρύζι και αλάτι. Ο γέροντας έπρεπε να πηγαίνει από σπίτι σε σπίτι, πείθοντας τους ανθρώπους να κρατήσουν τα γκονγκ τους και διδάσκοντας στη νεότερη γενιά πώς να τα παίζουν με τον σωστό ρυθμό και με το σωστό πνεύμα. «Το να τα παίζουν λανθασμένα θα αναστάτωνε το πνεύμα», είπε με ένα ευγενικό χαμόγελο. Τώρα, το σύνολο γκονγκ του χωριού όχι μόνο συμμετέχει σε τελετουργίες, αλλά συμμετέχει και σε πολιτιστικά φεστιβάλ στην κοινότητα, την περιοχή και την πόλη».

Όχι πολύ μακριά από εκεί, κάθε φορά που περνάει κανείς από το χωριό A Roàng 2 (κοινότητα A Lưới 4), ακούει τους ήχους του φλάουτου και του γκονγκ από μπαμπού να αντηχούν στα βουνά και τα δάση, δημιουργήματα του τεχνίτη A Mử (67 ετών), ενός διάσημου τεχνίτη παραδοσιακών μουσικών οργάνων της φυλής Cơ Tu. Τα φαινομενικά άψυχα μπαμπού μπαστούνια και οι ξύλινες ράβδοι, στα χέρια του A Mử, μετατρέπονται σε φλάουτα, σωλήνες και γκονγκ γεμάτα ψυχή. Ο ίδιος αφηγείται ότι ακολουθεί αυτό το επάγγελμα όλη του τη ζωή σαν να εκπληρώνει μια υπόσχεση στους προγόνους του: «Από τότε που ήμουν παιδί, με γοήτευαν οι ήχοι των μουσικών οργάνων. Το να ακούω τον μελωδικό ήχο του μπαμπού φλάουτου κάνει το αίμα μου να χτυπάει δυνατά». Αλλά αυτό το πάθος συνοδεύεται και από μια μεγάλη ανησυχία: λίγοι νέοι σήμερα ασχολούνται με αυτή την τέχνη και τα παραδοσιακά μουσικά όργανα σταδιακά εξαφανίζονται.

Με τα χρόνια, εκτός από την κατασκευή και πώληση μουσικών οργάνων σε τουρίστες, ο τεχνίτης A Mử έχει ανοίξει επίσης δωρεάν μαθήματα για νέους στην κοινότητα. Κάθε απόγευμα, ο ήχος του καλαμένιου αυλού αναμειγνύεται με το κελαηδισμό των δασικών πουλιών, αντηχώντας σε όλη την κοιλάδα. Οι καλαμένιοι αυλοί, τα γκονγκ και τα κύμβαλα δεν είναι απλώς μουσικά όργανα. είναι αναμνήσεις και ο ρυθμός της ζωής για την κοινότητα. Ο A Viết Tư, μαθητής του τεχνίτη A Mử, είπε: «Αν δεν ήταν ο Δάσκαλος Mử, δεν θα ήξερα ότι μπορούσα επίσης να παίξω τον καλαμένιο αυλό ή να γνωρίσω τα παραδοσιακά τραγούδια του λαού μου».

Διάδοση της πολιτιστικής κληρονομιάς του λαού Κο Του.

Στα σχεδόν 80 του χρόνια, ο γέροντας του χωριού Cu Lai - Nguyen Hoai Nam, που κατοικεί στο χωριό PaRing - Can Sam (πρώην κοινότητα Hong Ha, τώρα κοινότητα A Luoi 5), παραμένει αφοσιωμένος στη διατήρηση, τη διδασκαλία και τη διάδοση του πολιτισμού του λαού Co Tu σε αυτήν την ορεινή περιοχή. Οι κάτοικοι του χωριού είναι πολύ εξοικειωμένοι με τους ήχους των γκονγκ και των τυμπάνων, καθώς και τους χορούς του γέροντα Cu Lai. Έχοντας εργαστεί για πολλά χρόνια στον πολιτιστικό τομέα βάσης και αργότερα ως Γραμματέας του Κόμματος της κοινότητας Hong Ha, ο γέροντας Cu Lai κατανοεί την κατάσταση και την επείγουσα ανάγκη διατήρησης του πολιτισμού των ορεινών κατοίκων στο A Luoi εν μέσω των αλλαγών που επιφέρει η ανάπτυξη και η ενσωμάτωση. Διδάσκει παραδοσιακά λαϊκά τραγούδια, μουσική και χορούς όχι μόνο του λαού Co Tu αλλά και των λαών Ta Oi, Pa Co και Pa Hy στην περιοχή.

Το 2005, μετά τη συνταξιοδότησή του, εξελέγη από τους χωρικούς ως μια σεβαστή προσωπικότητα. Ο πρεσβύτερος Cu Lai πάντα έτρεφε το όνειρο να διδάξει στους νέους τα λαϊκά τραγούδια, τους χορούς και τη μουσική των εθνοτικών ομάδων Co Tu, Pa Co και Pa Hy. Στη συνέχεια, τυχαία, συνδέθηκε με ένα πανεπιστήμιο για να ανοίξει μια τάξη μουσικών οργάνων για περισσότερους από 10 ντόπιους. Ο πρεσβύτερος Cu Lai, μαζί με άλλους πρεσβύτερους, συνέχισε να ανοίγει μαθήματα για να διδάσκει λαϊκά τραγούδια και χορούς σε νέους της περιοχής. Ως αποτέλεσμα, πολλοί άνθρωποι έχουν γίνει επιδέξιοι στο να παίζουν διάφορα μουσικά όργανα, από το όργανο από μπαμπού, το φλάουτο, το λαούτο ta lu, το κόρνο, το γκονγκ και τα κύμβαλα... Και πολλοί νέοι έχουν γνωρίσει τους χορούς και τα τραγούδια της εθνικής τους ομάδας.

Για πολλά χρόνια, το πολιτιστικό κίνημα στο Χονγκ Χα έχει αναγνωριστεί, με συνεχή συμμετοχή σε παραστάσεις σε φεστιβάλ και εκδηλώσεις σε διάφορες τοποθεσίες. Μερικοί τεχνίτες, οι οποίοι διδάχθηκαν από τον γέροντα του χωριού Cu Lai, συνεχίζουν τώρα να διδάσκουν τις νεότερες γενιές... Αυτή είναι η μεγάλη χαρά και ευτυχία της διατήρησης και μετάδοσης του πολιτισμού που πάντα λαχταρά ο γέροντας Cu Lai. Το 2019, τιμήθηκε να λάβει τον τίτλο του Εξαιρετικού Τεχνίτη στον τομέα των λαϊκών παραστατικών τεχνών, που του απονεμήθηκε από τον Πρόεδρο του Βιετνάμ . Πολλοί από τους εξαιρετικούς μαθητές του έχουν επίσης αναγνωριστεί ως Εξαιρετικοί Τεχνίτες, όπως η κα. Ho Thi Tu (εθνοτική ομάδα Pa Co), ο κ. Nguyen Tien Doi (εθνοτική ομάδα Co Tu)...

Οι «ζωντανοί θησαυροί» διατηρούν τη ροή της νεωτερικότητας.

Στα χωριά της πρώην κοινότητας Hong Thuong (τώρα A Luoi 3), όταν αναφέρεται ο κ. A Viet Dhung, θεωρείται «ζωντανός θησαυρός» της λαϊκής γνώσης του Pa Co. Γνωρίζει απέξω δεκάδες αρχαίες προσευχές και είναι γνώστης των εθίμων και των παραδόσεων. Ο κ. Dhung εξέφρασε: «Η εκτέλεση πνευματικών τελετουργιών έχει ως στόχο να διδάξει στους ανθρώπους να σέβονται τη φύση και να ζουν σε αρμονία με τα βουνά και τα δάση. Κάθε τελετουργικό περιέχει μαθήματα για την ηθική και την κοινοτική συμπεριφορά». Φοβούμενος ότι αυτή η γνώση θα χαθεί, ο κ. Dhung συνεργάστηκε με τοπικούς πολιτιστικούς υπαλλήλους για να καταγράψει τις προσευχές και να εξηγήσει κάθε λέξη. Τις μετέδωσε επίσης στα παιδιά και τα εγγόνια του, παρόλο που γνωρίζει ότι η διατήρηση της τέχνης δεν είναι εύκολη στη σύγχρονη εποχή. «Όσο υπάρχουν άνθρωποι που καταλαβαίνουν, ο πολιτισμός θα ζήσει», είπε.

Στο σπίτι του γέροντα του χωριού Ho Van Hanh, στον οικισμό A Nieng Le Trieng (κοινότητα A Luoi 1), υπάρχουν αμέτρητα παραδοσιακά μουσικά όργανα, τα οποία θεωρεί τον μεγαλύτερο θησαυρό του. Εκείνη την ημέρα, το σπίτι του γέροντα Hanh ήταν γεμάτο με νέους άνδρες και γυναίκες από το χωριό. Όλοι, ντυμένοι με παραδοσιακές στολές, παρατάχθηκαν σε σχηματισμούς υπό την καθοδήγηση του γέροντα. Στη συνέχεια, άρχισαν να αντηχούν ρυθμικά παραδοσιακοί χοροί και τραγούδια. Ο γέροντας Hanh είπε με υπερηφάνεια: «Έχω ανοίξει δύο τάξεις (14 μέλη) για να διδάξω στα παιδιά μου και στη νεότερη γενιά παραδοσιακούς χορούς και τραγούδια, συμπεριλαμβανομένων των μελωδιών των Ca Loi, Cha Chap και Ba Boi. Τους διδάσκω πώς να χορεύουν, να παίζουν γκονγκ και τύμπανα και να φυσούν κόρνες. Τους διδάσκω επίσης πώς να διατηρούν τη γλώσσα, τη γραφή, τις στολές και τα μοναδικά διακοσμητικά μοτίβα του λαού μας, προκειμένου να υπηρετήσουν παραδοσιακά φεστιβάλ όπως το Φεστιβάλ Νέου Ρυζιού και το Φεστιβάλ Θυσίας Βουβάλων...»

Ο γέροντας Χο Βαν Χαν είναι γνωστός ως «ζωντανός θησαυρός» στο απέραντο δάσος, τεχνίτης της λαϊκής κουλτούρας και του απονεμήθηκε ο τίτλος του «Εξαιρετικού Τεχνίτη» από τον Πρόεδρο του Βιετνάμ το 2019. Παρά την προχωρημένη ηλικία του, η ευκινησία και η ταχύτητα του γέροντα δεν είναι κατώτερες από εκείνες των μεσήλικων. Τα πόδια του κινούνται ευκίνητα, η φωνή του βαθιά, ζεστή και παθιασμένη. Για πολλά χρόνια, μεταδίδει ακούραστα τις μοναδικές πολιτιστικές αξίες του λαού του στις νεότερες γενιές στο χωριό του, την κοινότητά του και άλλες τοποθεσίες κατά μήκος της οροσειράς Τρουόνγκ Σον.

Στη ροή της σύγχρονης εποχής, οι πρεσβύτεροι του χωριού, οι τεχνίτες, οι σαμάνοι, οι παίκτες γκονγκ και οι κατασκευαστές αυλών είναι «ζωντανοί θησαυροί». Όχι μόνο διατηρούν μνήμες, αλλά χρησιμεύουν και ως γέφυρα μεταξύ του παρελθόντος και του παρόντος. Αυτό που είναι ιδιαίτερα πολύτιμο είναι ότι πολλοί από αυτούς δεν κρατούν τον πολιτισμό τους για τον εαυτό τους, αλλά είναι πρόθυμοι να διδάξουν, να μοιραστούν και να προσαρμοστούν, ώστε ο πολιτισμός να μπορεί να συνεχίσει να ευδοκιμεί στη νέα εποχή.

Κείμενο και φωτογραφίες: NGUYEN CONG HAU

Πηγή: https://nhandan.vn/nhung-nguoi-giu-lua-van-hoa-giua-nui-rung-a-luoi-post937755.html