EU thông qua thỏa thuận nhập cư cứng rắn nhất trong nhiều thập kỷ

VTV.vn - Thỏa thuận nhập cư mới của Liên minh châu Âu (EU) đã đánh dấu sự thay đổi sâu rộng trong chính sách quản lý di cư của khối này.

(Ảnh: AP)

Liên minh châu Âu (EU) vừa đạt được thỏa thuận sơ bộ về một đạo luật nhập cư mới được đánh giá là cứng rắn nhất trong nhiều thập niên, cho phép thiết lập các "trung tâm hồi hương" bên ngoài lãnh thổ khối để tiếp nhận những người xin tị nạn bị từ chối, đồng thời mở rộng đáng kể quyền hạn của các cơ quan chức năng trong việc giam giữ và trục xuất người di cư.

Thỏa thuận đạt được ngày 1/6 giữa các nước thành viên EU và Nghị viện châu Âu được xem là bước đi quan trọng trong nỗ lực kiểm soát tình trạng nhập cư bất hợp pháp - vấn đề đang ngày càng tác động mạnh tới đời sống chính trị tại nhiều quốc gia châu Âu.

Được Ủy ban châu Âu đề xuất từ năm 2025, Quy định Hồi hương mới (Return Regulation) được nhiều nhà hoạch định chính sách coi là nền tảng trong chiến lược tăng cường quản lý nhập cư của EU. Tuy nhiên, văn bản này vẫn cần được các chính phủ thành viên và Nghị viện châu Âu chính thức phê chuẩn trước khi có hiệu lực.

Bước ngoặt trong chính sách nhập cư của EU

Theo nội dung thỏa thuận, những người xin tị nạn bị bác đơn và không thể bị đưa trở lại nước xuất xứ, có thể bị chuyển tới các "trung tâm hồi hương" đặt tại các quốc gia thứ ba ngoài EU.

Quy định này sẽ được áp dụng trong các trường hợp quốc gia gốc từ chối tiếp nhận công dân trở về hoặc quốc gia thành viên EU thực hiện lệnh trục xuất không có quan hệ ngoại giao với nước xuất xứ của người di cư.

Điểm đáng chú ý là luật mới không còn yêu cầu người bị trục xuất phải có mối liên hệ trước đó với quốc gia tiếp nhận. Theo quy định hiện hành, phần lớn người di cư chỉ có thể bị đưa về nước xuất xứ hoặc quốc gia mà họ có mối liên hệ thực tế. Tuy nhiên, rào cản này sẽ được gỡ bỏ theo cơ chế mới.

Những người di cư - muốn vượt qua eo biển Manche để đến Anh - đứng trong một trại tạm bợ bên cạnh đường ray xe lửa gần Dunkirk, miền bắc nước Pháp, ngày 27/5/2026. (Ảnh: AP)

Chỉ trẻ vị thành niên không có người đi cùng được miễn áp dụng quy định chuyển tới các trung tâm hồi hương. Trong khi đó, các gia đình có trẻ em vẫn thuộc diện có thể bị đưa tới các cơ sở này.

Hiện EU chưa công bố quốc gia nào sẽ đăng cai các trung tâm hồi hương. Tuy nhiên, một số nước thành viên như Đức, Hà Lan, Áo, Đan Mạch và Hy Lạp đã phối hợp nghiên cứu mô hình này từ năm 2025. Italy hiện cũng đang triển khai một chương trình tương tự tại Albania.

Ủy viên phụ trách Nội vụ và Di cư của EU Magnus Brunner cho rằng thỏa thuận đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc khôi phục quyền kiểm soát của châu Âu đối với các dòng người nhập cư.

Phát biểu sau các cuộc đàm phán, ông Brunner nhấn mạnh: "Đây là bước đi rất quan trọng nhằm bảo đảm EU kiểm soát được những ai được phép vào khối, những ai được ở lại và những ai phải rời đi".

Tăng mạnh quyền hạn của cơ quan thực thi

Ngoài việc cho phép thiết lập các trung tâm hồi hương ngoài EU, đạo luật mới còn trao thêm nhiều quyền cho cơ quan chức năng trong quá trình xử lý người nhập cư không đủ điều kiện lưu trú.

Theo đó, người xin tị nạn bị từ chối sẽ phải hợp tác chặt chẽ hơn với cơ quan chức năng trong quá trình hồi hương. Nếu không tuân thủ, họ có thể bị cắt các khoản trợ cấp xã hội, bị tịch thu giấy tờ đi lại hoặc bị giam giữ chờ trục xuất.

Thời hạn giam giữ tối đa đối với người nhập cư bất hợp pháp cũng được nâng từ 6 tháng hiện nay lên 24 tháng, kèm khả năng gia hạn thêm 6 tháng. Đối với những trường hợp bị đánh giá là đe dọa an ninh quốc gia, thời gian giam giữ có thể kéo dài không xác định.

EU bước vào giai đoạn siết chặt nhập cư nhất trong nhiều thập kỷ (Ảnh: AP)

Một điểm mới khác là lệnh cấm nhập cảnh đối với người bị trục xuất sẽ được siết chặt đáng kể. Thời hạn cấm nhập cảnh thông thường tăng từ 5 năm lên 10 năm. Trong các trường hợp liên quan tới an ninh, lệnh cấm có thể kéo dài vĩnh viễn.

Các cơ quan thực thi pháp luật cũng được trao quyền kiểm tra nơi cư trú hoặc các địa điểm liên quan nhằm xác định vị trí người nhập cư bất hợp pháp. Quy định này được cho là nhằm ngăn chặn các trường hợp bỏ trốn trước khi bị trục xuất.

Theo số liệu chính thức của EU, chỉ khoảng 29% số người bị yêu cầu rời khỏi châu Âu thực sự bị trục xuất. Đây là một trong những lý do chính khiến nhiều chính phủ cho rằng cần phải tăng cường công cụ pháp lý để nâng cao hiệu quả thực thi. Ngoài ra, các nhà hoạch định chính sách cho rằng thách thức hiện nay không còn nằm ở số lượng người đến châu Âu mà ở khả năng thực hiện các quyết định hồi hương.

Nguồn: https://vtv.vn/eu-thong-qua-thoa-thuan-nhap-cu-cung-ran-nhat-trong-nhieu-thap-ky-100260602172046859.htm