Những ca nương nhí giữ hồn ca trù

Giữa nhịp sống hiện đại, ca trù vẫn đang được gìn giữ bằng tình yêu bền bỉ của những nghệ nhân và cả những em nhỏ.

Em Nguyễn Minh Nguyệt (bên phải) qua các buổi luyện tập với Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Thị Thu Hằng giúp kỹ thuật hát của em ngày càng tiến bộ.

Ươm mầm tình yêu ca trù

Một buổi sinh hoạt của Câu lạc bộ Ca trù An Biên, tiếng phách điểm nhịp hòa cùng tiếng đàn đáy ngân lên trầm bổng. Giữa những nghệ nhân lớn tuổi, nhiều bạn nhỏ chăm chú tập từng câu hát, từng nhịp lấy hơi. Với nhiều người, ca trù vốn là loại hình nghệ thuật khó tiếp cận bởi lối hát cầu kỳ, kỹ thuật khắt khe và ca từ cổ. Thế nhưng, với Tạ Minh Dương, học sinh lớp 7C7 Trường THCS Ngô Quyền và Nguyễn Minh Nguyệt, lớp 5A10 Trường Tiểu học Nguyễn Văn Tố lại là thế giới âm nhạc đầy hấp dẫn.

Tạ Minh Dương gắn bó với ca trù suốt 4 năm nay nên em thuộc nhiều làn điệu và khá tự tin mỗi khi đứng trên sân khấu. Dương kể, tình yêu với ca trù đến rất tự nhiên khi em được nghe thấy người bạn cùng tuổi hát. “Lúc đầu em chỉ thấy lạ tai và thích nghe. Sau đó tìm hiểu về ý nghĩa các câu hát, em càng thấy ca trù hay và muốn học. Ban đầu học khó vì phải nhớ lời, giữ nhịp, lấy hơi đúng. Có hôm em tập mãi vẫn chưa hát được một đoạn ngắn”, Dương chia sẻ.

Không chỉ học thuộc lời ca, người học ca trù còn phải luyện cách nhả chữ, luyến láy và giữ đúng nhịp phách. Với học sinh THCS vừa học văn hóa vừa theo đuổi nghệ thuật truyền thống, hành trình ấy đòi hỏi sự kiên trì rất lớn. Mỗi tuần, Dương dành từ 2 đến 3 buổi để tập luyện tại câu lạc bộ. Trước mỗi cuộc giao lưu hay chương trình biểu diễn, thời gian luyện tập sẽ nhiều hơn.

Bén duyên với ca trù từ những lời hát của người bà thân yêu, Nguyễn Minh Nguyệt có 2 năm theo học bộ môn này. Cô học trò lớp 5 với giọng nói nhỏ nhẹ, khi cất tiếng hát lại rất trong trẻo, tha thiết.

Nguyệt cho biết, em thích nhất những buổi được theo các cô, các bác trong câu lạc bộ đi biểu diễn hoặc giao lưu với các đơn vị khác. “Em thấy rất vui vì được mặc áo dài, được đứng hát trước mọi người. Khi hát xong được các cô chú khen, em càng muốn cố gắng học hơn”, Nguyệt nói.

Trải nghiệm đáng nhớ của hai “ca nương nhí” chính là những đêm “canh hát cửa đình” vào ngày rằm hằng tháng tại đình An Biên. Trong không gian linh thiêng của ngôi đình cổ, tiếng hát ca trù vang lên như đưa người nghe trở về với nét văn hóa truyền thống xưa. Dương tâm sự: “Mỗi lần được hát ở đình An Biên, em thấy rất tự hào. Em cảm giác mình đang góp một phần nhỏ để giữ gìn nghệ thuật truyền thống của quê hương”.

Những đêm diễn ấy cũng giúp các em trưởng thành hơn trong kỹ năng biểu diễn, biết cách giữ thần thái, cảm xúc và thêm hiểu giá trị của ca trù - loại hình nghệ thuật được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể cần được bảo vệ khẩn cấp.

Gìn giữ di sản từ những mầm non

Câu lạc bộ Ca trù An Biên Trường Tiểu học Nguyễn Văn Tố (phường An Biên) góp phần gìn giữ nghệ thuật hát ca trù.

Hát được ca trù đã khó, để một em nhỏ theo đuổi lâu dài càng khó hơn. Bởi vậy, sự xuất hiện của những “ca nương nhí” như Minh Dương hay Minh Nguyệt giúp các nghệ nhân thêm tin tưởng vào sức sống của nghệ thuật truyền thống.

Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Thị Thu Hằng, người trực tiếp hướng dẫn các em tại Câu lạc bộ Ca trù An Biên cho biết, ca trù là bộ môn nghệ thuật đòi hỏi kỹ thuật thanh nhạc rất cao, kể cả với người trưởng thành. “Các em còn nhỏ nhưng có niềm say mê rất đáng quý. Minh Dương có chất giọng sáng, tiếp thu nhanh, biết cảm nhận nhịp phách khá tốt. Minh Nguyệt tuy mới học nhưng có sự chăm chỉ, chịu khó luyện tập. Đáng mừng là các em không học theo kiểu ép buộc mà thực sự yêu thích”, nghệ nhân Nguyễn Thị Thu Hằng nhận xét.

Theo Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Thị Thu Hằng, để giữ chân được lớp trẻ với nghệ thuật truyền thống cần tạo môi trường học tập gần gũi, vui vẻ và có thêm nhiều sân chơi biểu diễn. Chính những cuộc giao lưu, liên hoan nghệ thuật truyền thống dành cho thiếu niên, nhi đồng thời gian qua giúp các em thêm tự tin và có động lực theo đuổi đam mê.

Không chỉ nỗ lực từ phía nghệ nhân, sự đồng hành của gia đình và nhà trường cũng đóng vai trò quan trọng trong việc nuôi dưỡng tình yêu nghệ thuật truyền thống cho học sinh.

Cô Nguyễn Thị Thắm, Hiệu trưởng nhà trường cho rằng, việc học sinh tham gia các loại hình nghệ thuật dân tộc không chỉ giúp phát triển năng khiếu mà còn góp phần giáo dục văn hóa, lịch sử và lòng tự hào dân tộc. “Những em nhỏ tham gia học ca trù đang góp phần lan tỏa tình yêu nghệ thuật truyền thống trong học đường. Qua các hoạt động biểu diễn, giao lưu, các em hiểu hơn giá trị của di sản văn hóa dân tộc và trở thành những hạt nhân tích cực trong việc gìn giữ bản sắc văn hóa”, cô Nguyễn Thị Thắm chia sẻ.

Ở Câu lạc bộ Ca trù An Biên, mỗi buổi tập vẫn đều đặn vang lên tiếng phách, tiếng đàn và những giọng hát non trẻ. Những “ca nương nhí” như Minh Dương, Minh Nguyệt đang âm thầm thắp lên hy vọng về sự tiếp nối của nghệ thuật truyền thống giữa đời sống hôm nay.

TÂM PHÚC

Nguồn: https://baohaiphong.vn/nhung-ca-nuong-nhi-giu-hon-ca-tru-544222.html