Người mới, thời mới!

Ủy ban châu Âu ngày 29-5 đã quyết định giải ngân 16,4 tỉ euro từ các nguồn quỹ của Liên minh châu Âu (EU) cho Hungary, vốn bị phong tỏa nhiều năm do những lo ngại về pháp quyền và tham nhũng dưới thời cựu Thủ tướng Viktor Orban.

Đây được xem là điểm cộng đầu tiên của tân Thủ tướng Peter Magyar sau chưa đầy 3 tuần cầm quyền, nên cũng dễ hiểu khi ông gọi 29-5 là “ngày lịch sử”. Số tiền tương đương 13% GDP có ý nghĩa rất lớn giữa lúc kinh tế Hungary đang đối mặt nhiều khó khăn, đặc biệt là cơ sở hạ tầng yếu kém và thâm hụt ngân sách nặng nề. Nó cũng đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong quan hệ giữa Hungary và EU.

Quan hệ Hungary - EU gặp nhiều sóng gió trong 16 năm cầm quyền liên tục của Thủ tướng Orban. Brussels coi Budapest như “cái gai trong mắt” khi ông Orban không ngần ngại tỏ ra tự hào rằng Hungary là thành viên EU gần như duy nhất vẫn duy trì được quan hệ gần gũi với Nga. Ông từng nhiều lần phản đối Brussels trừng phạt Mát-xcơ-va và cản trở việc kết nạp cũng như viện trợ cho Ukraine trong cuộc xung đột với Nga. Trong cuộc vận động tranh cử hồi đầu năm nay, Thủ tướng Hungary thậm chí đi quá xa khi nói rằng chính EU là mối đe dọa chứ không phải Nga. “Gieo rắc nỗi sợ hãi về (Tổng thống Nga) Vladimir Putin là hành động thiển cận và thiếu nghiêm túc. Trong khi đó, Brussels mới là thực tại hiện hữu và nguồn gốc của mối đe dọa cận kề”, ông Orban phát biểu trước những người ủng hộ. “Chúng ta phải làm quen với ý kiến cho rằng những người yêu tự do không nên sợ phương Đông, mà là EU”, vị này bồi thêm.

Trên truyền thông, Thủ tướng Orban thường bị mô tả bằng những từ như dân túy, cực hữu hay độc tài, vốn rất bị “dị ứng” trong chính trị dòng chính tại châu Âu. Nhà lãnh đạo hiếm hoi thân cả Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Nga Putin cũng không ít lần khẩu chiến với các nước trong khối vì khác biệt trong cách tiếp cận ở nhiều vấn đề.

Sau khi ông Orban tái đắc cử với tỷ lệ áp đảo năm 2022, EU đã điều tra cuộc bầu cử. Đây là cột mốc dẫn tới những thủ tục tước bỏ nguồn tài trợ cho Hungary với lo ngại về “tiêu chuẩn dân chủ”. Cùng năm, Nghị viện châu Âu ra tuyên bố khẳng định Hungary không còn là “nền dân chủ đầy đủ”.

Chính vì vậy, Brussels đã hồ hởi lên tiếng chúc mừng khi ông Magyar, người cam kết cải thiện quan hệ với EU, đánh bại ông Orban trong cuộc bầu cử hồi tháng 4.

Đề cập thỏa thuận giải ngân vừa đạt được, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen ca ngợi nó mang tính lịch sử, đánh dấu sự khởi đầu của một kỷ nguyên mới trong quan hệ giữa EU và Hungary sau nhiều năm căng thẳng dưới thời cựu Thủ tướng Orban. Bà cũng dùng những lời “có cánh” để nói về tân Thủ tướng Magyar: “Chúng ta có thể cảm nhận được một làn gió của sự đổi thay mạnh mẽ trên khắp Hungary... Chỉ trong vài tuần, ngài Magyar đã thúc đẩy những cải cách bị trì hoãn từ lâu”.

QUỐC KHÁNH

Nguồn: https://baocantho.com.vn/nguoi-moi-thoi-moi--a205977.html