นิทานเกี่ยวกับอาหารจานหนึ่ง

ในฐานะชาวจังหวัดกวางนาม ทุกคนรู้จักเพลงพื้นบ้านที่ก้องกังวานราวกับสายลมแห่งภูเขาและทะเลเป็นอย่างดี: "บอกเพื่อนต้นน้ำให้ส่งขนุนอ่อนลงมา และส่งปลาบินขึ้นมา" ปลาบินตุ๋นกับขนุนอ่อนคือการผสมผสานที่ลงตัวของภูมิภาคต้นน้ำและปลายน้ำ เป็นสายใยระหว่างต้นน้ำและที่ราบลุ่ม ระหว่างภูเขาและมหาสมุทรอันกว้างใหญ่

ส่วนผสมสำหรับขนุนอ่อนตุ๋นกับปลาแมคเคอเรล ภาพ: จากคลังภาพ

อาหารจานนี้ได้แทรกซึมอยู่ในบทเพลงพื้นบ้าน อ่อนโยนราวกับเพลงกล่อมเด็ก แต่ลึกซึ้งดุจเส้นเลือดของโลก กลายเป็นเสียงเรียกจากบ้านเกิดของคนนับไม่ถ้วนจากจังหวัดกวางนามที่จากบ้านเกิดไป ใครก็ตามที่เคยลิ้มรสชาติฝาดอ่อนที่ผสมผสานกับเนื้อปลาบิน จะเข้าใจว่าบทเพลงโบราณนั้นไม่ใช่แค่บทกวีรักโรแมนติก แต่ยังเป็นสายใยอันแข็งแกร่งที่เชื่อมโยงภูเขากับทะเล เชื่อมโยงหัวใจกับหัวใจ

จังหวัดกวางนามมีแม่น้ำสองสายที่เปรียบเสมือนเส้นเลือดใหญ่ของแผ่นดิน คือ แม่น้ำวูเจียและแม่น้ำทูบอน แม่น้ำทั้งสองสายนี้พัดพาน้ำและแก่นแท้ของแผ่นดินมาด้วยกัน นับตั้งแต่การก่อตั้งหมู่บ้าน แม่น้ำทั้งสองสายนี้ได้พัดพาผลผลิตทางการเกษตร หล่อเลี้ยงความฝันของชาวบ้าน และทับถมดินบนริมฝั่งแม่น้ำอย่างเงียบๆ หล่อเลี้ยงคนรุ่นต่อรุ่น แม่น้ำทูบอนไม่ใช่แค่น้ำ แต่ยังเป็นความทรงจำของชาติอีกด้วย

ครั้งหนึ่งแม่น้ำแห่งนี้เคยสะท้อนภาพเรือขนาดใหญ่ที่แล่นตัดคลื่นมุ่งหน้าสู่ปากแม่น้ำฮอยอัน เรือเหล่านี้มีตัวเรือกว้างและใบเรือที่พลิ้วไหวไปตามลมใต้ บรรทุกน้ำปลา เกลือ เครื่องปั้นดินเผา ข้าว และผ้า รวมถึงเหงื่อและฝีมือของช่างฝีมือจำนวนนับไม่ถ้วนจากคิมบง แทงเจา และกัมโพ เรือเหล่านี้ไม่เพียงแต่เป็นพาหนะในการค้าขายเท่านั้น แต่ยังเป็นสัญลักษณ์ของจิตวิญญาณของชาวกวางนาม: ความแข็งแกร่ง ความอดทน การใช้ชีวิตท่ามกลางสายลมทะเลในขณะที่ยังคงรักษาแก่นแท้ดั้งเดิมของตนไว้

แม่น้ำหวู่เจียอ่อนโยนราวกับอ้อมแขนของแม่ โอบกอดทุ่งนา หล่อเลี้ยงริมตลิ่ง และรวบรวมตะกอนทุกเม็ดอย่างระมัดระวังเพื่อหล่อเลี้ยงชาวบ้านผ่านภัยแล้งนับครั้งไม่ถ้วน แม่น้ำสายนี้หล่อเลี้ยงหมู่บ้านต่างๆ อย่างเงียบๆ เช่น หมู่บ้านเกียวถุย ไอ เงีย กวางเว้ ฮาญา และเกียมลัม ไม่ว่าแม่น้ำหวู่เจียและแม่น้ำทูบอนจะไหลผ่านที่ใด ก็จะมีนาข้าวที่ออกดอกบานสะพรั่ง ที่ราบลุ่มสีเขียวชอุ่ม เสียงไก่ขันยามรุ่งอรุณ และอาหารพื้นบ้านที่มักจะมีขนุนอ่อนตุ๋นปลากะพงเป็นหัวใจสำคัญของงานเลี้ยงเสมอ

สำหรับชาวจังหวัดกวางนาม ขนุนอ่อนและปลานิลไม่ใช่แค่วัตถุดิบสองอย่าง แต่เป็นสองดินแดนแห่งความทรงจำ ขนุนอ่อนจากเนินเขาบนที่สูง ปลานิลจากทะเลในที่ราบต่ำ สองสิ่งนี้ถูกนำมารวมกันในหม้อดินเผาที่ร้อนระอุ แสดงถึงการผสมผสานที่ลงตัวของภูมิประเทศ สภาพอากาศ และจิตวิญญาณของแผ่นดิน ขนุนอ่อนที่หั่นเป็นชิ้นหนา หวานละมุน มีกลิ่นหอมของน้ำยางสดๆ จากแสงแดดบนเนินเขา ส่วนปลานิลสีเขียวระยิบระยับเหมือนหลังนกทะเล เนื้อแน่น และมีกลิ่นหอมของทะเลในฤดูฝน

ในจังหวัดกวางนาม ปลาบินตุ๋นต้องทำด้วยขมิ้นป่น พริกขี้หนู กระเทียม หอมแดง และน้ำปลาแอนโชวี่รสเข้มข้น เคี่ยวด้วยไฟอ่อนนานหลายชั่วโมง จนขนุนอ่อนนุ่มแต่ไม่เละ ปลาบินดูดซับรสชาติโดยไม่ละลาย และน้ำซอสข้นเป็นสีน้ำตาลทอง เป็นการผสมผสานระหว่างดินและแสงแดด หยิบขนุนอ่อนขึ้นมาสักชิ้น คุณจะสัมผัสได้ถึงกลิ่นหอมของชนบท หยิบปลาบินขึ้นมาสักชิ้น คุณจะได้ยินเสียงกระซิบของทะเล มันไม่ใช่แค่เพียงอาหารจานหนึ่ง แต่เป็นเรื่องราวของภูเขาและทะเล ข้อความจากแม่ถึงลูก ความทรงจำของฤดูแล้งและค่ำคืนที่แสงจันทร์ส่องสว่าง ความกลมกลืนระหว่างสองจิตวิญญาณของชาวกวางนาม

คนรุ่นเราเติบโตขึ้นมาในช่วงที่ประเทศเพิ่งเข้าสู่ยุคสหกรณ์ ความทรงจำคืออาหารที่ผสมข้าวโพด มันฝรั่ง มันสำปะหลัง และกล้วยดิบ ข้าวสารหนึ่งเมล็ดประกบด้วยมันสำปะหลังแห้งสามสี่ชิ้น ความทรงจำเกี่ยวกับเรียนวันพฤหัสบดีที่เราไม่ได้ยินอะไรเลยเพราะท้องร้องจ๊อกๆ ด้วยความหิว ความทรงจำเกี่ยวกับกางเกงขาดๆ ที่ต้องปะสองครั้ง และเสื้อเชิ้ตสีขาวซีดๆ ที่เปื้อนโจ๊กข้าว ความทรงจำเกี่ยวกับการเก็บเศษกระดาษมาใช้ทำโครงงานเล็กๆ น้อยๆ แล้วได้สมุดเก่าๆ สีเหลืองๆ กลับมาในอีกไม่กี่เดือนต่อมา ซึ่งเราก็เก็บรักษาไว้ราวกับสมบัติล้ำค่า

ความยากลำบากเหล่านั้นหล่อหลอมลักษณะนิสัยของกวางนาม: เข้มแข็ง ซื่อตรง และยึดมั่นในความจงรักภักดีและความรักอย่างลึกซึ้ง หมู่บ้าน แม่น้ำ ถนน ต้นไทรริมน้ำ สะพานไม้ไผ่ อาหารมันสำปะหลังตุ๋นปลาแมคเคอเรลกับขนุนอ่อน... ทั้งหมดนี้เปรียบเสมือนชิ้นส่วนที่ประกอบกันเป็นจิตวิญญาณของบ้านเกิดเมืองนอน ไหลเวียนไปกับผู้คนจากกวางนามทุกคนที่เดินทางไปไกล

ดังนั้น ขนุนอ่อนตุ๋นปลาบินจึงไม่ใช่แค่เพียงอาหาร แต่เป็นแหล่งแห่งความทรงจำ เป็นเสียงเรียกจากเตาไฟของบรรพบุรุษในอดีต เป็นเครื่องเตือนใจว่าไม่ว่าชาวจังหวัดกวางนามจะไปอยู่ที่ไหน ผ่านช่วงเวลาแห่งความยากลำบากนับไม่ถ้วน เพลงพื้นบ้านเพียงเพลงเดียวก็เพียงพอที่จะดึงพวกเขากลับบ้านได้

ท่ามกลางความวุ่นวายของต่างแดน เช้านี้ฉันได้เปิดดูรูปเก่าๆ และเพียงแค่เห็นจานปลาแมคเคอเรลตุ๋นกับขนุนดิบก็ทำให้ฉันน้ำตาไหล ราวกับเสียงของแม่น้ำวูเจียดังก้องกลับมา ราวกับกลิ่นของดินตะกอนริมแม่น้ำทูบอนหวนกลับมาสัมผัสความทรงจำของฉัน

ฉันจากมาไกลแสนไกล แต่แม่น้ำในบ้านเกิดของฉันยังคงไหลอย่างไม่เหน็ดเหนื่อยไปสู่ปากแม่น้ำฮั่นและโด่ย ก่อนจะรวมตัวกับมหาสมุทรอันกว้างใหญ่ จากต้นน้ำ ต้นขนุนอ่อนยังคงไหลลงมา และจากปลายน้ำ ปลาบินยังคงแหวกว่ายขึ้นไป

ที่มา: https://baodanang.vn/co-tich-mot-mon-an-3311013.html