Ninh Giang lan tỏa nghệ thuật hát văn trong học đường

Từ lớp học mầm non đến THCS, nhiều trường ở xã Ninh Giang đang đưa hát văn đến gần học sinh như một cách gìn giữ nghệ thuật truyền thống.

Cô giáo và trẻ 5 tuổi Trường Mầm non Đồng Tâm hát chầu văn cùng nghệ nhân trong xã.

Gieo mầm hát văn từ mái trường quê

Trong không gian lớp học rộn ràng tiếng cười, những em nhỏ 5 tuổi của Trường Mầm non Đồng Tâm hào hứng làm quen với trống, thanh phách và chăm chú lắng nghe các nghệ nhân cất lên từng câu hát văn. Từ chỗ chỉ tập làm quen với nhạc cụ và ngân nga những làn điệu đơn giản, nhiều em dần hòa mình vào không gian nghệ thuật dân gian đặc sắc của quê hương.

Tháng 9/2025, Trường Mầm non Đồng Tâm triển khai chuyên đề “Đưa nghệ thuật hát văn vào giáo dục âm nhạc cho trẻ 5 tuổi theo hướng tích hợp đa văn hóa”. Chỉ một tháng sau, nhà trường tổ chức buổi giao lưu đầu tiên giữa học sinh và các nghệ nhân hát văn trong xã.

Do hát văn là loại hình nghệ thuật khó, giáo viên lựa chọn cách tiếp cận nhẹ nhàng, gần gũi. Từ những chủ đề quen thuộc như gia đình, quê hương, công ơn cha mẹ hay Bác Hồ kính yêu, các cô giáo tự sáng tác lời mới, phổ nhạc thành những bài hát phù hợp với lứa tuổi mầm non.

Đến nay, nhà trường đã xây dựng được 6 bài hát văn dành riêng cho trẻ như: “Đồng Tâm quê em”, “Ninh Giang tươi đẹp”, “Công đức sinh thành”, “Về chung một nhà”… Các bài hát được chỉnh sửa bằng công nghệ thông tin rồi gửi cho phụ huynh phối hợp dạy trẻ tại nhà.

Cô giáo Nghiêm Thị Trang, giáo viên chủ nhiệm lớp 5 tuổi B chia sẻ: “Ban đầu chúng tôi cũng lo vì nghĩ hát văn sẽ khó với trẻ nhỏ. Nhưng khi nghe tiếng đàn, tiếng phách, các con lại rất thích thú. Nhiều cháu thuộc lời rất nhanh, về nhà còn hát cho ông bà, bố mẹ nghe”.

Không chỉ ở bậc mầm non, việc đưa hát văn vào trường học cũng được Trường THCS Thành Nhân duy trì thông qua các tiết học âm nhạc và hoạt động ngoại khóa.

Năm học 2025 - 2026, khi thành phố tổ chức Cuộc thi “Giọng hát hay thiếu nhi Hải Phòng - Sơn ca” gắn với chuyên đề âm nhạc truyền thống, nhà trường lựa chọn hát chầu văn để tham gia dự thi. Sau quá trình tuyển chọn, em Hà Duy Quang Minh, học sinh lớp 6D được giao thể hiện tiết mục dự thi. Chỉ sau một tuần tập luyện dưới sự hướng dẫn của các thầy cô giáo cùng nghệ nhân Lưu Đức Anh Tuấn, Chủ nhiệm Câu lạc bộ hát văn Xứ Đông, Minh đã giành giải nhất cuộc thi.

Cô giáo Nguyễn Thị Thúy Nga, giáo viên âm nhạc Trường THCS Thành Nhân cho biết hát văn là loại hình nghệ thuật khó, đòi hỏi người học có năng khiếu và sự kiên trì. Tuy nhiên, khi hiểu được giá trị của nghệ thuật dân gian, nhiều học sinh lại rất say mê.

Khơi dậy niềm yêu thích nghệ thuật

Hà Duy Quang Minh, học sinh lớp 6D giành giải nhất Cuộc thi “Giọng hát hay thiếu nhi Hải Phòng - Sơn ca” năm học 2025- 2026 nhờ biểu diễn hát chầu văn.

Theo cô giáo Đinh Thị Thu Huyền, Hiệu trưởng Trường Mầm non Đồng Tâm, việc lựa chọn hát văn để đưa vào giảng dạy không phải ngẫu nhiên. Nhà trường nằm cạnh Đền Quan lớn Tuần Tranh, nơi các làn điệu chầu văn đã gắn bó lâu đời với đời sống văn hóa của người dân địa phương.

"Hằng ngày học sinh đều được nghe tiếng hát văn vang lên từ ngôi đền gần trường. Với người dân nơi đây, hát văn đã trở thành một phần quen thuộc trong đời sống tinh thần. Vì vậy, nhà trường mong muốn góp phần gìn giữ và lan tỏa giá trị văn hóa truyền thống này ngay từ bậc học mầm non", cô Huyền nói.

Để nâng cao chất lượng chuyên đề, nhà trường thường xuyên phối hợp với Câu lạc bộ hát văn Xứ Đông tổ chức tập luyện cho giáo viên và học sinh. Mỗi năm 2 lần, các em được tham quan, trải nghiệm tại đền Quan lớn Tuần Tranh để trực tiếp nghe biểu diễn và giao lưu hát văn.

Theo cô giáo Nguyễn Thị Thúy Nga, Trường THCS Thành Nhân dự kiến thành lập câu lạc bộ hát văn trong năm học mới nhằm tạo sân chơi cho học sinh yêu thích nghệ thuật truyền thống và phát hiện những nhân tố có năng khiếu.

Nghệ nhân ưu tú Lưu Đức Anh Tuấn, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Hát văn Xứ Đông cho biết hát văn là loại hình nghệ thuật dân gian mang đậm giá trị văn hóa tâm linh của người Việt. Tuy nhiên, hiện nay số người trẻ yêu thích và theo đuổi loại hình nghệ thuật này không nhiều, vì vậy việc đưa hát văn vào trường học là hướng đi ý nghĩa trong công tác bảo tồn di sản.

"Để gìn giữ hát văn, điều quan trọng là tạo cơ hội cho thế hệ trẻ được tiếp xúc từ sớm. Khi được nghe, được học và trực tiếp biểu diễn, các em sẽ dần cảm nhận được nét đẹp và giá trị riêng của loại hình nghệ thuật truyền thống này", nghệ nhân Lưu Đức Anh Tuấn chia sẻ.

MINH NGUYÊN

Nguồn: https://baohaiphong.vn/ninh-giang-lan-toa-nghe-thuat-hat-van-trong-hoc-duong-544217.html