Google đề xuất thả 32 triệu con muỗi tại Mỹ

VTV.vn - Một chương trình công nghệ sinh học do Verily - công ty con của Alphabet, tập đoàn mẹ của Google - phát triển đang xin cấp phép cho đề xuất thả 32 triệu con muỗi.

(Ảnh minh họa: Getty)

Đề xuất - thả tới 32 triệu con muỗi tại hai bang California và Florida nhằm giảm số lượng các loài muỗi truyền bệnh nguy hiểm cho con người - đang thu hút sự chú ý của dư luận trong bối cảnh nhiều khu vực tại Mỹ tiếp tục ghi nhận nguy cơ bùng phát các bệnh do muỗi truyền, trong đó có virus West Nile, sốt xuất huyết Dengue, Zika và Chikungunya.

Theo kế hoạch mang tên "Debug", Verily dự kiến thả 16 triệu con muỗi tại Florida trong năm đầu tiên và thêm 16 triệu con tại California vào năm tiếp theo nếu được Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) phê duyệt. Hiện hồ sơ xin giấy phép thử nghiệm đang được EPA xem xét theo quy định của luật liên bang về thuốc trừ sâu sinh học.

Khác với những lo ngại ban đầu của một bộ phận dư luận, số muỗi được thả không phải là muỗi cái hút máu người mà là muỗi đực không có khả năng đốt người. Những con muỗi này mang vi khuẩn Wolbachia - một loại vi khuẩn tự nhiên hiện diện trong hơn một nửa số loài côn trùng trên thế giới.

Hình ảnh muỗi Aedes albopictus - loại muỗi có khả năng truyền bệnh sốt xuất huyết, virus Zika và chikungunya (Ảnh: CDC)

Khi giao phối với muỗi cái ngoài tự nhiên thuộc loài Aedes aegypti (muỗi vằn truyền bệnh sốt vàng da), trứng được tạo ra sẽ không thể nở thành ấu trùng. Nhờ đó, quần thể muỗi mang mầm bệnh sẽ giảm dần theo thời gian mà không cần sử dụng lượng lớn hóa chất diệt côn trùng.

Loài Aedes aegypti là một trong những tác nhân truyền bệnh nguy hiểm nhất hiện nay. Chúng có khả năng lây lan các bệnh truyền nhiễm như sốt xuất huyết Dengue, Zika, sốt vàng da và Chikungunya. Theo các chuyên gia y tế, hàng trăm triệu ca nhiễm các bệnh này được ghi nhận trên toàn cầu mỗi năm.

Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) đánh giá muỗi là loài động vật gây tử vong nhiều nhất thế giới do khả năng truyền các bệnh nguy hiểm. Riêng tại Mỹ, virus West Nile khiến khoảng 120 người tử vong mỗi năm.

Đề xuất của Verily xuất hiện trong bối cảnh giới chức y tế bang California vừa phát hiện mẫu muỗi dương tính với virus West Nile tại khu vực North Shore thuộc hạt Riverside trong quá trình giám sát định kỳ. Dù chưa ghi nhận ca bệnh ở người, các cơ quan chức năng đã tăng cường theo dõi và khuyến cáo người dân thực hiện các biện pháp phòng chống muỗi.

Theo Verily, phương pháp sử dụng muỗi mang Wolbachia không phải là công nghệ mới. Năm 2017, công ty này từng thả khoảng một triệu con muỗi vô sinh tại California và đạt được kết quả tích cực. Trước đó, nhiều chương trình tương tự cũng đã được triển khai tại Australia, Singapore và Brazil nhằm kiểm soát các loài muỗi truyền bệnh.

(Ảnh: Getty Images)

Tuy nhiên, dự án vẫn làm dấy lên những cuộc tranh luận về tác động lâu dài đối với môi trường. Một số ý kiến trên mạng xã hội bày tỏ lo ngại việc can thiệp sâu vào hệ sinh thái có thể tạo ra những hệ quả khó lường.

Nghị sĩ Tim Burchett thuộc đảng Cộng hòa của bang Tennessee đặt câu hỏi liệu con người có đang lặp lại những sai lầm từng xảy ra khi đưa các loài sinh vật ngoại lai vào môi trường tự nhiên hay không, đồng thời cảnh báo không nên làm xáo trộn sự cân bằng của tự nhiên.

Đáp lại các lo ngại này, Verily cho biết phần lớn giới khoa học nhận định việc giảm mạnh số lượng loài Aedes aegypti trong môi trường đô thị sẽ có tác động sinh thái tương đối nhỏ. Đây không phải là nguồn thức ăn quan trọng đối với các loài động vật khác và việc kiểm soát chúng chủ yếu giúp khôi phục trạng thái hệ sinh thái trước khi loài muỗi xâm lấn này xuất hiện.

Dù vậy, các chuyên gia cũng lưu ý rằng đây không phải giải pháp triệt để. Theo CDC, khi ngừng thả muỗi mang Wolbachia, số lượng muỗi truyền bệnh có thể dần phục hồi về mức ban đầu. Điều đó đồng nghĩa các chương trình kiểm soát cần được duy trì thường xuyên và liên tục.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu khiến nhiệt độ và độ ẩm gia tăng tại nhiều khu vực trên thế giới, phạm vi phân bố của các loài muỗi truyền bệnh cũng đang mở rộng. Nhiều nghiên cứu gần đây cho thấy các loài côn trùng này có khả năng thích nghi nhanh với môi trường mới, làm gia tăng nguy cơ bùng phát dịch bệnh trong tương lai.

Những công nghệ kiểm soát sinh học như chương trình Debug được đánh giá là có thể trở thành một trong các công cụ quan trọng hỗ trợ phòng chống dịch bệnh do muỗi truyền. Tuy nhiên, hiệu quả lâu dài và các tác động đối với môi trường vẫn cần tiếp tục được theo dõi, đánh giá trước khi triển khai trên quy mô lớn.

Nguồn: https://vtv.vn/google-de-xuat-tha-32-trieu-con-muoi-tai-my-10026060215071651.htm