Tạo môi trường mạng an toàn, lành mạnh cho trẻ em

Kỷ nguyên số mở ra không gian tri thức khổng lồ và cơ hội phát triển toàn diện cho thế hệ trẻ. Tuy nhiên, mặt trái của internet, mạng xã hội cùng công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI) đang đặt ra nhiều thách thức lớn trong công tác bảo vệ trẻ em. Để trẻ em thực sự được an toàn và hạnh phúc, cần có sự chung tay, quyết liệt vào cuộc của toàn xã hội.

Kỷ nguyên số mở ra không gian tri thức khổng lồ và cơ hội phát triển toàn diện cho thế hệ trẻ. Tuy nhiên, mặt trái của internet, mạng xã hội cùng công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI) đang đặt ra nhiều thách thức lớn trong công tác bảo vệ trẻ em. Để trẻ em thực sự được an toàn và hạnh phúc, cần có sự chung tay, quyết liệt vào cuộc của toàn xã hội.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh- Nguyễn Thị Bé Mười trao học bổng cho thiếu nhi hoàn cảnh đặc biệt.

Tiếng chuông cảnh báo từ môi trường mạng

Tại xã Phước Mỹ Trung vừa diễn ra lễ phát động Tháng hành động Vì trẻ em năm 2026, với chủ đề “Trẻ em hạnh phúc, an toàn, vững bước trong kỷ nguyên số”. Sự kiện do Sở Y tế chủ trì, phối hợp với đơn vị liên quan tổ chức, có sự tham dự của Phó Chủ tịch UBND tỉnh- Nguyễn Thị Bé Mười cùng lãnh đạo ban, ngành.

Hiện tỉnh có 614,801 ngàn trẻ em dưới 16 tuổi, chiếm 14,44% tổng dân số tỉnh. Việc đưa các em tiếp cận môi trường số từ sớm là bước đi phù hợp với xu thế dịch chuyển số quốc gia, nhưng đồng thời cũng để lại những khoảng trống an toàn đáng lo ngại.

Hiện nay, khoảng 80% dân số Việt Nam sử dụng internet và mạng xã hội. Từ đó, nhiều thách thức đặt ra đối với lực lượng công an trong công tác bảo vệ trẻ em. Theo thống kê từ Công an tỉnh, tính từ đầu năm 2025 đến nay, toàn tỉnh đã xảy ra trên 100 vụ liên quan đến xâm hại trẻ em; trong đó, các đối tượng sử dụng mạng xã hội để tiếp cận, xâm hại chiếm khoảng 7,7% tổng số vụ.

Nổi lên là tình trạng các em kết bạn qua mạng, “yêu sớm” rồi bị khống chế, cưỡng ép. Đáng chú ý, các đối tượng xấu bắt đầu ứng dụng những thủ đoạn tinh vi như công nghệ AI Deepfake để cắt ghép hình ảnh đồi trụy, nhằm tống tiền, khống chế hoặc dùng những lời hứa hẹn vật chất, tình cảm để dẫn dụ các em. Thêm vào đó, vấn nạn bạo lực học đường vẫn diễn ra, việc quay video clip phát tán nhanh trên không gian mạng đã tác động tiêu cực đến nhận thức của học sinh.

Nguyên nhân của thực trạng trên phần lớn xuất phát từ việc trẻ em tiếp cận mạng xã hội quá sớm khi chưa đủ kỹ năng tự bảo vệ. Mặt khác, một bộ phận phụ huynh còn chủ quan, “khoán trắng” thiết bị điện tử cho con mà thiếu sự kiểm tra, giám sát. Sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội đôi lúc, từng nơi chưa đồng bộ, chặt chẽ.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh- Nguyễn Thị Bé Mười cho biết: “Tình trạng nghiện thiết bị điện tử và các hành vi xâm hại trẻ em ngày càng tinh vi và khó kiểm soát. Chủ đề Tháng hành động Vì trẻ em năm nay “Trẻ em hạnh phúc, an toàn, vững bước trong kỷ nguyên số” mang một ý nghĩa hết sức thiết thực, thể hiện quyết tâm và trách nhiệm của gia đình, nhà trường, các cấp, các ngành và toàn xã hội”.

Hành động đồng bộ

Thượng tá Võ Thị Hải Yến- Phó Trưởng Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao cho hay: Để bảo vệ bí mật đời tư và sự an toàn của trẻ, các bậc phụ huynh cần thay đổi thói quen chia sẻ quá nhiều hình ảnh, thông tin cá nhân của con lên mạng xã hội, tránh để kẻ xấu khai thác thông tin về trường học, hoàn cảnh gia đình để tiếp cận vụ lợi. Thay vì cấm đoán cực đoan gây ra sự tò mò ngược, cha mẹ phải là người bạn đồng hành, kiểm soát chặt chẽ nội dung con xem, tạo niềm tin để con sẵn sàng chia sẻ khi gặp rắc rối thay vì im lặng chịu đựng.

Đối với các em nhỏ, các em cần trang bị cho bản thân kiến thức cơ bản khi tiếp cận mạng xã hội. Về phía nhà trường, cần đẩy mạnh giáo dục kỹ năng số, dạy các em cách ứng xử văn minh trên mạng xã hội. Đồng thời, thầy cô giáo, tổ chức Đoàn- Đội cần tạo môi trường kết nối thân thiện, hỗ trợ tâm lý kịp thời và phối hợp với công an tổ chức các buổi tuyên truyền trực quan về phương thức hoạt động của tội phạm mạng theo từng lứa tuổi.

Thượng tá Võ Thị Hải Yến- Phó Trưởng Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao khẳng định: Bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng không phải là trách nhiệm riêng của bất kỳ cá nhân hay tổ chức nào.

Đối với lực lượng công an, đơn vị cam kết đẩy mạnh bám sát tình hình, phát hiện và xử lý nghiêm hành vi lợi dụng không gian mạng để xâm phạm quyền trẻ em. Duy trì và lan tỏa các mô hình hiệu quả như: Phòng, chống vi phạm pháp luật và bạo lực học đường; tuyên truyền nâng cao kiến thức pháp luật bảo vệ phụ nữ, trẻ em và phòng chống vi phạm an ninh mạng tại các trường học.

Bên cạnh việc xây dựng không gian mạng trong sạch, Tháng hành động Vì trẻ em năm 2026 còn hướng tới việc chăm lo đời sống thực tế cho các em. Ngay tại lễ phát động, BTC đã huy động các nguồn lực thực hiện công tác an sinh xã hội: trao tặng 180 suất học bổng và quà (mỗi suất gồm 1 triệu đồng tiền mặt và quà trị giá 500 ngàn đồng). Ngoài ra, 120 trẻ em hoàn cảnh khó khăn khác được nhận phần quà trị giá 500 ngàn đồng/suất, nâng tổng kinh phí trao hỗ trợ tại buổi lễ lên đến 330 triệu đồng.

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh- Nguyễn Thị Bé Mười, kỷ nguyên số đem lại cơ hội lớn nhưng đi kèm thách thức dài hạn. Chỉ khi có sự chung tay hành động đồng bộ từ chính bản thân trẻ em, gia đình, nhà trường và toàn xã hội, chúng ta mới tạo được một môi trường mạng an toàn, lành mạnh, giúp các em vững bước trở thành những công dân số văn minh tương lai.

Bài, ảnh: THẠCH THẢO
 

Nguồn: https://baovinhlong.com.vn/xa-hoi/202605/tao-moi-truong-mang-an-toan-lanh-manh-cho-tre-em-3ed3a8b/