در فرانسه، توسعه مقاومت در برابر آفتکشها و شیوع ساسها از طریق گردشگری، آنها را به مشکلی دشوار برای ریشهکنی کامل توسط مقامات پاریسی تبدیل کرده است.
ساسها در پارچهها و روکش مبلمان لانه میکنند. عکس: گاردین
ویدیوهایی از ساسهایی که در سراسر پاریس، از صندلیهای مترو گرفته تا صندلیهای راحتی سینماها، میخزند، رسانههای اجتماعی و خبرگزاریها را پر کرده است. این حشرات به دلیل تعداد زیاد گردشگرانی که از این شهر بازدید میکنند و ممکن است با ساسهای خونخوار به خانه برگردند، نگرانیهایی را در سراسر پاریس و جهان ایجاد کردهاند. معاون شهردار پاریس در طول هفته مد پاریس در توییتر تأکید کرد: «هیچکس در امان نیست».
اگرچه ساسها میتوانند آفت باشند، اما بیماری را منتقل نمیکنند و معمولاً باعث خارش و ناراحتی میشوند، نه اینکه تهدیدی جدی برای سلامتی باشند. ساسها از دهه ۱۹۴۰ تا اواخر دهه ۱۹۹۰ به دلیل استفاده از آفتکشها عملاً وجود نداشتند، اما در سالهای اخیر دوباره ظاهر شدهاند و تقریباً در هر شهر بزرگی، از جمله نیویورک و هنگ کنگ، شیوع پیدا کردهاند. به گفته نشنال جئوگرافیک ، وضعیت پاریس ممکن است شیوع بیماری نباشد، اما گواهی بر یک مشکل دیرینه و نمونهای از مهارتهای مؤثر بقای ساسها است.
هر کسی که تا به حال با ساس در خانه خود مواجه شده باشد، میداند که نیش آنها میتواند باعث خارش و تورم ناخوشایند شود. ریشهکن کردن ساسها نیز فوقالعاده دشوار است زیرا آنها در داخل پارچهها و روکش مبلمان لانه میکنند. یک ساس معمولاً فقط چند ماه یا در برخی موارد یک سال زنده میماند. اما به گفته زاخاری دوریس، متخصص حشرهشناسی شهری در دانشگاه کنتاکی، این زمان برای انفجار جمعیت کافی است. دوریس میگوید: «شما میتوانید یک ساس ماده را از خانه خود بیرون کنید. این ساس جفتگیری میکند و به سرعت جمعیتی را ایجاد میکند که تنها در عرض چند هفته یا چند ماه از کنترل خارج میشود.»
ساسها به خانواده Aphididae تعلق دارند که شامل حدود ۱۰۰ گونه از حشرات کوچک و انگلی است که از خون حیوانات خونگرم تغذیه میکنند. تنها سه گونه از این گونهها معمولاً انسان را نیش میزنند که رایجترین آنها Cimex lectularius است. ساسهای بالغ به رنگ قهوهای مایل به قرمز، بدون بال و تنها حدود ۰.۶ سانتیمتر طول دارند، تقریباً به اندازه یک دانه سیب. آنها اغلب با سایر حشرات خونخوار مانند کک اشتباه گرفته میشوند، اما میتوان آنها را با بدنهای مسطح و بیضی شکلشان تشخیص داد.
دیوریس میگوید ساسها از زمانی که تاریخ بشر شروع به ثبت آنها کرده، یک مشکل بودهاند. ردپای آنها در مقبرههای مصری با قدمت بیش از ۳۵۰۰ سال یافت شده است. اما آنها برای اولین بار از کجا آمدهاند؟ دانشمندان در مورد قدیمیترین جد شناخته شده ساسها مطمئن نیستند، اما یک نظریه پیشرو در مورد ظهور ساسهای مدرن این است که آنها در کنار خفاشها تکامل یافتهاند. کوبی شال، حشرهشناس دانشگاه کارولینای شمالی، میگوید: "حدود ۲۰۰۰۰۰ سال پیش، زمانی که انسانها در غارها با خفاشها زندگی میکردند، گونهای از ساس خود را به آنها چسباند. وقتی انسانها غارها را ترک کردند، آن گونه از ساس نیز با آنها رفت."
پس از اینکه ساسها هدف خود را پیدا کردند، یک لوله سوزنمانند متصل به نوک خود را وارد پوست میکنند تا خون گرم را بمکند. آنها همچنین یک سری پروتئین از جمله مواد بیحسکننده و ضدانعقاد را در محل گزش تزریق میکنند. بزاق ساس اگرچه حامل بیماری نیست، اما میتواند در برخی افراد واکنش آلرژیک ایجاد کند و برآمدگیهای بزرگ و خارشدار ایجاد کند. به گفته شال، برخی دیگر ممکن است حتی متوجه نشوند که با ساسها زندگی میکنند زیرا پوست آنها واکنش نشان نمیدهد.
ساسهای نر بالغ از طریق تاکتیکی به نام تلقیح تروماتیک، آلت تناسلی داسی شکل خود را وارد شکم ساس ماده میکنند و اسپرم را مستقیماً به بدن او تزریق میکنند. اسپرم از طریق سیستم گردش خون ساس ماده به رحم میرود و تخمها را بارور میکند. به گفته ویلیام هنتلی، بومشناس دانشگاه شفیلد انگلستان، چگونگی تکامل این مکانیسم تولید مثل در آنها همچنان یک راز است.
با گذشت زمان، ساسهای ماده در شکم خود اندامی تخصصی به نام اسپرمالژیت ایجاد میکنند که حاوی سلولهای ایمنی است که به جلوگیری از عفونت در محل زخم کمک میکند. پس از جفتگیری تهاجمی، ساسهای ماده معمولاً روزانه ۱ تا ۷ تخم میگذارند و تخمها به شفیره تبدیل میشوند. شفیرهها قبل از رسیدن به بزرگسالی، پنج مرحله رشد را طی میکنند، اگرچه برای تکمیل هر پوستاندازی باید از خون تغذیه کنند.
در طول تاریخ، انسانها روشهای بیشماری را برای کنترل شیوع ساسها امتحان کردهاند. یکی از موفقترین تلاشها در طول جنگ جهانی دوم رخ داد، زمانی که حشرهکش DDT که اکنون ممنوع است، به طور گسترده برای کشتن ساسها توزیع شد. این ماده شیمیایی در ابتدا در کنترل آنها بسیار مؤثر بود. با این حال، در دهه 1990، جمعیت جدیدی از ساسها که در برابر اثرات DDT مصون بودند، شروع به گسترش کردند.
این مشکل با رشد گردشگری جهانی در دهههای اخیر تشدید شده است، که به این حشرات خونخوار اجازه میدهد در سراسر جهان پخش شوند و هر روز میزبانهای جدیدی پیدا کنند. در نتیجه، جمعیت ساسها افزایش مییابد و بسیاری از افراد در برابر آفتکشهای موجود در بازار مقاومت پیدا میکنند. متخصصان ریشهکنی اغلب به عملیات حرارتی متکی هستند، زیرا ساسها اگر حداقل به مدت ۹۰ دقیقه در معرض دمای ۴۳.۳ درجه سانتیگراد قرار گیرند، میمیرند.
آن خنگ (طبق گزارش نشنال جئوگرافیک )
لینک منبع








نظر (0)