Mô hình kinh tế xanh ở Nghi Dương

Sự kết hợp giữa canh tác lúa hữu cơ trên những đầm rươi tại xã Nghi Dương đang tạo ra mô hình kinh tế xanh bền vững.

Sự cộng sinh giữa cây lúa và con rươi tạo nên quy trình canh tác hữu cơ tự nhiên, cho ra đời sản phẩm gạo sạch, giàu dinh dưỡng (ảnh do cở sở cung cấp).

Cách canh tác này đã nâng cao thu nhập và khẳng định giá trị nông sản đặc thù.

Mô hình thuận tự nhiên

Hải Phòng không chỉ nổi tiếng với thế mạnh công nghiệp và cảng biển, mà những năm gần đây, tại các vùng ven sông, ven biển thuộc các xã của huyện Kiến Thụy cũ, một mô hình nông nghiệp độc đáo đang dần khẳng định vị thế. Đó là mô hình cấy lúa trên ruộng rươi.

Sự cộng sinh giữa cây lúa và con rươi tạo nên quy trình canh tác hữu cơ tự nhiên, cho ra đời sản phẩm gạo sạch, giàu dinh dưỡng, từng bước chinh phục thị trường khó tính và khẳng định giá trị thương hiệu nông sản đặc hữu của địa phương.

Tại xã Nghi Dương, hình ảnh những cánh đồng lúa - ruộng rươi vàng ươm đã trở nên quen thuộc. Đây là vùng đất bãi bồi ven sông Văn Úc, nơi con rươi sinh sống tự nhiên trong môi trường nước lợ.

Chia sẻ về hành trình bén duyên với nghề, chị Nguyễn Thị Hà, Giám đốc Hợp tác xã Sản xuất nông nghiệp Thụy Hương (xã Nghi Dương) cho biết: “Làm nông nghiệp ở vùng nước lợ, nhất là với loài rươi, đòi hỏi sự minh bạch và trách nhiệm tuyệt đối. Vì chỉ cần một chút thuốc bảo vệ thực vật hay phân bón hóa học là rươi sẽ ngừng sinh trưởng, ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập của bà con. Chúng tôi coi con rươi là "thước đo" cho sự sạch của đồng ruộng”.

Bắt đầu khởi nghiệp từ năm 2017, khó khăn lớn nhất mà chị Hà đối mặt không phải là vốn, mà là thay đổi tư duy của người nông dân vốn quen với tập quán canh tác truyền thống.

Để tạo ra sự đột phá, chị đầu tư hơn 2 tỷ đồng vào hệ thống máy cấy, máy gặt và dàn gieo mạ khay.

Sản phẩm gạo ruộng rươi của Hợp tác xã Thụy Hương được công nhận là sản phẩm OCOP 4 sao (ảnh do cở sở cung cấp).

“Chúng tôi đi từng ngõ, gõ từng nhà để thuyết phục bà con về lợi ích của cơ giới hóa. Hiện nay, phương pháp mạ khay cấy máy phủ kín hơn 80% diện tích canh tác tại xã Kiến Quốc, hình thành các vùng chuyên canh "một giống - một thời gian" để bảo đảm môi trường sinh trưởng tốt nhất cho rươi”, chị Hà chia sẻ thêm.

Sự kiên trì ấy đã đem lại quả ngọt. Từ những sào ruộng thí điểm, đến nay sản phẩm gạo ruộng rươi của Hợp tác xã Thụy Hương được công nhận là sản phẩm OCOP 4 sao, khẳng định uy tín với người tiêu dùng và tạo niềm tin vững chắc cho nông dân trong xã.

Không chỉ dừng lại ở quy mô hợp tác xã, nhiều hộ dân tại vùng đất này mạnh dạn chuyển đổi diện tích lúa truyền thống sang mô hình lúa - rươi.

Anh Lương Văn Cường là một trong 28 hộ có mô hình tích tụ ruộng đất với 30 ha lúa - rươi, triển khai canh tác từ năm 2015. Anh Cường cho biết, giống lúa ST25 rất phù hợp với đất ruộng rươi do khả năng chịu mặn tốt, ít sâu bệnh. Mặc dù chi phí đầu tư ban đầu về kỹ thuật cao, nhưng anh không phải tốn chi phí cho thuốc bảo vệ thực vật hay phân bón hóa học.

“Dù chịu ảnh hưởng của các yếu tố thời tiết, năng suất lúa có thể thấp hơn lúa truyền thống, nhưng giá trị hạt gạo hữu cơ mang lại cao hơn nhiều. Vụ lúa vừa qua, dù gặp nhiều khó khăn, gia đình vẫn thu ước tính khoảng 500 triệu đồng. Đây là nguồn thu ổn định, giúp bà con gắn bó lâu dài với ruộng đồng”, anh Cường phân tích.

Đồng hành với nông dân, Công ty CP Đầu tư Hải Âu Việt hiện tạo ra “mắt xích” quan trọng trong chuỗi liên kết tại các xã trọng điểm vùng ruộng rươi.

Anh Trần Văn Trung, Giám đốc công ty cho biết, từ năm 2011 đến nay, doanh nghiệp phối hợp với bà con xã Kiến Quốc và Ngũ Phúc cũ nay thuộc xã Nghi Dương canh tác trên diện tích 75 ha. Công ty hỗ trợ bà con vốn, giống, kỹ thuật và bao tiêu toàn bộ sản phẩm.

Doanh nghiệp đang chuẩn hóa các tiêu chuẩn khắt khe như USDA (Mỹ), EU (Châu Âu) và JAS (Nhật Bản) để đưa hạt gạo Việt ra thị trường quốc tế. Việc liên kết không chỉ giúp nông dân yên tâm sản xuất mà còn xây dựng được chuỗi giá trị bền vững cho thương hiệu gạo ruộng rươi.

Hướng đi bền vững cho nông nghiệp sạch

Vì canh tác hoàn toàn tự nhiên nên sản phẩm gạo năng suất bằng khoảng 1/3 so với ruộng được canh tác theo phương pháp thông thường. Tuy nhiên, loại gạo này được đánh giá có giá trị dinh dưỡng cao và tuyệt đối an toàn.

Gạo ruộng rươi chứa nhiều dưỡng chất như vitamin A, B1, B6, B12, Omega 3-6-9. Mặc dù, lúa trồng trên ruộng rươi có năng suất không cao, đạt khoảng 2,7 tấn/ha, nhưng bù lại thu nhập từ rươi gấp 20 lần thu nhập từ lúa. Ngoài lúa, trung bình 1 ha ruộng rươi, lúa thu được 300 - 500 kg rươi.

Mô hình gạo ruộng rươi giúp nâng cao giá trị nông sản nhờ quy trình sản xuất sạch, an toàn và thân thiện với hệ sinh thái (ảnh do cở sở cung cấp).

Đánh giá về mô hình này, ông Ngô Trung Kiên, Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hải Phòng cho biết: “Trong những năm gần đây, nông dân vùng Kiến Thụy cũ đã mạnh dạn ứng dụng tiến bộ kỹ thuật. Việc sản xuất lúa trên ruộng rươi theo quy trình hữu cơ khép kín không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn nâng cao chất lượng nông sản rõ rệt. Chúng tôi khuyến khích các hộ dân phối hợp với doanh nghiệp để hình thành chuỗi liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ, bảo đảm tính bền vững”.

Hiện nay, các xã Nghi Dương, Kiến Hải có gần 100 ha lúa trên ruộng rươi tại các xã vùng ven sông Văn Úc. Đồng chí Đào Văn Tuân, Phó Chủ tịch UBND xã Nghi Dương cho biết, sản phẩm gạo ruộng rươi Kiến Quốc đạt OCOP 4 sao từ năm 2023.

Để hỗ trợ bà con, địa phương đang tích cực quy hoạch vùng nguyên liệu và tham mưu thành phố có các cơ chế vay vốn ưu đãi cho nông dân. Địa phương đặc biệt chú trọng việc quản lý môi trường nước, tránh tình trạng ô nhiễm từ các khu vực lân cận ảnh hưởng đến ruộng rươi.

Theo thông tin từ Sở Tài nguyên và Môi trường, để duy trì thương hiệu gạo ruộng rươi, thời gian tới, Sở tiếp tục đồng hành tháo gỡ khó khăn về cơ chế, phối hợp tổ chức các hội nghị tọa đàm giải pháp kỹ thuật, đồng thời đẩy mạnh dự án khuyến nông trung ương “nuôi rươi thương phẩm và sản xuất lúa hữu cơ gắn với tiêu thụ sản phẩm”. Đây là giải pháp then chốt để nâng cao hiệu quả canh tác trên những vùng đất bãi ven sông.

Mô hình gạo ruộng rươi góp phần nâng cao giá trị nông sản nhờ quy trình sản xuất sạch, an toàn và thân thiện với hệ sinh thái. Trong tương lai, mô hình sẽ được các địa phương mở rộng quy mô, gắn kết du lịch sinh thái với sản xuất nông nghiệp, qua đó nâng tầm giá trị đặc sản này trên bản đồ nông sản Việt Nam.

THU HẰNG

Nguồn: https://baohaiphong.vn/mo-hinh-kinh-te-xanh-o-nghi-duong-544425.html