Rau quả Việt sẵn sàng truy xuất nguồn gốc

VTV.vn - Sức ép về an toàn thực phẩm đang buộc phải hình thành một chuỗi liên kết có trách nhiệm pháp lý rõ ràng.

Ngành hàng rau quả giữ mức tăng trưởng tốt

Giá trị xuất khẩu hàng rau quả tháng 5 ước đạt 630 triệu USD, đưa tổng giá trị xuất khẩu hàng rau quả 5 tháng đầu năm nay đạt gần 2,7 tỷ USD, tăng gần 17% so với cùng kỳ năm ngoái.

Mặt hàng rau quả của Việt Nam chủ yếu được xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc với thị phần chiếm 50% tổng giá trị xuất khẩu. Hai thị trường lớn tiếp theo là Hoa Kỳ và Hàn Quốc với thị phần lần lượt là 8,7% và 5,4%. Sầu riêng là "điểm sáng" trong hoạt động xuất khẩu khi đạt tốc độ tăng trưởng ở mức cao. Việc mở rộng diện tích mã số vùng trồng được phê duyệt là yếu tố hỗ trợ mặt hàng này tăng trưởng mạnh mẽ.

Bên cạnh đó, nhóm các mặt hàng truyền thống như thanh long, chuối, xoài, dừa... vẫn duy trì xuất khẩu ổn định. Đặc biệt, trái dừa được xác định là mặt hàng chiến lược trong thời gian tới. Dự báo những tháng tới, xuất khẩu rau quả Việt Nam sẽ tiếp tục khởi sắc khi nhiều loại trái cây chủ lực bước vào chính vụ thu hoạch với nguồn cung dồi dào và sự cải thiện rõ rệt về chất lượng và truy xuất nguồn gốc.

Những cuốn sổ ghi ngày bón phân, phun thuốc từng bị xem là thủ tục rườm rà, nay đang trở thành tấm hộ chiếu để nông sản bước vào thị trường xuất khẩu

Rau quả Việt sẵn sàng truy xuất nguồn gốc

Những cuốn sổ ghi ngày bón phân, phun thuốc từng bị xem là thủ tục rườm rà, nay đang trở thành tấm hộ chiếu để nông sản bước vào thị trường xuất khẩu. Khi các thị trường lớn, đặc biệt là Trung Quốc, chuyển từ kiểm tra sản phẩm cuối cùng sang kiểm soát toàn bộ quy trình sản xuất, nông dân Việt đang phải bước vào một cuộc thay đổi chưa từng có: làm nông bằng dữ liệu và truy xuất nguồn gốc.

Tại thủ phủ trồng thanh long, những trái cây này đang được chăm sóc để chuẩn bị xuất khẩu sang Trung Quốc. Ngay khi có thông tin từ tháng 6, thị trường Trung Quốc sẽ siết chặt kiểm soát quy trình sản xuất, đòi hỏi nông dân phải chứng minh sản xuất sạch thông qua truy xuất nguồn gốc, những người làm vườn tại đây đã lập tức nhập cuộc.

Ông Nguyễn Văn Mười - Hiệp hội Trang trại và Doanh nghiệp Nông nghiệp Việt Nam chia sẻ: "Khi yêu cầu của nước nhập khẩu đưa ra, chúng ta bắt buộc phải áp dụng. Ở đây không chỉ người sản xuất mà đòi hỏi người sản xuất nguyên liệu cũng phải có quy trình, vừa giám sát, vừa đảm bảo tính an toàn cũng như quá trình minh bạch"

Theo các chuyên gia, nông sản Việt đang đứng trước một phép thử mới. Thay vì chờ đợi để thích nghi, các đơn hàng nhập khẩu hiện nay yêu cầu kiểm soát toàn bộ quy trình, không chỉ kiểm tra trái cây thành phẩm cuối cùng. Hệ sinh thái Nông dân - Hợp tác xã - Doanh nghiệp vì vậy đang chủ động xoay xở để đáp ứng chuẩn mực mới.

Chị Phạm Thị Thu Thủy - Nông dân tỉnh Đồng Tháp tâm sự: "Người ta kêu ghi nhật ký, có cực nhưng mà vẫn phải ghi vào. Ghi vào để kiểm tra".

Bà Nguyễn Thị Hồng Phượng - Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Đồng Tháp nêu ý kiến: "Sẽ thực hiện đề án xây dựng đội ngũ người nông dân chuyên nghiệp. Muốn thực hiện đề án này, chúng tôi phải tập huấn tuyên truyền giúp nông dân hiểu được từ nông dân làm nông sang nông dân làm nghề nông để trở thành người nông dân chuyên nghiệp".

Thay đổi tư duy để hàng hóa vươn xa. Khi người nông dân sẵn sàng, các mô hình liên kết chuỗi cũng dần hình thành, tạo nên nhiều vùng nguyên liệu quy mô lớn có truy xuất nguồn gốc rõ ràng. Đây chính là bệ đỡ vững chắc để nông sản Việt giữ vững vị thế và ngày càng đi xa hơn trên thị trường quốc tế.

Vượt thách thức để nông sản Việt đi xa

Theo các chuyên gia nông nghiệp, việc Trung Quốc nâng cấp các quy định kiểm soát an toàn thực phẩm và kiểm dịch động thực vật nhập khẩu đang tạo ra những áp lực không nhỏ đối với các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam. Sự thay đổi này đòi hỏi nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp phải nhanh chóng thích ứng về tiêu chuẩn, truy xuất nguồn gốc. Đồng thời, rất cần sự phối hợp, vào cuộc chặt chẽ từ các cơ quan quản lý để kịp thời tháo gỡ khó khăn, khơi thông dòng chảy xuất khẩu.

Theo quy định 280 mới nhất của nước nhập khẩu Trung Quốc, hàng hóa vào thị trường này sẽ chuyển dịch mạnh mẽ: từ kiểm soát tại cửa khẩu sang kiểm soát ngay từ khâu sản xuất tại nước xuất khẩu. Để không bị động, việc tập huấn, hướng dẫn nông dân và doanh nghiệp nắm bắt ngay yêu cầu mới được xem là giải pháp then chốt lúc này.

Ông Đặng Phúc Nguyên - Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam đưa ra ý kiến: "Có buổi tập huấn hoặc tuyên truyền để người nông dân, doanh nghiệp nắm bắt được yêu cầu mới như thế nào, rồi hướng dẫn cho họ cách thực hiện. Để làm sao như đăng ký lại mã số, hay các thủ tục cho nhanh, để nông dân, doanh nghiệp có thể xuất khẩu ngay, hàng hóa không bị ách tắc".

Hiện nay, một trong những nút thắt lớn nhất để nông sản xuất khẩu sang thị trường chủ lực Trung Quốc chính là mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói. Để vùng nguyên liệu đủ điều kiện cấp mã, đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ, khẩn trương giữa chính quyền địa phương và các cơ quan quản lý. Các địa phương đang gấp rút rà soát, tổng hợp và đề xuất hồ sơ lên Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Ông Lâm Văn Lĩnh - Phó Chi cục trưởng, Chi cục trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Vĩnh Long cho biết: "Tăng cường mở rộng mã số vùng trồng để đáp ứng đủ sản lượng về xuất khẩu, đáp ứng cho nhu cầu của doanh nghiệp".

Ông Hoàng Trung - Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhận định: "Tiếp tục hỗ trợ, tập huấn cho các địa phương để làm ngay và cấp ngay, có ngay ít nhất là đủ mã số vùng trồng để gửi ngay cho Tổng cục Hải quan Trung Quốc, để làm việc với Tổng cục Hải quan để họ phê duyệt ngay, chúng ta mới có căn cứ để tổ chức các lô hàng để xuất khẩu đi trong thời gian ngắn nhất".

Trong khi các quy định ngày càng siết chặt, một vi phạm nhỏ về mã số vùng trồng cũng có thể khiến toàn bộ vùng nguyên liệu, thậm chí là cả một ngành hàng bị tạm dừng xuất khẩu. Sức ép về an toàn thực phẩm đang buộc phải hình thành một chuỗi liên kết có trách nhiệm pháp lý rõ ràng. Đây sẽ là bộ lọc hiệu quả để xây dựng hệ sinh thái ngành hàng bền vững, giúp nông sản Việt tự tin bước vào nhiều thị trường khó tính.

Nguồn: https://vtv.vn/rau-qua-viet-san-sang-truy-xuat-nguon-goc-100260602115143136.htm