December in historische archieven

afbeelding(2).jpg — Traditionele Tet-markt. Archieffoto.

Voltooi de cirkel van hemel en aarde.

In de *Lịch triều hiến chương loại chí* (Historische Kronieken van Dynastieke Grondwetten) van Phan Huy Chú wordt de twaalfde maanmaand beschreven als de tijd voor "graven vegen, het huis repareren en offers voorbereiden". Daar was het schoonmaken van het huis niet alleen een kwestie van hygiëne, maar een daad van zuivering.

Mensen reinigen zich van de oude en onvoltooide aspecten van het afgelopen jaar om nieuwe vitaliteit te verwelkomen. Veel familiegeschiedenissen en dorpsreglementen schrijven voor dat vanaf het midden van de twaalfde maanmaand ruzies en rechtszaken vermeden moeten worden; dorpen moeten prioriteit geven aan verzoening, "zodat iedereen het nieuwe jaar in vrede en harmonie kan ingaan."

Oude Tet (Vietnamees van de Chinese Nieuwjaarsviering).

Deze manier van denken komt duidelijk tot uiting in het woord "jaar" (歲), dat altijd geassocieerd wordt met het idee van het sluiten van een cirkel, en de twaalfde maanmaand is het moment waarop die cirkel zich sluit. Daarom worden rituelen zoals de verering van de Keukengod (op de 23e dag van de twaalfde maanmaand) beschouwd als belangrijke mijlpalen, die de officiële intrede van de familie markeren in de periode van voorbereiding op Tet (het Maan Nieuwjaar).

In teksten zoals Lê Quý Đôns Vân Đài Loại Ngữ wordt de twaalfde maanmaand afgebeeld als een drukke maar ordelijke periode: het bakken van cakes, het inmaken van groenten, het slachten van varkens, het drogen van rijstpapier en het opnieuw verven van kleding. Deze taken volgen een vertrouwd schema, dat generaties lang wordt herhaald, tot het punt dat ze een 'collectief geheugen' van de gemeenschap vormen.

Opvallend is dat veel teksten melding maken van het voorbereiden van offers, niet alleen voor het gezin, maar ook voor het dorpshuis. De jaarlijkse afsluitingsceremonie van het dorp vindt gewoonlijk plaats aan het einde van de twaalfde maanmaand, op grote schaal, met rituelen, feesten en het uitdelen van zegeningen. Daarom is Tet (het Maan Nieuwjaar) niet alleen een privéaangelegenheid voor elk huishouden, maar een hoogtepunt van de inspanningen van de hele gemeenschap.

De filterdeur

In de 17e en 18e eeuw lieten veel westerse kooplieden, missionarissen en geleerden waardevolle verslagen na over het leven in Vietnam. In *Relatie van het Koninkrijk Tonkin* beschreef Alexandre de Rhodes dat "meer dan een maand voor Nieuwjaar de markten er anders uitzagen, overvol met goederen voor de feestdagen."

919562704039021766 (1) — Oude Tet (Vietnamees van de Chinese Nieuwjaarsviering).

Hij was verrast door de nauwgezette voorbereiding van het Vietnamese volk op Tet, gekenmerkt door een grote mate van geduld en rituelen, in tegenstelling tot de Europese gewoonte in die tijd, waar de voorbereidingen voor het festival meestal slechts enkele dagen duurden. Jean Baptiste Tavernier merkte tijdens zijn reis door de zuidelijke regio ook op: "Aan het einde van het jaar ligt bijna al het werk stil en wijden de mensen hun aandacht aan familie, vooroudergraven en nieuwjaarsrituelen."

Deze observatie suggereert dat de twaalfde maanmaand een "tijdbufferzone" is waarin economische , administratieve en sociale activiteiten vertragen om ruimte te maken voor spiritueel leven. Een interessant detail in buitenlandse bronnen is het vroeg verschijnen van Tet-markten.

Portugese en Nederlandse kooplieden en zeevaarders beschreven levendig de Vietnamese markten aan het einde van het jaar en tijdens Tet (Vietnamees Nieuwjaar), waarbij ze de nadruk legden op de drukte, de levendige sfeer en de overvloed aan goederen. De teksten suggereren ook dat deze markten centra waren van de Vietnamese cultuur en het spirituele leven.

Voor buitenlanders is de markt van de twaalfde maanmaand een symbolische plek waar het oude wordt verkocht en het nieuwe wordt gekocht, ter voorbereiding op een nieuw begin. In veel Chinees-Vietnamese teksten is de twaalfde maanmaand ook het seizoen voor "afrekeningen" - het op een rijtje zetten van land, belastingen en schulden.

Maar daarnaast zijn er ook activiteiten zoals het vrijlaten van dieren, het geven van aalmoezen en het verrichten van goede daden, als een manier om morele schulden af te lossen vóór het nieuwe jaar. Deze denkwijze tilt Tet boven het concept van een gewoon festival uit.

De overeenkomst tussen Chinees-Vietnamese teksten en buitenlandse verslagen van het Vietnamese Tet-feest ligt in het feit dat de voorbereidingen voor dit festival niet alleen materieel van aard zijn. De twaalfde maanmaand is een tijd van bewuste traagheid, van het herordenen van het leven, van familie tot dorp, van individuen tot hun relaties met voorouders en goden.

Uit oude geschriften blijkt dat Tet (het Vietnamese Nieuwjaar) pas echt begint wanneer mensen het oude jaar afsluiten. De twaalfde maanmaand is in de Vietnamese cultuurgeschiedenis de toegangspoort tot zuivering en reiniging, waarmee mensen zich voorbereiden op een nieuwe levenscyclus.

De voorloper van de Tet-kranten

In zijn boek "The Joy of Book Collecting" stelt de geleerde Vương Hồng Sển dat de voorloper van het tijdschrift Nam Phong, de "Tet-uitgave van 1918", de eerste lentekrant (Vietnamees Nieuwjaar) in Vietnam was. Nam Phong (Zuidelijke Wind) was een maandblad, opgericht door L. Marty, een Fransman die vloeiend Vietnamees sprak, met de geleerde Phạm Quỳnh als redacteur. Slechts enkele maanden na de lancering bracht Nam Phong de "Tet-uitgave van 1918" uit met een bijzondere vormgeving: niet genummerd zoals gebruikelijk, maar met een licht oranjegele omslag waarop twee oude mannen stonden afgebeeld, de een stralend en de ander vervaagd, die perzikbloesemtakken vasthielden. Deze symboliseerden de twee hooggeplaatste functionarissen van dat jaar, Mậu Ngọ (met een verse perzikbloesemtak) en Đinh Tỵ (met een tak zonder bloesem), die zegels uitwisselden. Een opvallend kenmerk van de Nam Phong "Tet-uitgave van 1918" was dat alle artikelen waren ingelijst in bloemmotieven, talloze illustraties bevatten en geen advertenties. In het voorwoord gaf redacteur Phạm Quỳnh de reden voor het maken van de Tet-uitgave aan: "Het Tet-feest is de enige vreugdevolle dag van het jaar." "Die vreugde wordt door iedereen gedeeld, een vreugde die de samenleving doordringt, een vreugde die zich over het hele land verspreidt; nergens anders ter wereld is er zo'n volkomen vreugdevolle viering. Zelfs zij die verdrietig zijn, moeten gelukkig zijn tijdens Tet: de vreugde van Tet is gemakkelijk 'aanstekelijk'..."

Maatschappij

Bron: https://baodanang.vn/thang-chap-trong-thu-tich-3322847.html