Als het over de belangrijkste literaire prijzen ter wereld gaat, denken veel mensen meteen aan de Nobelprijs voor Literatuur, de Booker Prize, de International Booker Prize, de National Book Award, prijzen voor kinderboeken, prijzen voor boekontwerp, uitgeversprijzen en vele andere prestigieuze prijzen.
Telkens als een auteur uit een Aziatisch land een belangrijke prijs wint, ben ik blij. Maar die vreugde gaat altijd gepaard met de vraag: wanneer is Vietnam aan de beurt?
In 2016 ontving de Koreaanse schrijfster Han Kang de International Booker Prize voor haar roman * The Vegetarian *, die door Deborah Smith in het Engels werd vertaald. In 2024 ontving ze de Nobelprijs voor Literatuur. Dit is niet alleen een overwinning voor Han Kang. Het is een overwinning voor de Koreaanse literatuur, voor Koreaanse vertalingen, voor de Koreaanse uitgeverswereld en voor de strategie om de Koreaanse cultuur wereldwijd te verspreiden.
In 2026 ontving de Taiwanese (Chinese) auteur Yang Shuang-zi de International Booker Prize voor *Taiwan Travelogue* , dat door Lin King in het Engels werd vertaald. Wederom zien we dat een werk, om een breder publiek te bereiken, een goede schrijver, een bekwame vertaler, een goede uitgever en een compleet ecosysteem nodig heeft dat weet hoe het boek op de internationale markt gebracht moet worden.
In het verleden heeft de wereld ook veel auteurs geëerd uit landen die niet tot de grootste uitgeverscentra ter wereld behoren. Ismail Kadare uit Albanië ontving ooit de International Booker Prize. László Krasznahorkai uit Hongarije verwierf eveneens brede erkenning door middel van belangrijke prijzen. Deze landen hebben niet de grote bevolking van China, de enorme boekenmarkten van de Verenigde Staten of de wereldwijde taalkundige voordelen van het Verenigd Koninkrijk. Maar ze beschikken wel over literaire werken, vertalers, doorzettingsvermogen en strategieën om hun nationale literatuur aan de wereld te presenteren.
En hoe zit het met Vietnam?
Vietnam kent geen gebrek aan verhalen. We hebben een geschiedenis die duizenden jaren teruggaat. We kennen oorlogen, vrede, innovatie en integratie. We hebben dorpen, steden, eilanden, bergen, bossen, een familiecultuur, een spirituele cultuur, een dorpscultuur, een ondernemerscultuur en een onderwijscultuur .
We hebben auteurs met innerlijke kracht. We hebben boeken die de harten van lezers over de hele wereld werkelijk kunnen raken.
Maar er is een heel praktische vraag: hebben we die boeken wel voldoende, consequent en professioneel genoeg aan de wereld gepresenteerd?
Naar mijn mening niet.
 |
De Beijing Book Fair 2025 trok een groot aantal internationale lezers, uitgevers en boekhandels. Foto: Xinhua. |
Om internationale prijzen te winnen, moeten Vietnamese boeken eerst op de bureaus van internationale redacteuren belanden. Om internationale lezers aan te trekken, moeten Vietnamese boeken eerst in internationale talen vertaald worden. Om de aandacht van internationale uitgevers te trekken, moet men eerst iemand hebben om te introduceren, contact mee te leggen, te overtuigen en de kans te benutten.
Er zijn geen kortere wegen. Er bestaan geen wonderen. Alleen doorzettingsvermogen.
Ik heb veel grote boekenbeurzen over de hele wereld bezocht. De Frankfurter Buchmesse bezoek ik bijna elk jaar. Al meer dan tien jaar woon ik internationale uitgeversconferenties, seminars en evenementen bij en ontmoet ik veel uitgevers, auteursrechtagenten, auteurs en vertalers.
Ik heb iets ingezien: landen met auteurs die belangrijke prijzen hebben gewonnen, zijn ons al vooruitgelopen in het wereldwijd introduceren van hun boeken.
Ze bezoeken regelmatig boekenbeurzen. Ze maken Engelstalige catalogi met auteursrechten. Ze hebben voorbeeldvertalingen. Ze hebben auteursprofielen. Ze hebben vertegenwoordigers voor auteursrechten. Ze hebben een vertaalondersteuningsfonds. Ze hebben een internationale communicatiestrategie. Ze wachten niet tot ze een prijs winnen om hun boeken mee te nemen. Juist omdat ze al jarenlang hun boeken meenemen naar boekenbeurzen, hebben ze eindelijk een prijs gewonnen.
Dit is iets wat we rechtstreeks onder ogen moeten zien.
Als Vietnam de Booker Prize, de Nobelprijs of andere belangrijke literaire prijzen wil winnen, kan het niet simpelweg binnen zijn grenzen blijven en verwachten dat de wereld het vanzelf ontdekt.
We moeten gaan. We moeten ons introduceren. We moeten aankloppen. We moeten Vietnamese boeken naar Frankfurt, Londen, Bologna, Peking, Seoul, Tokio, New York, Taipei en vele andere uitgeverssteden brengen.
En in juni doet zich een heel bijzondere kans voor. Van 17 tot en met 21 juni 2026 vindt de 32e Internationale Boekenbeurs van Peking plaats in het China National Convention Center in Peking.
Dit is een van de grootste internationale boekenbeurzen in Azië, met een oppervlakte van ongeveer 60.000 vierkante meter en meer dan 1.700 exposanten uit tal van landen over de hele wereld.
Vier medewerkers van uitgeverij Thai Ha staan klaar om te vertrekken. We gaan niet zomaar op bezoek. Niet zomaar om te leren. Niet zomaar om internationale vrienden uit de uitgeverswereld te ontmoeten. We gaan met een heel specifiek doel: Vietnamese boeken introduceren. Vietnamese auteurs introduceren. Vietnamese auteursrechten introduceren. Vietnamese cultuur introduceren.
Ik hoop oprecht dat Vietnamese auteurs begrijpen dat een boek dat ver wil komen, moet beginnen met zeer kleine stapjes.
Een Engelstalige inleiding van het boek. Een voorbeeldvertaling. Een auteursprofiel. Een ontmoeting met een buitenlandse uitgever. Een e-mail na de boekenbeurs.
Herhaal het nog een keer.
Een kleine kans vandaag kan morgen een auteursrechtcontract opleveren. Een auteursrechtcontract morgen kan leiden tot een goede vertaling. Een goede vertaling kan Vietnamese boeken toegankelijk maken voor een internationaal publiek.
En wie weet, misschien wordt datzelfde werk ooit wel genomineerd voor een belangrijke prijs.
Han Kang belandde niet toevallig op het podium van de Booker Prize en de Nobelprijs. Yang Shuang-zi belandde niet toevallig op het internationale Booker-podium. Hongaarse, Albanese, Poolse, Japanse en Koreaanse schrijvers werden niet toevallig wereldwijd bekend.
Achter hen staan vertalers. Achter hen staan uitgevers. Achter hen staat het hele ecosysteem. Achter hen staan jaren van stille, maar effectieve verspreiding van boeken over de hele wereld.
Dan zou Vietnam hetzelfde moeten doen.
Geen geklaag. Geen zelfkritiek. Geen ongeduld. Geen loze woorden. Daadwerk is de sleutel.
Werk aan elk boek afzonderlijk. Werk aan elke vertaling afzonderlijk. Werk aan elke catalogus afzonderlijk. Werk aan elke bijeenkomst afzonderlijk. Werk aan elke boekenbeurs afzonderlijk. Werk er jaar na jaar aan.
Ik ben ervan overtuigd dat Vietnam auteurs heeft die het verdienen om wereldwijd gelezen te worden.
Ik geloof dat Vietnam verhalen kent die diepgaand genoeg zijn om de mensheid te raken.
Ik geloof dat Vietnamese boeken in internationale boekhandels te vinden zijn.
Maar dat geloof moet wel in daden worden omgezet. Afgelopen juni was de Vietnamese delegatie naar de boekenbeurs in Peking erg groot en bracht veel boeken mee!
We hebben Vietnamese boeken nodig. We hebben Vietnamese auteurs nodig. We hebben goede manuscripten nodig, boeken met diepgang, een eigen identiteit en het vermogen om de dialoog met de wereld aan te gaan. Als auteurs geschikt werk hebben, neem dan contact op. Als vertalers goed kunnen vertalen, werk dan samen. Als uitgevers, onderzoekers en culturele figuren werk hebben dat het waard is om te introduceren, sla dan de handen ineen. We gaan niet zomaar naar Peking voor een reis. We gaan zaadjes zaaien. Zaadjes zaaien voor het Vietnamese auteursrecht. Zaadjes zaaien voor de Vietnamese literatuur. Zaadjes zaaien voor Vietnamese kennis. Zaadjes zaaien voor een dag waarop Vietnamese boeken door de wereld worden gewaardeerd.
Andere landen hebben belangrijke prijzen gewonnen omdat ze hun boeken consequent aan de wereld hebben gepresenteerd. Als Vietnam belangrijke prijzen wil winnen, moet Vietnam ook consequent Vietnamese boeken aan de wereld presenteren.
Er is geen andere mogelijkheid.
En nu beginnen we. Vanaf de boekenbeurs van Peking in juni. Van de vier leden van Thai Ha Books die klaar zijn om van start te gaan. Van elke Vietnamese auteur met een bijzonder verhaal in zich. Van elk Vietnamees boek dat wacht op zijn kans om de wereld te bereiken.
Houd vol en je bereikt je doel. Blijf doorzetten en je zult resultaten behalen. Met doorzettingsvermogen en toewijding zal Vietnam ongetwijfeld belangrijke internationale boekprijzen winnen.
Bron: https://znews.vn/mang-sach-viet-di-hoi-sach-bac-kinh-post1655988.html
Reactie (0)