Phát huy vai trò giám sát của HÐND các cấp

Đoàn giám sát của Ban Dân tộc HĐND thành phố giám sát việc đầu tư cơ sở vật chất tại Trường Tiểu học Hồng Bàng (ở xã Sông Ray). Ảnh: Việt Bình

Đô thị phát triển nhanh, địa bàn quản lý rộng cùng nhiều vấn đề phát sinh từ thực tiễn như: hạ tầng, môi trường, thủ tục hành chính hay kiến nghị của người dân… đòi hỏi hoạt động giám sát phải sát cơ sở và kịp thời hơn.

Ðổi mới phương thức giám sát

Ngay từ đầu nhiệm kỳ 2026-2031, HĐND các xã trên địa bàn thành phố Đồng Nai đã chủ động xây dựng chương trình giám sát phù hợp tình hình thực tế sau sắp xếp đơn vị hành chính.

Tại xã Tà Lài, theo Phó Chủ tịch HĐND xã Tà Lài Phan Phú Khánh, HĐND xã khóa VII, nhiệm kỳ 2026-2031 có 22 đại biểu, được chia thành 6 tổ đại biểu và thành lập 2 ban chuyên trách. Thường trực và các ban HĐND xã đổi mới phương thức giám sát theo hướng kết hợp giữa giám sát chuyên đề, khảo sát thực tế và giám sát thường xuyên thông qua việc theo dõi, thẩm định các văn bản do UBND xã ban hành.

Từ khi đi vào hoạt động sau sắp xếp đơn vị hành chính đến tháng 5-2026, Thường trực và 2 ban HĐND xã Tà Lài tổ chức 13 cuộc giám sát, khảo sát trên nhiều lĩnh vực như: chuyển đổi số, chuẩn bị cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, việc giải quyết kiến nghị cử tri, quản lý tài sản công sau sáp nhập đơn vị hành chính, giáo dục, y tế và an toàn thực phẩm… Đặc biệt, để nâng hiệu quả hậu giám sát, Thường trực và các ban HĐND xã còn tham mưu thành lập Tổ giúp việc nhằm rà soát các kiến nghị của cử tri và kết luận sau giám sát, từ đó đề xuất giải pháp xử lý các vấn đề người dân quan tâm.

Thông qua hoạt động giám sát, nhiều vấn đề ở cơ sở từng bước được tháo gỡ. Một số bất cập liên quan đến môi trường, cơ sở vật chất trường học hay giải quyết kiến nghị của cử tri được địa phương tập trung xử lý. Việc theo dõi thực hiện các kết luận sau giám sát cũng chặt chẽ hơn trước.

Tại xã Thọ Sơn, hoạt động giám sát được triển khai khá bài bản. HĐND xã hiện có 23 đại biểu, gồm 2 ban và 3 tổ đại biểu. Thời gian qua, HĐND xã triển khai 8 đợt giám sát, khảo sát chuyên đề liên quan đến công tác giải phóng mặt bằng Dự án Đường cao tốc Bắc - Nam đoạn Gia Nghĩa - Chơn Thành; khảo sát đời sống đồng bào dân tộc thiểu số; giám sát thực hiện chuyển đổi số, công tác chuẩn bị bầu cử và xây dựng nông thôn mới…

Theo ghi nhận tại cơ sở, nhiều kiến nghị của người dân liên quan đến môi trường, hạ tầng dân sinh và thủ tục hành chính sau giám sát đã được địa phương tập trung xử lý. Một số vụ việc tồn đọng kéo dài cũng được rà soát, đôn đốc giải quyết.

Hướng về cơ sở với các lĩnh vực trọng tâm

Không chỉ ở cấp xã, hoạt động giám sát của HĐND thành phố cũng được đẩy mạnh theo hướng sát cơ sở hơn. Nội dung giám sát tập trung vào những vấn đề tác động trực tiếp đến đời sống người dân và mục tiêu phát triển của địa phương.

Mới đây, các ban của HĐND thành phố triển khai nhiều đợt khảo sát, giám sát về hoạt động thể dục thể thao ngoài công lập, chế độ chính sách đối với cán bộ sau sắp xếp đơn vị hành chính, đầu tư cơ sở vật chất trường học vùng đồng bào dân tộc thiểu số…

Theo ghi nhận tại cơ sở, ở đâu công tác giám sát được thực hiện thường xuyên, quyết liệt thì nhiều vấn đề dân sinh được tháo gỡ nhanh hơn, tạo đồng thuận trong nhân dân.

Chia sẻ tại các buổi giám sát về việc triển khai chính sách đối với cán bộ, công chức, viên chức sau sắp xếp vừa qua, Trưởng ban Pháp chế HĐND thành phố Nguyễn Thanh Thuyên cho biết: Mục tiêu của đợt giám sát nhằm kịp thời nắm bắt khó khăn, vướng mắc tại cơ sở để đề xuất điều chỉnh các quy định phù hợp thực tiễn.

Thực tế tại một số địa phương sau sáp nhập cho thấy khối lượng công việc tăng lên trong khi nhiều cán bộ vẫn kiêm nhiệm nhiều vị trí. Điều này đặt ra yêu cầu công tác giám sát phải sâu sát hơn để kịp thời phát hiện những vấn đề phát sinh trong quá trình vận hành bộ máy mới.

Đồng chí Tôn Ngọc Hạnh, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố nhiều lần nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương thức hoạt động của HĐND theo hướng chuyên nghiệp, hiệu quả và thích ứng với yêu cầu quản trị hiện đại. Trong đó, công tác giám sát cần tập trung vào các lĩnh vực trọng tâm như: thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, chuyển đổi số, cải cách hành chính và phát triển hạ tầng...

Song song đó, HĐND các cấp tăng cường giám sát việc tiếp nhận, giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị của công dân; theo dõi, đôn đốc xử lý các vụ việc kéo dài; chú trọng công tác hậu giám sát, tái giám sát đối với những nội dung thực hiện chưa đạt yêu cầu.

Bên cạnh kết quả đạt được, hoạt động giám sát của HĐND các cấp vẫn còn một số khó khăn. Một số đại biểu hoạt động kiêm nhiệm nên thời gian dành cho công tác HĐND chưa nhiều; kỹ năng phân tích, phản biện và giám sát chuyên sâu chưa đồng đều. Việc vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp cũng đặt ra yêu cầu mới đối với HĐND cơ sở khi địa bàn quản lý rộng hơn, khối lượng công việc lớn hơn và yêu cầu xử lý công việc nhanh hơn.

Nhằm nâng cao chất lượng hoạt động, ngày 29 và 30-5-2026, HĐND thành phố Đồng Nai tổ chức Hội nghị Bồi dưỡng kỹ năng hoạt động cho đại biểu HĐND các cấp, trong đó có kỹ năng giám sát, chất vấn và xử lý tình huống thực tiễn. Cùng với đó, Thường trực HĐND thành phố đang triển khai khảo sát toàn diện việc tổ chức và hoạt động của HĐND cấp xã nhằm đánh giá thực trạng, đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động của cơ quan dân cử ở cơ sở.

Thực tế cho thấy, nhiều vấn đề ở địa phương đã thực sự tạo được chuyển biến rõ nét khi được HĐND theo dõi, đôn đốc và tái giám sát thường xuyên. Trong giai đoạn phát triển mới của thành phố, yêu cầu đặt ra không chỉ là giám sát đúng mà còn phải theo sát đến cùng những vấn đề người dân quan tâm.

Hồ Thảo

Nguồn: https://baodongnai.com.vn/chinh-tri/202605/phat-huy-vai-tro-giam-sat-cua-hnd-cac-cap-a4a0249/