Ngày mới ở Thanh Xuân

HÀ NỘI Những phần diện tích cuối cùng trên tuyến đường Vành đai 2,5 đoạn Ngụy Như Kon Tum-Nguyễn Trãi được bàn giao cho đơn vị thi công, chương mới cũng mở ra với phường Thanh Xuân.

Trên dải đất từng là ngõ xóm thân thuộc của làng Nhân Chính hàng trăm năm tuổi, một tuyến đường hiện đại đang dần hình thành. Và phía sau những mét vuông mặt bằng được giải phóng là cả một hành trình đặc biệt của trách nhiệm, sẻ chia và khát vọng phát triển.

Khi những mái nhà lùi lại phía sau

Trên hơn 950 m chiều dài tuyến đường đi qua là hơn 39.000 m² đất được thu hồi. Gần 700 hộ dân bị ảnh hưởng. Những con số ấy đủ cho thấy quy mô và độ khó của một dự án giao thông trọng điểm của Thủ đô. Nhưng nếu chỉ nhìn con số, sẽ khó cảm nhận hết điều gì đã diễn ra trong hơn 5 tháng qua trên mảnh đất này.

Nhiều hộ dân đồng thuận di dời những ngôi nhà cổ hàng trăm năm để triển khai dự án đường Vành đai 2,5. Ảnh: Quyết Thắng.

Ở đó không chỉ có hồ sơ kiểm đếm, phương án bồi thường hay những cuộc họp kéo dài đến đêm khuya. Ở đó có những mái nhà gắn bó qua nhiều thế hệ. Có những khoảng sân lưu giữ ký ức của một làng cổ ven đô. Có những cây cau, giếng nước, bậc cửa đã chứng kiến bao thăng trầm của một gia đình. Và có cả những nhà thờ họ - nơi kết nối cội nguồn, nơi lưu giữ ký ức của nhiều thế hệ con cháu.

Người dân làng Nhân Chính hiểu hơn ai hết giá trị của những điều ấy. Vì thế, giải phóng mặt bằng ở đây chưa bao giờ đơn thuần là câu chuyện dịch chuyển những công trình vật chất. Đó là sự dịch chuyển của ký ức, là sự lựa chọn giữa cái quen thuộc của hôm qua với triển vọng phát triển của ngày mai.

Chính bởi vậy, phía sau mỗi biên bản kiểm đếm, mỗi phương án bồi thường được phê duyệt là những câu chuyện đời sống rất riêng, những lựa chọn không dễ dàng của người dân khi phải chia tay nơi chôn nhau cắt rốn để nhường chỗ cho một công trình mang tầm vóc của tương lai.

Những ngày qua, chúng tôi đã gặp nhiều người dân mang những tâm trạng khác nhau khi đứng trước thời khắc phải rời đi khỏi nơi gắn bó cả đời, những cụ già lặng lẽ nhìn ngôi nhà cũ lần cuối. Có những gia đình nhiều thế hệ cùng ngồi lại để đưa ra quyết định. Có người từng trăn trở vì căn nhà thờ cổ của dòng họ nằm trong phạm vi giải phóng mặt bằng. Mỗi trường hợp là một câu chuyện riêng, một hoàn cảnh riêng, một nỗi niềm riêng.

Gia đình bà Nguyễn Thị Thu Thủy (65 tuổi), sinh sống tại số nhà 24, ngõ 72 phố Chính Kinh là một trường hợp tiêu biểu. Khu đất nơi gia đình bà sinh sống không chỉ là nơi ở mà còn là từ đường của dòng họ, được xây dựng từ khoảng năm 1917 với kiến trúc 5 gian nhà ngói truyền thống.

Trải qua hơn một thế kỷ, gia đình vẫn lưu giữ nhiều tư liệu Hán Nôm quý, một bản chúc thư từ thời Duy Tân cùng những dấu tích văn hóa gắn liền với nguồn cội. Trên diện tích hơn 500m ² hiện có 6 hộ gia đình với nhiều thế hệ cùng sinh sống.

Không xa đó, gia đình ông Nguyễn Gia Khánh (sinh năm 1944) cũng nằm trong diện phải di dời. Gia đình và thửa đất của họ có nguồn gốc lâu đời tại địa phương, với nhà thờ tổ được xác định xây dựng từ đầu thế kỷ XIX.

“Ngôi nhà này đã tồn tại hàng trăm năm, là nơi gắn bó của nhiều thế hệ. Dù không tránh khỏi những cảm xúc khi phải dời đi, nhưng chúng tôi vẫn ủng hộ chủ trương chung”, ông Khánh chia sẻ.

Điểm đặc biệt ở cả hai gia đình là đều có nhiều thế hệ, nhiều hộ cùng sinh sống trên một khu đất, đồng thời sở hữu từ đường lâu đời - nơi lưu giữ giá trị tinh thần, văn hóa của dòng họ. Tuy nhiên, với tinh thần vì lợi ích chung, các gia đình vẫn lựa chọn đồng thuận, góp phần tạo điều kiện để dự án được triển khai đúng tiến độ.

Cán bộ phường Thanh Xuân đến nhà dân để tuyên truyền, vận động. Ảnh: Quyết Thắng

Nơi niềm tin trở thành sức mạnh

Để có được sự đồng thuận ấy không phải là kết quả của một vài cuộc họp hay những quyết định hành chính đơn thuần. Đó là thành quả của cả một quá trình kiên trì vận động, đối thoại và đồng hành cùng người dân trong suốt nhiều tháng liền.

Ông Nguyễn Huy Cường, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Thanh Xuân chia sẻ, mỗi cán bộ là một tuyên truyền viên gương mẫu, bám trụ tại địa bàn, nắm bắt kịp thời những biến động nhỏ nhất để có phương án tháo gỡ. Sự thấu hiểu hoàn cảnh cụ thể của từng gia đình, kết hợp với việc linh hoạt vận dụng các chính sách bồi thường, hỗ trợ đã giúp các tổ công tác kiên trì thuyết phục, tạo sự chuyển biến tích cực trong lòng nhân dân, hướng tới mục tiêu chung là sự đồng thuận.

Những ngày cao điểm của công tác giải phóng mặt bằng, hình ảnh quen thuộc nhất ở Thanh Xuân không phải là những cuộc họp đông người mà là những bước chân âm thầm đi từng ngõ nhỏ. Những cán bộ cơ sở, những tổ dân vận, những đảng viên, đoàn thể ngày ngày đến từng nhà, lắng nghe từng tâm tư, giải thích từng chính sách, tháo gỡ từng vướng mắc.

Có những cuộc đối thoại kéo dài nhiều giờ. Có những buổi gặp gỡ diễn ra vào buổi tối. Có những trường hợp phải vận động nhiều lần. Và cũng có những giây phút xúc động khi cán bộ và người dân cùng ngồi lại, cùng tìm ra tiếng nói chung.

Điều đặc biệt của hành trình ấy là Thanh Xuân đã không chọn cách làm nhanh bằng mệnh lệnh hành chính đơn thuần. Thay vào đó là sự kết hợp giữa quyết tâm chính trị với công tác dân vận, giữa yêu cầu tiến độ với sự tôn trọng quyền lợi chính đáng của người dân.

Mặt bằng sạch được phường bàn giao cho dự án. Ảnh: Quyết Thắng.

Bởi vậy, đến ngày mặt bằng sạch được bàn giao, điều đáng nói không chỉ là tỷ lệ hoàn thành tuyệt đối mà còn không để xảy ra điểm nóng, không hình thành những khoảng cách giữa chính quyền và nhân dân. 

Ông Đỗ Quang Dương, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND phường Thanh Xuân cho biết, dự án đi qua khu dân cư lâu đời nên quá trình triển khai gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là vấn đề tái định cư. Tuy nhiên, với sự chỉ đạo quyết liệt của thành phố, mọi vướng mắc từng bước được tháo gỡ. Cán bộ phường vẫn làm việc xuyên lễ, xuyên Tết để bảo đảm tiến độ, góp phần tạo nên thành công của công tác giải phóng mặt bằng dự án.

Một “bộ máy giải phóng mặt bằng” đặc biệt đã được vận hành với tinh thần đặc biệt. Không bàn lùi. Không né tránh. Không để việc hôm nay sang ngày mai. Tinh thần ấy đã biến những chủ trương của thành phố thành những kết quả cụ thể trên thực địa.

Khuôn hình đường Vành đai 2,5 qua địa bàn phường Thanh Xuân. Ảnh: Quyết Thắng.

Để rồi, hôm nay, khi những ngôi nhà cũ đã hoàn thành sứ mệnh lịch sử của mình, khi khoảng đất mới đang chờ đón nhịp máy thi công đầu tiên, Thanh Xuân cũng đang bước sang một giai đoạn phát triển mới.

Con đường Vành đai 2,5 rồi sẽ không chỉ là một tuyến giao thông. Đó sẽ là tuyến kết nối những khu dân cư, mở rộng không gian phát triển đô thị, giảm áp lực giao thông và tạo động lực cho tương lai. Nhưng có lẽ, giá trị lớn nhất mà dự án để lại không nằm ở chiều rộng mặt đường hay những con số đầu tư.

Giá trị ấy nằm ở bài học về sự đồng lòng. Nằm ở cách một cộng đồng cùng vượt qua những khó khăn riêng để hướng tới lợi ích chung. Nằm ở những người dân đã chấp nhận rời xa nơi gắn bó để mở đường cho sự phát triển. Và nằm ở niềm tin rằng những hy sinh hôm nay sẽ góp phần tạo nên một diện mạo mới cho ngày mai.

Một ngày mới đang bắt đầu ở Thanh Xuân. Ngày mới ấy được xây nên từ những ký ức được trân trọng, từ những nghĩa tình được gìn giữ và từ khát vọng phát triển không ngừng của một vùng đất đang chuyển mình cùng Thủ đô.

Khi những chuyến xe đầu tiên lăn bánh trên tuyến đường mới trong tương lai, mỗi người dân nơi đây sẽ nhận ra rằng họ không chỉ là những người chứng kiến sự đổi thay. Họ chính là những người đã góp phần làm nên sự đổi thay ấy.

Nguồn: https://nongnghiepmoitruong.vn/ngay-moi-o-thanh-xuan-d814427.html