การจำแนกประเภทซอฟต์แวร์บริหารจัดการโรงงานที่เป็นที่นิยมในปัจจุบัน

ในบริบทของอุตสาหกรรม 4.0 การเลือกซอฟต์แวร์บริหารจัดการโรงงาน (MES) ที่เหมาะสมนั้นมีความสำคัญอย่างยิ่งสำหรับธุรกิจ บทความนี้จะวิเคราะห์ประเภทของซอฟต์แวร์ที่มีอยู่ในปัจจุบันโดยพิจารณาจากเกณฑ์หลักสี่ประการ ได้แก่ แหล่งที่มา รูปแบบการใช้งาน เทคโนโลยี และขนาดธุรกิจ ซึ่งจะช่วยให้คุณเห็นภาพรวมเพื่อประกอบการตัดสินใจลงทุนที่ถูกต้องและปรับปรุงประสิทธิภาพการดำเนินงาน

1. ซอฟต์แวร์บริหารจัดการโรงงานคืออะไร?

ระบบการจัดการการผลิต (MES) คือระบบที่ช่วยให้ธุรกิจบริหารจัดการ ตรวจสอบ และเพิ่มประสิทธิภาพกระบวนการผลิตทั้งหมดแบบเรียลไทม์ กล่าวอีกนัยหนึ่ง MES ทำหน้าที่เป็น "สมองด้านการปฏิบัติงาน" ของโรงงาน เชื่อมโยงการวางแผนการผลิตเข้ากับการดำเนินการบนสายการผลิต

บทบาทหลักของซอฟต์แวร์บริหารจัดการโรงงาน ได้แก่:

• การวางแผน: ช่วยในการพัฒนาแผนการผลิตโดยละเอียด จัดสรรทรัพยากร และกำหนดตารางเวลาที่มีประสิทธิภาพ
• การดำเนินการ: สนับสนุนการจัดการการผลิตแบบเรียลไทม์ เพื่อให้มั่นใจว่าทุกขั้นตอนดำเนินไปตามกำหนดเวลา
• การเก็บรวบรวมข้อมูลแบบเรียลไทม์: บันทึกและวิเคราะห์ข้อมูลจากโรงงานเพื่อสนับสนุนการตัดสินใจอย่างรวดเร็ว
• การจัดการคุณภาพ: การตรวจสอบและควบคุมคุณภาพของผลิตภัณฑ์ ลดข้อผิดพลาดให้น้อยที่สุด และตรวจสอบให้แน่ใจว่าเป็นไปตามมาตรฐาน

การนำซอฟต์แวร์บริหารจัดการโรงงานมาใช้ไม่เพียงแต่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพ แต่ยังช่วยสร้างความชัดเจนให้กับห่วงโซ่การผลิตทั้งหมดอีกด้วย

2. การจำแนกตามแหล่งกำเนิด

ซอฟต์แวร์บริหารจัดการโรงงานแบ่งออกเป็นสองกลุ่มหลักตามแหล่งที่มาของการพัฒนา ได้แก่ ซอฟต์แวร์ที่ผลิตในประเทศและซอฟต์แวร์ที่พัฒนาในต่างประเทศ

• ซอฟต์แวร์ที่พัฒนาในประเทศ: โซลูชันที่พัฒนาโดยบริษัทเวียดนามมักมีต้นทุนต่ำและปรับแต่งได้สูงเพื่อตอบสนองความต้องการเฉพาะของธุรกิจภายในประเทศ อย่างไรก็ตาม ข้อจำกัดของซอฟต์แวร์เหล่านี้อยู่ที่ความสามารถในการขยายขนาดและการเชื่อมต่อกับระบบระหว่างประเทศ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อธุรกิจมุ่งเป้าไปที่ตลาดโลก
• ซอฟต์แวร์จากต่างประเทศ: โซลูชันจากบริษัทขนาดใหญ่ เช่น Siemens, SAP หรือ Oracle โดดเด่นในด้านความเสถียรสูง การปฏิบัติตามมาตรฐานสากล เช่น ISA-95 และความสามารถในการเชื่อมต่อกับ ระบบ ERP สำหรับการผลิต ทั่วโลก อย่างไรก็ตาม ค่าลิขสิทธิ์ที่สูงและระยะเวลาการปรับแต่งที่ยาวนานเป็นอุปสรรคสำคัญ โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับวิสาหกิจขนาดเล็กและขนาดกลาง

ซอฟต์แวร์ MES แบ่งประเภทตามแหล่งกำเนิด โดยโซลูชันภายในประเทศเน้นความคุ้มค่าและปรับแต่งได้ ในขณะที่โซลูชันจากต่างประเทศโดดเด่นในด้านความเสถียรและความสามารถในการบูรณาการในระดับสากล

3. การจำแนกประเภทตามรูปแบบการใช้งานและเทคโนโลยี

ซอฟต์แวร์บริหารจัดการโรงงานแบ่งออกเป็นสองประเภทหลักตามรูปแบบการใช้งานและเทคโนโลยี ได้แก่ แบบติดตั้งในสถานที่ (On-premise) และแบบ SaaS/Cloud (การประมวลผลบนคลาวด์)

• ซอฟต์แวร์แบบติดตั้งในองค์กร: นี่คือรูปแบบดั้งเดิมที่ซอฟต์แวร์จะถูกติดตั้งโดยตรงบนเซิร์ฟเวอร์ภายในของบริษัท อย่างไรก็ตาม ต้นทุนการลงทุนเริ่มต้นที่สูงและภาระในการบำรุงรักษาระบบภายในเป็นข้อจำกัดที่สำคัญ
• ซอฟต์แวร์ SaaS/คลาวด์: ด้วยโมเดลการประมวลผลแบบคลาวด์ ซอฟต์แวร์จะถูกติดตั้งใช้งานได้อย่างรวดเร็วผ่านทางอินเทอร์เน็ตโดยไม่ต้องลงทุนด้านโครงสร้างพื้นฐานจำนวนมาก ข้อดี ได้แก่ ต้นทุนการดำเนินงานที่ยืดหยุ่น การอัปเดตเวอร์ชันอัตโนมัติ และการเข้าถึงจากระยะไกล

MES สามารถใช้งานได้ทั้งในรูปแบบติดตั้งในองค์กร (ควบคุมได้อย่างเต็มที่ ความปลอดภัยสูง) หรือรูปแบบ SaaS/Cloud (ติดตั้งได้รวดเร็ว ต้นทุนยืดหยุ่น เข้าถึงจากระยะไกลได้ง่าย)

4. การจำแนกตามขนาดธุรกิจ

ขนาดของธุรกิจเป็นปัจจัยสำคัญในการเลือกซอฟต์แวร์ MES (ระบบการจัดการการผลิต) โดยทั่วไปแล้ว โซลูชันต่างๆ จะแบ่งออกเป็นสองกลุ่มตามเกณฑ์นี้ ได้แก่ โซลูชันสำหรับธุรกิจขนาดใหญ่ และโซลูชันสำหรับวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (SMEs)

• ระดับองค์กร: ธุรกิจขนาดใหญ่โดยทั่วไปต้องการระบบ MES ที่ครอบคลุม มีความสามารถในการปรับแต่งอย่างลึกซึ้ง และผสานรวมอย่างแน่นหนากับ ระบบ ERP ด้านการผลิต ระดับสูง เช่น SAP หรือ Oracle
• วิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (SME): สำหรับ SME นั้น ซอฟต์แวร์ MES ที่ติดตั้งง่าย ใช้งานง่าย และคุ้มค่าเป็นที่ต้องการ นอกจากนี้ ระบบบนคลาวด์หรือโมดูล ERP รวมถึงโซลูชัน MES ภายในประเทศบางส่วน ก็ได้รับเลือกเนื่องจากมีความยืดหยุ่นและเข้าถึงได้ง่าย

SME ควรให้ความสำคัญกับโซลูชันบนคลาวด์ที่ใช้งานง่ายและเน้นฟังก์ชันหลัก เช่น ประสิทธิภาพโดยรวมของอุปกรณ์ (OEE) และการตรวจสอบย้อนกลับ

การทำความเข้าใจเกณฑ์การจำแนกประเภททั้งสี่ข้างต้นเป็นขั้นตอนแรกที่สำคัญสำหรับธุรกิจในการเลือกใช้ระบบบริหารจัดการโรงงานที่เหมาะสม การตัดสินใจขั้นสุดท้ายควรพิจารณาจากแหล่งที่มา (ความลึกของฟีเจอร์) รูปแบบการใช้งาน (รูปแบบต้นทุน) และขนาด (ขอบเขตการดำเนินงาน) ดังนั้น ก่อนอื่นควรระบุขนาดและงบประมาณของธุรกิจของคุณให้ชัดเจน เพื่อทำการวิจัยอย่างละเอียดเกี่ยวกับซอฟต์แวร์แต่ละตัว