Een warme lentedag bij het haardvuur op de vloer.

Een uitzicht op het dorp Quoc Tuan, in de gemeente Van Lang, provincie Thai Nguyen.

Een hoekje van het dorp Quoc Tuan, gemeente Van Lang, provincie Thai Nguyen .

Het vuur dooft nooit.

"Huizen verouderen met de tijd, pilaren slijten door regen en zon, maar het haardvuur van onze Tay- en Nung-bevolking mag nooit doven," zei de 80-jarige heer Nong Duc Chi uit het dorp Quoc Tuan in de gemeente Van Lang, terwijl hij begon te vertellen over een prachtig traditioneel cultureel aspect van zijn volk.

De oude man boog zich achterover alsof hij de dunne rookpluim wilde ontwijken die loom opsteeg en in onze ogen prikte, en leidde ons vervolgens terug naar een wereld van nostalgie: "Ja, paalwoningen zijn de 'ziel' van ons Tay- en Nung-volk. Tientallen jaren geleden was deze hele regio bedekt met uitgestrekte bossen, met ontelbare oeroude bomen. De mensen verbrandden de boomstronken tot ze omvielen, en slechts een paar takken konden worden gered om huizen mee te bouwen. De stammen, zo groot dat er meerdere mensen nodig waren om ze te omsingelen, werden door het smeulende vuur verteerd. Als ik er nu aan terugdenk, voel ik spijt."

Het kan soms generaties duren voordat een familie, die in harmonie met het bos leeft, genoeg hout heeft verzameld om een huis op palen te bouwen zoals ze dat willen. Het is hard werk, maar het is de traditionele bouwstijl die van generatie op generatie is doorgegeven.

"De gloeiende kolen van het brandhout in de keuken knetterden als vonken," zei meneer Dinh Nhu Phung uit het dorp Na Duong in de gemeente Van Lang, hetzelfde dorp als meneer Chi, met een gevoel van voldoening. "Toen we jong waren, hebben mijn vrouw en ik negen jaar lang varkens gefokt, rijst verbouwd en maïs geteeld om genoeg geld te sparen voor eten en drinken waarmee we houthakkers uit de laaglanden naar het bos konden uitnodigen."

Mevrouw Dinh Thi Que, zijn vrouw, was ook aanwezig bij de vergadering en voegde eraan toe: "Van 1982 tot 1990 hebben mijn man en ik, door elk jaar een beetje te sparen, een stevig huis op palen kunnen bouwen met 45 vierkante pilaren, muren van houten planken en een pannendak."

Rond de open haard vertellen de ouderen hun kinderen en kleinkinderen over de geschiedenis en de traditionele cultuur van hun volk.

De tijd vloog voorbij en de regen en zon zorgden ervoor dat het huis in verval raakte. In 2024 sloopten meneer en mevrouw Phung het oude paalhuis en hergebruikten de goede pilaren en balken om een nieuw paalhuis met 36 pilaren te bouwen. Hij zei trots: "Toen ze zagen dat ik het paalhuis sloopte, kwamen veel 'magnaten' uit het provinciecentrum deals sluiten: als ik de pilaren voor hen liet staan, zouden ze er een villa voor bouwen. Maar ik durfde mijn etnische traditie niet in te ruilen voor moderniteit."

Ik volgde het ritmische geluid van beitelen en hameren en kwam aan bij een paalwoning in aanbouw in de buurt. De huiseigenaar, meneer Dinh Duy Thang, zei opgewekt: "Ik heb niet veel gereisd, maar ik weet dat in het gehucht Coc Ray van het dorp Na Duong, van de veertien huishoudens er twaalf in paalwoningen wonen. In principe bouwen alle huishoudens in het gehucht hun paalwoningen volgens hetzelfde ontwerp, bestaande uit drie hoofdkamers en twee zijkamers. De kolommen en balken zijn van ijzerhout, de gordingen van vierkante gegalvaniseerde buizen en de trap heeft betonnen treden, maar dit doet niets af aan de esthetiek van de traditionele paalwoning. Mijn familie zal met het Maan Nieuwjaar van het Paard 2026 in het nieuwe huis trekken."

"Zich vestigen en een bestaan opbouwen." Met een veilige woonsituatie, gegarandeerde gezondheidszorg en een stabiel moreel kunnen mensen vol vertrouwen werken en produceren, streven naar legitieme welvaart en deelnemen aan lokale initiatieven die het goede voorbeeld geven.

Bovendien stralen traditionele paalwoningen altijd een warme, menselijke verbondenheid uit. Rond het vuur in de paalwoning, na een dag werken, verzamelt het hele gezin zich om verhalen te delen en te praten, wat de onderlinge band versterkt; ook buren komen samen om zaken te bespreken rond het vuur in de paalwoning.

Veel gezinnen gebruiken tegenwoordig gewapend beton in plaats van hout voor de trappen naar hun huis.

Het behoud van traditionele gebruiken

In het Vietnamees Dorp voor Etnische Cultuur en Toerisme (Dong Mo, Son Tay, Hanoi) werden de Tay- en Nung-etnische groepen uit de provincie Thai Nguyen door het Ministerie van Cultuur, Sport en Toerisme uitgekozen om de Tay- en Nung-bevolking landelijk te vertegenwoordigen door de bouw van twee traditionele paalwoningen. Binnenin wisselen generaties ambachtslieden elkaar af om de traditie levend te houden en vertellen ze bezoekers verhalen over hun dorpen, over het land en de mensen van hun respectievelijke regio's, en over de bijzondere culturele schoonheid van hun etnische groep.

Terugkerend naar de toegangspoort tot Hanoi , telt de provincie Thai Nguyen 92 gemeenten en wijken, bijna 1,8 miljoen inwoners en 39 etnische groepen. Opvallend is dat de Tay en Nung twee van de acht meest talrijke etnische groepen zijn. De culturen van de Tay en Nung zijn dan ook vrijwel representatief voor de regio.

De heer Ma Dinh Soan uit het dorp Ban Quyen in de gemeente Phu Dinh verklaarde trots: "Van de 36 huishoudens in het dorp wonen er 20 in traditionele paalwoningen. De meeste huishoudens die in paalwoningen wonen, hebben financiële steun van de overheid ontvangen voor reparaties, verbeteringen en behoud."

In de moderne tijd worden veel paalwoningen gebouwd met gewapend beton, maar behouden ze nog steeds de traditionele architectuur. Alle betonnen pilaren worden geverfd om op hout te lijken en... zien er net zo mooi uit als hout.

Ook in de moderne tijd worden er nog steeds paalwoningen gebouwd als symbool van de traditionele architectuurcultuur van de etnische minderheden in de hooglanden.

Mevrouw Hoang Thi Hau, uit het gehucht Khuon Tat in de gemeente Phu Dinh, stond voor het traditionele paalhuis van haar familie en vertelde enthousiast: "Het bos heeft geen waardevolle houtbomen meer, dus hebben we ons paalhuis gebouwd met ijzer, staal en cement."

De heer Ma Dinh Sung, uit het gehucht Da Bay in de gemeente Binh Yen, verklaarde vol vertrouwen: "Dankzij de economische ontwikkeling en stabiele leefomstandigheden hebben veel gezinnen de afgelopen jaren paalwoningen van gewapend beton kunnen bouwen. Deze moderne paalwoningen hebben een traditionele open haard in een aparte hoek en afgesloten bijgebouwen."

In de noordelijke tot zuidelijke gemeenten van onze provincie troffen we paalwoningen aan met constructies van gewapend beton, en vele andere met stalen frames en daken van golfplaten, maar die nog steeds het traditionele ontwerp van de paalwoningen van de Tay- en Nung-etnische groepen behielden. Deze paalwoningen waren tegen de bergen gebouwd, met hun deuren gericht op de rijstvelden.

In een gesprek met ons vertelde de heer Hoang Van Toong, een inwoner van het gehucht Tan Do in de gemeente Van Lang en lid van de Nung-etnische minderheid: "Het gehucht telt 123 huizen, waarvan bijna 70 op palen staan. Veel van deze huizen zijn meer dan honderd jaar oud, met pilaren van ijzerhout en teak en pannendaken. Deze huizen zijn als historische getuigen, die het culturele en spirituele leven van de inwoners van Tan Do observeren sinds de oprichting van het dorp."

Ook al verstrijkt de tijd en worden oude paalwoningen afgebroken en vervangen door nieuwe, de materialen doen er niet toe. In deze paalwoningen leven de verfijnde culturele tradities van de Tay- en Nung-etnische groepen voort, die bewaard zijn gebleven en van generatie op generatie zijn doorgegeven.

En bij de open haard in het huis op palen vertelden de dorpsoudsten hun kleinkinderen verhalen over de stichting van het dorp; over hun deelname aan de revolutie om de indringers te verdrijven; over de opbouw van een nieuw plattelandsgebied; en over de culturele levensstijl in het digitale tijdperk.

Bron: https://baothaineguyen.vn/van-hoa/202601/ngay-xuan-am-bep-lua-san-f403b10/