ນ້ຳໃຈຂອງນັກກະວີ

ໃນຂະນະທີ່ວັນຄົບຮອບ 87 ປີຂອງການເສຍຊີວິດຂອງນັກກະວີ Tan Da ໃກ້ເຂົ້າມາແລ້ວ, ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ອ່ານຜົນງານຂອງລາວຄືນ ແລະ ຮູ້ສຶກເຄົາລົບ ແລະ ຊົມເຊີຍຕໍ່ລັກສະນະ ແລະ ຈິດໃຈຂອງນັກກະວີຈາກຕົ້ນສະຕະວັດທີ 20 ຫຼາຍຂຶ້ນ.

ຮູບແຕ້ມຂອງນັກກະວີ Tan Da

ໃນຂະນະທີ່ປະເຊີນກັບຄວາມຫຍຸ້ງຍາກທາງດ້ານການເງິນຢ່າງຮ້າຍແຮງ, Tan Da ໄດ້ຮັບຈົດໝາຍຈາກ Nguyen Van Vinh, ບັນນາທິການໜັງສືພິມ Trung Bac Tan Van, ໂດຍເຊີນລາວໃຫ້ເປັນຜູ້ຊ່ວຍນັກຂຽນ. ຈົດໝາຍດັ່ງກ່າວໄດ້ຮຽກຮ້ອງໃຫ້ລາວຂຽນບົດວິຈານສັງຄົມ ແລະ ບົດກະວີສີ່ບົດໃນແຕ່ລະເດືອນ. ຄ່າຈ້າງແມ່ນສິບຫ້າດົງຕໍ່ບົດວິຈານ ແລະ ສິບດົງຕໍ່ບົດກະວີ, ໝາຍຄວາມວ່າ Tan Da ຈະໄດ້ຮັບຫຼຽນເງິນໜຶ່ງຮ້ອຍຫຼຽນຕໍ່ເດືອນ. ໃນສະຖານະການທາງດ້ານການເງິນທີ່ຫຍຸ້ງຍາກຂອງລາວ, ນີ້ບໍ່ແມ່ນເງິນຈຳນວນໜ້ອຍ. ດ້ວຍເງິນນັ້ນ, ນັກກະວີສາມາດຈ່າຍຄ່າໃຊ້ຈ່າຍທັງໝົດຂອງລາວໄດ້. ລາວບໍ່ຕ້ອງກັງວົນກ່ຽວກັບຢາ ຫຼື ອາຫານ. ມັນເບິ່ງຄືວ່າເປັນໂຊກທີ່ຫາຍາກ, ແລະ ຜູ້ທີ່ຢູ່ໃນສະຖານະການດັ່ງກ່າວແນ່ນອນວ່າຈະດີໃຈ ແລະ ພ້ອມທີ່ຈະຍອມຮັບຄຳຮ້ອງຂໍຈາກຜູ້ທີ່ຊົມເຊີຍພອນສະຫວັນຂອງລາວ. ຢ່າງໃດກໍຕາມ, ຫຼັງຈາກຄືນໜຶ່ງຂອງການຄິດໄຕ່ຕອງ, Tan Da ໄດ້ຂຽນຈົດໝາຍເຖິງ Nguyen Van Vinh, ໂດຍປະຕິເສດການສະເໜີໃຫ້ເປັນຜູ້ຊ່ວຍນັກຂຽນສຳລັບໜັງສືພິມ Trung Bac Tan Van. ລາວກ່າວວ່າ ຖ້າລາວຕ້ອງການປະກອບສ່ວນເຂົ້າໃນສັງຄົມ, ລາວຈະຕ້ອງສ້າງຕັ້ງສຳນັກພິມວັນນະຄະດີຂອງຕົນເອງເພື່ອຈັດຕັ້ງປະຕິບັດແນວຄວາມຄິດວັນນະຄະດີຂອງລາວຢ່າງເຕັມທີ່ ແລະ ນຳສະເໜີອຸດົມການຂອງລາວຕໍ່ປະເທດຊາດ. ຖ້າການຂຽນໃຫ້ໜັງສືພິມຂຶ້ນກັບສະຖາບັນນັ້ນ, ຄວາມຄິດ ແລະ ທັດສະນະຂອງຂ້ອຍເອງກ່ຽວກັບສັງຄົມ ແລະ ວັນນະຄະດີບໍ່ສາມາດສະແດງອອກໄດ້ຕາມທີ່ຂ້ອຍຕ້ອງການ. “ນອກຈາກນັ້ນ, ທ່ານ ຫງວຽນ ວັນ ວິງ ຍັງເປັນນັກຂຽນທີ່ມີຊື່ສຽງ; ຖ້າຂ້ອຍຂຽນໃຫ້ໜັງສືພິມຂອງລາວ, ຜູ້ອ່ານຈະຄິດວ່າຂ້ອຍກຳລັງຕິດຕາມລາວເພື່ອເອົາໃຈ. ນັ້ນແມ່ນສິ່ງທີ່ຂ້ອຍບໍ່ມັກທີ່ສຸດ. ດ້ວຍເຫດຜົນເຫຼົ່ານີ້, ເຖິງແມ່ນວ່າຈະຢູ່ໃນຄວາມທຸກຍາກ ແລະ ຄວາມອຶດຢາກ, ຂ້ອຍກໍ່ປະຕິເສດທີ່ຈະກະທຳຕໍ່ຫຼັກການຂອງຕົນເອງ.” ນັ້ນແມ່ນລັກສະນະຂອງ ຕັນ ດາ. (ຫງວຽນ ວັນ ຟຸກ - ຂ້ອຍ ແລະ ຕັນ ດາ - ຕັນ ດາ ກ່ຽວກັບຜູ້ຂຽນ ແລະ ຜົນງານຂອງລາວ, ໜ້າ 74, 75, ສຳນັກພິມ ການສຶກສາ , 2001).

ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ຊີວິດຂອງນັກກະວີແມ່ນຊຸດທີ່ຍາວນານຂອງຄວາມລົ້ມເຫຼວ ແລະ ການສອບເສັງບໍ່ຜ່ານ - ລາວບໍ່ສົນໃຈການກາຍເປັນເຈົ້າໜ້າທີ່ ແລະ ຕັ້ງໃຈສືບຕໍ່ອາຊີບດ້ານວາລະສານເພື່ອສ້າງວັນນະຄະດີ ແລະ ສິລະປະ. ແຕ່ "ວາລະສານອານນາມຂອງລາວໄດ້ເກີດມາ, ແລ້ວລົ້ມເຫຼວ, ແລ້ວເກີດໃໝ່, ແລະ ລົ້ມເຫຼວອີກຄັ້ງ, ບັງຄັບໃຫ້ນັກກະວີຕ້ອງເດີນທາງຢ່າງບໍ່ມີຈຸດໝາຍປາຍທາງຈາກເໜືອໄປໃຕ້. ບາງທີແມ່ນແຕ່ຜູ້ສ້າງກໍ່ອິດສາບຸກຄົນທີ່ມີພອນສະຫວັນ, ແລະ ມັກຖືກເຍາະເຍີ້ຍ." (ຫງວຽນວັນຟຸກ). ລາວຍັງໄດ້ສອນພາສາຈີນຄລາສສິກ ແລະ ເປີດຄລີນິກທຳນາຍໂຊກຊະຕາເພື່ອຫາລ້ຽງຊີບ, ແຕ່ລາວບໍ່ສາມາດລ້ຽງຕົນເອງໄດ້. ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ຊື່ສຽງຂອງ ຕັນດາ ໃນເວລານັ້ນແມ່ນມະຫາສານ. ຜູ້ຊາຍຄົນໜຶ່ງຄື ຟານ ຄອຍ ໄດ້ຂຽນວ່າ: “ຂ້ອຍຮູ້ຈັກທ່ານ ຫງວຽນ ຄັກ ຫຍູ ຕັ້ງແຕ່ປີ 1918, ເມື່ອຂ້ອຍເລີ່ມຂຽນໃຫ້ວາລະສານ ນາມ ຟອງ ໃນ ຮ່າໂນ້ຍ . ຄືນໜຶ່ງໃນລະດູໃບໄມ້ປົ່ງທີ່ໜາວເຢັນ, ຂ້ອຍນອນອ່ານປຶ້ມຢູ່ໃນຫ້ອງใต้หลังคาຂອງເຮືອນນັກຂ່າວຄົນນັ້ນຢູ່ຖະໜົນ ຮ້າງ ບອງ, ເຊິ່ງເປັນບ່ອນຢູ່ອາໄສຂອງທ່ານ ຫງວຽນ ບັກ ຈຣັກ ໃນເວລານັ້ນ. ທັນໃດນັ້ນ, ມີແຂກຄົນໜຶ່ງເຂົ້າມາ. ທ່ານ ຈຣັກ ໄດ້ແນະນຳລາວໃຫ້ຂ້ອຍຮູ້ຈັກວ່າ: 'ນີ້, ທ່ານ ຫງວຽນ ຄັກ ຫຍູ.' ຂ້ອຍຮູ້ສຶກວ່າມີກະແສໄຟຟ້າແລ່ນຜ່ານຂ້ອຍ, ອາການໜາວສັ່ນແລ່ນລົງມາຕາມກະດູກສັນຫຼັງ, ແລະຂ້ອຍກໍ່ລຸກຂຶ້ນ! ແມ່ນແລ້ວ. ຊື່ ຫງວຽນ ຄັກ ຫຍູ ໃນເວລານັ້ນບໍ່ແມ່ນເລື່ອງເລັກນ້ອຍ, ແລະສຳລັບຂ້ອຍມັນຍິ່ງມີຄວາມໝາຍຫຼາຍກວ່າເກົ່າ. ຂ້ອຍສັ່ນສະເທືອນເມື່ອຄິດເຖິງມັນ; ມັນເປັນຄວາມຈິງແທ້ໆ.” (ຟານ ຄອຍ: ຂ້ອຍ ແລະ ນັກກະວີ ເຕິນ ດາ - ໜັງສືພິມ ທາວ ດ່ານ ເລກທີ 9-10-1939).

ຄວາມແປກປະຫຼາດຂອງ ເຕິນດາ ກໍ່ເປັນເອກະລັກສະເພາະຕົວເຊັ່ນກັນ: "ການແບກຫາບບົດຂຽນຂອງລາວໄປຂາຍຢູ່ຕະຫຼາດສະຫວັນ, ສົ່ງຈົດໝາຍໄປຍັງສານສະຫວັນເພື່ອຂໍແຕ່ງງານ, ລອຍນ້ຳຢືນຢູ່ໃນທະເລຊຳເຊີນ ແລະ ກິນອາຫານທະເລດິບ, ໄປປ່າເພື່ອກິນອາຫານເຈ, ດື່ມແຊມເປນກັບໄສ້ກອກໝູໝັກໃນລົດໄຟຄວາມໄວສູງ, ໄປຢ້ຽມຢາມບ່ອນຝັງສົບຂອງກະສັດໄຕເຊີນດ້ວຍການອະທິຖານຢ່າງກ້າຫານວ່າ: 'ພາກເໜືອຂອງຫວຽດນາມ, ເຊີນໄຕ - ຫງວຽນຄັກຫຽວ ໄດ້ຜ່ານສະຖານທີ່ແຫ່ງນີ້'" (ຫງວຽນຕວນ - ເຕິນດາ, ນັກດາບ - ທາວແດນ, ເດືອນກໍລະກົດ 1939).

ຄວາມແປກປະຫຼາດຂອງ Tản Đà ເຮັດໃຫ້ລາວບໍ່ເປັນທີ່ຮັກຂອງຫຼາຍຄົນ. Lưu Trọng Lư ຂຽນວ່າ: “ຄວາມຈິງແລ້ວ, ມັນບໍ່ພຽງແຕ່ຢູ່ໃນນິໄສການກິນຂອງລາວ ຫຼື ໃນການສົນທະນາຂອງລາວເທົ່ານັ້ນ; ທຸກບ່ອນທີ່ລາວໄປ, ລາວຮູ້ວິທີລົບກວນຄົນອື່ນ. ຜູ້ຄົນເລົ່າເລື່ອງອື່ນກ່ຽວກັບລາວໃຫ້ຂ້ອຍຟັງ. ໃນເວລານັ້ນ, ລາວຫາກໍ່ຍ້າຍໄປຢູ່ແຂວງໜຶ່ງ. ໃນເວລາດຽວກັນ, ຜູ້ວ່າການແຂວງກໍ່ຫາກໍ່ເຂົ້າຮັບຕຳແໜ່ງຢູ່ທີ່ນັ້ນ. ເຈົ້າໜ້າທີ່ລະດັບສູງຄົນໜຶ່ງ, ຜູ້ທີ່ຊື່ນຊົມກັບພອນສະຫວັນ, ໄດ້ຍິນກ່ຽວກັບຊື່ສຽງຂອງນັກກະວີໃນແຂວງ ແລະ ໄດ້ສົ່ງຄົນ - ເບິ່ງຄືວ່າເປັນເຈົ້າໜ້າທີ່ເມືອງ - ໄປເຊີນລາວມາດື່ມ. ແຕ່ Tản Đà ໄດ້ບອກຜູ້ສົ່ງຂ່າວຢ່າງສະຫງົບວ່າ:

"ຂ້າພະເຈົ້າຮູ້ສຶກຂອບໃຈທ່ານຫຼາຍ, ທ່ານ, ແຕ່ກະລຸນາບອກລາວວ່າ ຖ້າລາວ - ເຈົ້າໜ້າທີ່ລະດັບສູງ - ຕ້ອງການເອີ້ນພົນລະເມືອງ Nguyen Khac Hieu ມາແຂວງ, ແລະອອກໝາຍຈັບ, ຂ້າພະເຈົ້າຈະໄປທັນທີ. ແຕ່ຖ້າເຈົ້າໜ້າທີ່ລະດັບສູງເປັນຄົນທີ່ຫຼັງຈາກອ່ານບົດກະວີ ແລະ ບົດຂຽນຂອງຂ້າພະເຈົ້າແລ້ວມັກຂ້າພະເຈົ້າ, ຂ້າພະເຈົ້າຂໍເຊີນລາວມາທີ່ນີ້, ເຖິງແມ່ນວ່າມັນຈະເປັນພຽງກະຕູບຫຍ້າທີ່ຖ່ອມຕົວ, ເພື່ອຂ້າພະເຈົ້າຈະໄດ້ເອົາເຫຼົ້າແວງມາໃຫ້ລາວ. ແຕ່ລາວປະຕິເສດທີ່ຈະໄປຢ່າງເດັດຂາດ. ແທ້ຈິງແລ້ວ, ບໍ່ມີໃຜຈະຈອງຫອງ ແລະ ບໍ່ພໍໃຈໄປກວ່ານີ້." (Luu Trong Lu, Now, When the Coffin Lid Is Closed - Tao Dan Magazine, ກໍລະກົດ 1939)

ໃນຊ່ວງປີຕໍ່ມາ, ນັກກະວີໄດ້ຕົກຢູ່ໃນສະພາບທຸກຍາກ, ຫຍຸ້ງຍາກ, ແລະເຈັບປ່ວຍ, ແລະຫຼັງຈາກນັ້ນໄດ້ເສຍຊີວິດຢູ່ໃນຫ້ອງใต้หลังคาທີ່ Nga Tu So, ຮ່າໂນ້ຍ, ໃນອາຍຸ 50 ປີ ໃນວັນທີ 7 ມິຖຸນາ 1939, ແຕ່ໄດ້ປະໄວ້ອາຊີບວັນນະຄະດີທີ່ເປັນຈຸດສຳຄັນ - ການເຊື່ອມຕໍ່ທີ່ສູງສົ່ງໃນປະຫວັດສາດຂອງວັນນະຄະດີແຫ່ງຊາດ. ຫຼາຍຄົນໄດ້ຂຽນບົດກະວີທີ່ໂສກເສົ້າກ່ຽວກັບບຸກຄົນດັ່ງກ່າວດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບນັບຖືວ່າ "ພອນສະຫວັນສູງ, ຊະຕາກຳຕ່ຳ, ຖືກສະກັດກັ້ນຄວາມທະເຍີທະຍານ / ຫຼົງທາງໄປໃນໂລກ, ລືມບ້ານເກີດເມືອງນອນຂອງລາວ." (ໄປຢ້ຽມຢາມຫລຸມຝັງສົບເກົ່າຢູ່ແຄມທາງ). ຂ້ອຍຄິດວ່າ, ຊີວິດ, ລວມທັງອາຊີບ ແລະ ຄວາມຊື່ສັດຂອງນັກກະວີ Tan Da, ບໍ່ພຽງແຕ່ມີຄວາມໝາຍສຳລັບອະດີດເທົ່ານັ້ນບໍ?

ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ: https://baolamdong.vn/si-khi-nha-tho-444919.html